2 Krallar 3

Ç. İsrail Kralı Yoram (3. Bölüm)

 Ahav oğlu Yoram, İsrail’de on iki yıl boyunca krallık etti (İ.Ö. 852-841, 2Kr.3:1 – 9:29).

3:1-3   Ahav oğlu Yoram İsrail Kralı olduğunda, Yahuda’da ortak bir krallık söz konusuydu (Yehoşafat ve oğlu Yehoram). Bu, İsrail Kralı Yehoram’ın, Yehoşafat’ın 18. yılında krallık etmeye nasıl başladığını ve Yahuda Kralı Yehoram’ın ikinci yılını açıklar (2Kr.1:17).

Yoram, anne babası kadar kötü değildi; Ahav’ın diktiği Baal’ı simgeleyen dikili taşı kaldırdı. Ancak, Nevat oğlu Yarovam İsrail’i sürüklediği günahlara o da katıldı ve altın buzağıya tapınmaya devam etti.

3:4-9   Ahav’ın krallığında bulunan Kral Moav, yıllık haraç ödemek zorundaydı. Ahav öldüğünde kral Meşa, bu olayın ayaklanmak için stratejik bir zaman olduğuna karar verdi. Bir Alman görevli tarafından 1868’de bulunan ünlü Moav taşı, İsrail’in Moav ve Meşa’nın başarılı isyanlarını bastırdığını gösterir. 1

Ahazya, Moav’ın başkaldırısına karşı hiçbir şey yapmadı. Yine de yerine geçen Yoram tahta geldiğinde, Moav’ı kendi kontrolü altına almak istedi. Çünkü ödenen büyük haraçtan yoksun kalmak istemiyordu. Yoram, Yehoşafat’tan kendisiyle birlikte savaşa katılmasını istedi. Yehoşafat bir kez daha akılsızca davranarak bu öneriyi kabul etti (bk. 1Kr.22. Yehoşafat, İsrail Kralı’yla gücünü birleştirdiği için, neredeyse yaşamını yitiriyordu). Ölü Deniz’in batı kıyısına doğru yürümeye karar verdiler. Edom’dan geçerek doğuya, sonra da kuzeydeki Moav’a yöneldiler. Edom Kralı o tarihlerde Yehoşafat’a bağlı bir köle kral olduğundan, bu savaşta kendisine yandaşlık edeceği kesindi.

3:10-12   Moav’a yaklaştıklarında ordu susuz kaldı. Yehoşafat, bu olaydan Rab’bi sorumlu tutan Yoram’ın küstahlığına, Rab’bin bir peygamberine danışma önerisiyle yanıt verdi. İlyas’ın hizmetkârı Elişa’nın yakınlarda olduğu öğrenildiğinde, üç kral onu görmeye gittiler.

3:13-19   Elişa önce, İsrail’in zina eden kralıyla hiçbir ilgisi olmadığını söyleyerek İsrail Kralı’na karşı çıktı. Ona, babasının putperest peygamberlerine gitmesini önerdi.

Yoram, Elişa’ya sorunu yaratanın ilahlar değil, Rab’bin kendisi olduğunu söyledi. Yehoşafat’a saygı duyan Elişa, Rab’bin düşüncesini öğrenmeyi kabul etti. Bir müzisyen lir çalarken Tanrı’nın gücü Elişa’nın üzerine indi ve vadinin yağmur yağmadan suyla dolup taşacağını önceden bildirdi. Bu su ile, Moavlılar bozguna uğratılacaktı.

3:20-25   Ertesi sabah, vadide Edom yönünden akan sular görüldü. Güneş ışınlarının kızıllaştırdığı suyu kan sanan Moavlılar, İsrail, Yahuda ve Edom krallarının kendi aralarında kavga ettiğine karar verdiler. İsrail kampını yağmalamak amacıyla geldiklerinde büyük bir saldırıya uğradılar. İsrailliler verimli tarlalara taş attılar, su kaynaklarını kuruttular ve tüm meyve ağaçlarını kestiler.

3:26-27   Daha önceki müttefiki olan Edomlu güçlere gücenen Moav Kralı, Edom Kralı’nın, İsrail ve Yahuda kralları gibi tüm yüreğiyle savaşmayacağını düşündüğünden, Edom güçlerini yarıp kaçmak istedi.Bu planını gerçekleştiremediğinde, en büyük oğlunu surların üzerinde kurban etti. İsrail bir insanın kurban edilmesi karşısında şaşkına döndü; olay, kuşkusuz iğrençti. Doğrudan Tanrı ya da kendi vicdanları tarafından darbe alan düşmanlar, öfkeyle ülkelerine döndüler. Harold Stigers şu yorumu yapar:

Yazar bir soru soruyor gibi görünmektedir: İsrail bu olay karşısında böylesine derinden etkilendiyse, neden kendi zinasını terk edecek kadar büyük bir şok yaşamamıştı? Putperestlik İsrail ve Yahuda’da devam etti. 2

 

Kutsal Kitap

1 Yahuda Kralı Yehoşafatın krallığının on sekizinci yılında Ahav oğlu Yoram Samiriyede İsrail Kralı oldu ve on iki yıl krallık yaptı.
2 Yoram RABbin gözünde kötü olanı yaptıysa da annesiyle babası kadar kötü değildi. Çünkü babasının yaptırdığı Baalı simgeleyen dikili taşı kaldırıp attı.
3 Bununla birlikte Nevat oğlu Yarovamın İsraili sürüklediği günahlara o da katıldı ve bu günahlardan ayrılmadı.
4 Moav Kralı Meşa koyun yetiştirirdi. İsrail Kralına her yıl yüz bin kuzu, yüz bin de koç yünü sağlamak zorundaydı.
5 Ama Ahavın ölümünden sonra, Moav Kralı İsrail Kralına karşı ayaklandı.
6 O zaman Kral Yoram Samiriyeden ayrıldı ve bütün İsraillileri bir araya topladı.
7 Yahuda Kralı Yehoşafata da şu haberi gönderdi: ‹‹Moav Kralı bana başkaldırdı, benimle birlikte Moavlılara karşı savaşır mısın?›› Yehoşafat, ‹‹Evet, savaşırım. Beni kendin, halkımı halkın, atlarımı atların say›› dedi.
8 Sonra, ‹‹Hangi yönden saldıralım?›› diye sordu. Yoram, ‹‹Edom kırlarından›› diye karşılık verdi.
9 İsrail, Yahuda ve Edom kralları birlikte yola çıktılar. Dolambaçlı yollarda yedi gün ilerledikten sonra suları tükendi. Askerler ve hayvanlar susuz kaldı.
10 İsrail Kralı, ‹‹Eyvah!›› diye bağırdı, ‹‹RAB, Moavlıların eline teslim etmek için mi üçümüzü bir araya topladı?››
11 Yehoşafat, ‹‹Burada RABbin peygamberi yok mu? Onun aracılığıyla RABbe danışalım›› dedi. İsrail Kralının adamlarından biri, ‹‹Şafat oğlu Elişa burada. İlyasın ellerine o su dökerdi›› diye yanıtladı.
12 Kral Yehoşafat, ‹‹O, RABbin ne düşündüğünü bilir›› dedi. Bunun üzerine Yehoşafat, İsrail ve Edom kralları birlikte Elişanın yanına gittiler.
13 Elişa İsrail Kralına, ‹‹Ne diye bana geldin?›› dedi, ‹‹Git, annenle babanın peygamberlerine danış.›› İsrail Kralı, ‹‹Olmaz! Demek RAB üçümüzü Moavlıların eline teslim etmek için bir araya toplamış›› diye karşılık verdi.
14 Elişa şöyle dedi: ‹‹Hizmetinde olduğum, Her Şeye Egemen, yaşayan RABbin adıyla derim ki, Yahuda Kralı Yehoşafata saygım olmasaydı, sana ne bakardım, ne de ilgilenirdim.
15 Şimdi bana lir çalan bir adam getirin.›› Getirilen adam lir çalarken, RABbin gücü Elişanın üzerine indi.
16 Elişa şöyle dedi: ‹‹RAB diyor ki, ‹Bu vadinin başından sonuna kadar hendekler kazın.
17 Ne rüzgar göreceksiniz, ne yağmur. Öyleyken vadi suyla dolup taşacak. Sizler, sürüleriniz ve öteki hayvanlarınız doyasıya içeceksiniz.
18 RAB için bunu yapmak kolaydır. O, Moavlıları da sizin elinize teslim edecek.
19 Onların önemli surlu kentlerinin tümünü ele geçireceksiniz. Meyve ağaçlarının hepsini kesecek, su kaynaklarını kurutacak, verimli tarlalarına taş dolduracaksınız.› ››
20 Ertesi sabah, sununun sunulduğu saatte, Edom yönünden akan sular her yeri doldurdu.
21 Moavlılar kralların kendilerine saldırmak üzere yola çıktıklarını duydular. Genç, yaşlı eli silah tutan herkes bir araya toplanıp sınırda beklemeye başladı.
22 Ertesi sabah erkenden kalktılar. Güneş ışınlarının kızıllaştırdığı suyu kan sanarak,
23 ‹‹Kan bu!›› diye haykırdılar, ‹‹Krallar kendi aralarında savaşıp birbirlerini öldürmüş olsalar gerek. Haydi, Moavlılar, yağmaya!››
24 Ama Moavlılar İsrail ordugahına vardıklarında, İsrailliler saldırıp onları püskürttü. Moavlılar kaçmaya başladı. İsrailliler peşlerine düşüp onları öldürdüler.
25 Kentlerini yıktılar. Her İsrailli verimli tarlalara taş attı. Bütün tarlalar taşla doldu. Su kaynaklarını kuruttular, meyve ağaçlarını kestiler. Yalnız Kîr-Heresetin taşları yerinde kaldı. Sapancılar kenti kuşatıp saldırıya geçti.
26 Moav Kralı, savaşı kaybettiğini anlayınca, yanına yedi yüz kılıçlı adam aldı; Edom kuvvetlerini yarıp kaçmak istediyse de başaramadı.
27 Bunun üzerine tahtına geçecek en büyük oğlunu surların üzerine götürüp yakmalık sunu olarak sundu. İsrailliler bu olaydan doğan büyük öfke karşısında oradan ayrılıp ülkelerine döndüler.

1. Unger’s Bible Dictionary, s.217, 226 ve 227.

2. Harold Stigers, “II.Kings”, Wycliffe Bible Commentary, s.344.