2 Samuel 1

YORUM

I. DAVUT’UN TAHTA ÇIKIŞI (1-10. Bölümler)

A. Saul ve Yonatan’ın Ardından Yas (1. Bölüm)

1:1-16   1. Samuel’in 29. bölümü, Saul ve Yonatan’ın yaşamlarını yitirdikleri savaşta, Rab’bin Davut’u nasıl koruduğunu yazar. Davut, Ziklak’a yardım etmiş Amalekliler’e karşı canla başla savaşmaktaydı (1Sa.30). Ziklak’a geri döndükten sonra, kuzeyden Saul’un ölüm haberini getiren bir ulak geldi. Ulağın elbiseleri yırtılmıştı ve başında yas tuttuğunu belirten küller vardı. Saul’u, düşman güçleri yaklaşırken, yaralı olarak nasıl bulduğunu anlattı. Amalekli olmasına rağmen Saul’un kendisini öldürmesini istediğini ve bu istek bir kraldan geldiği için itaat ettiğini söyledi. Saul’un ölümü konusundaki bu ifadenin, 1. Samuel 31’de Saul’un intihar ettiğini söyleyen ifadeyle çeliştiği açıktır. En mantıklı açıklama, Amalekli’nin anlattıklarının doğru olmadığıdır. Belki de Davut’un Saul’u öldüren kişiyi görmekten hoşnut kalacağını ve kendisini cömertçe ödüllendireceğini düşünmüştü. Aksine, Davut tüm gün boyunca derin bir yasa girdi ve akşam olduğunda, Rab’bin meshettiğini öldürdüğü için Amalekli’nin öldürülmesini buyurdu.

Amalekliler, her zaman İsrail’in düşmanları olmuşlardı (Çık.17). Saul’un krallığı kaybetme nedenlerinden bir tanesi de bu halka Rab’bin gazabını uygulamamış olmasıydı (1Sa.15). Bir süre önce bazı Amalekliler, Ziklak’ı yağmaladıkları için Davut ve adamları tarafından öldürülmüşlerdi. Bundan dolayı bu Amalekli, ordugaha varıp Saul’u öldürdüğünü bildirdiğinde, ödül yerine kılıçla karşılaşması şaşırtıcı değildir.

1:17,18   Saul’un ölümüne sevinmek yerine acı acı ağlayan Davut, karakterinin büyüklüğünü göstermişti.

Gerlach, burada Davut ve Mesih arasında bir benzerlik görür:

Yaveşliler’in tuttuğu yasın dışında Saul için tutulan tek derin yas (1Sa.31:11), Saul’un ölüm anına kadar uzun yıllar nefret ederek eziyet çektirdiği Davut’a aitti; tıpkı Davut’un varisi Mesih’in yıkımını hazırlamak üzere olmasına rağmen, O’nun Yeruşalim için ağlaması gibi. 1

Davut, aynı zamanda adı ‘Yay Ağıtı’ olan dokunaklı bir yas ezgisi besteledi. Yaşar Kitabı, büyük olasılıkla İsrail ulusunun büyük adamları için yazılmış bir şiir koleksiyonuydu (Yşu.10:13’e de bk.). Bilindiği kadarıyla, bu kitap artık yoktur ve Kutsal Ruh tarafından vahyedilmediği kesindir.

1:19-27   Davut’un heyecan uyandıran şiiri, Saul ve Yonatan’ın ölümü üzerine yazılmış ağıttır. Görkemli şiir, Filist kentlerine kralın ve oğullarının ölümüne sevinmesinler diye bu ölümleri bildirmeme konusunda uyarıda bulunur. Saul’un öldüğü Gilboğa dağları, kuraklık ve kıtlık çekmeye çağrılırlar. Saulun kalkanı, orada yağla meshedilmeden bir yana atıldı (21. ayet); bunun anlamı artık kalkanın yağlanmayacağı ve savaş için kullanılmayacağıdır. Saul ve Yonatan’ın kahramanlıklarına (22. ayet) ve kişisel erdemlerine övgüler dizilir. Yaşamlarında olduğu gibi ölümlerinde de beraberlerdi (23. ayet). Ama bu onların sonsuz yargılarının aynı olduğu anlamına gelmemelidir. Saul’un krallığından yararlanmış olanlar ağlamaya çağrılırlar (24. ayet). Şiir, Davut’un yakın arkadaşı Yonatan için sevecen bir methiye ile sona erer: “Güçlüler nasıl da yere serildi” (19,25,27. ayetler) sözcükleri dilimize de yerleşmiştir.

 

Kutsal Kitap

1 Saulun ölümünden sonra Amaleklilere karşı kazandığı zaferden dönen Davut Ziklakta iki gün kaldı.
2 Üçüncü gün, Saulun ordugahından giysileri yırtılmış, başı toz toprak içinde bir adam geldi. Adam Davuta yaklaşınca önünde yere kapandı.
3 Davut, ‹‹Nereden geliyorsun?›› diye sordu. Adam, ‹‹İsrail ordugahından kaçıp kurtuldum›› dedi.
4 Davut, ‹‹Ne oldu? Bana anlat›› dedi. Adam askerlerin savaş alanından kaçtığını, birçoğunun düşüp öldüğünü, Saulla oğlu Yonatanın da ölüler arasında olduğunu anlattı.
5 Davut, kendisine haberi veren genç adama, ‹‹Saulla oğlu Yonatanın öldüğünü nereden biliyorsun?›› diye sordu.
6 Genç adam şöyle yanıtladı: ‹‹Bir rastlantı sonucu Gilboa Dağındaydım. Saul mızrağına dayanmıştı. Atlılarla savaş arabaları ona doğru yaklaşıyordu.
7 Saul arkasına dönüp beni görünce seslendi. Ben de, ‹Buyrun, buradayım› dedim.
8 ‹‹Saul, ‹Sen kimsin?› diye sordu. ‹‹ ‹Ben bir Amalekliyim› diye yanıtladım.
9 ‹‹Saul, ‹Ne olur üstüme var ve beni öldür!› dedi, ‹Çünkü çektiğim acılardan kurtulmak istiyorum.›
10 Bu yüzden varıp onu öldürdüm. Çünkü yere düştükten sonra yaşayamayacağını biliyordum. Başındaki taçla kolundaki bileziği aldım ve onları buraya, efendime getirdim.››
11 Bunun üzerine Davutla yanındakiler giysilerini yırttılar.
12 Kılıçtan geçirilen Saul, oğlu Yonatan ve RABbin halkı olan İsrailliler için akşama dek yas tutup ağladılar, oruç tuttular.
13 Davut, kendisine haber getiren genç adama, ‹‹Nerelisin?›› diye sordu. Adam, ‹‹Ben yabancıyım, bir Amaleklinin oğluyum›› dedi.
14 Davut, ‹‹RABbin meshettiği kişiye el kaldırıp onu yok etmekten korkmadın mı?›› diye sordu.
15 Sonra adamlarından birini çağırıp, ‹‹Git, öldür onu!›› diye buyurdu. Böylece adam Amalekliyi vurup öldürdü.
16 Davut Amalekliye, ‹‹Kanından sen kendin sorumlusun›› demişti, ‹‹Çünkü ‹RABbin meshettiği kişiyi ben öldürdüm› demekle kendine karşı ağzınla tanıklıkta bulundun.››
17 Davut Saulla oğlu Yonatan için ağıt yaktı.
18 Sonra Yaşar Kitabında yazılan Yay adındaki ağıtın Yahuda halkına öğretilmesini buyurdu:
19 ‹‹Ey İsrail, senin yüceliğin yüksek tepelerinde yok oldu!
Güçlüler nasıl da yere serildi!
20 Haberi ne Gata duyurun,
Ne de Aşkelon sokaklarında yayın.
Öyle ki, ne Filistlilerin kızları sevinsin,
Ne de sünnetsizlerin kızları coşsun.
21 Ey Gilboa dağları,
Üzerinize ne çiy ne de yağmur düşsün.
Ürün veren tarlalarınız olmasın.
Çünkü güçlünün kalkanı,
Bir daha yağ sürülmeyecek olan Saulun kalkanı
Orada bir yana atıldı!
22 Yonatanın yayı yere serilmişlerin kanından,
Yiğitlerin bedenlerinden hiç geri çekilmedi.
Saulun kılıcı hiç boşa savrulmadı.
23 Saulla Yonatan tatlı ve sevimliydiler,
Yaşamda da ölümde de ayrılmadılar.
Kartallardan daha çevik,
Aslanlardan daha güçlüydüler.
24 Ey İsrail kızları!
Sizi al renkli, süslü giysilerle donatan,
Giysinizi altın süslerle bezeyen Saul için ağlayın!
25 Güçlüler nasıl da yere serildi savaşta!
Yonatan senin yüksek tepelerinde ölü yatıyor.
26 Senin için üzgünüm, kardeşim Yonatan.
Benim için çok değerliydin.
Sevgin kadın sevgisinden daha üstündü.
27 Güçlüler nasıl da yere serildi!
Savaş silahları yok oldu!››

1. Keil ve Delitzseh tarafından yapılan alıntı “The Books of Samuel”, Biblical Commentary on the Old Testament, VII:286,87.