2 Samuel 8

F. İsrail’in Düşmanlarının Yenilmesi (8. Bölüm)

8:1-2   Davut’un kral olarak uyguladığı siyaset, krallığına karşı ayaklanan tanrısız kişileri krallığından temizlemekti. Bu siyaseti, İsrail topraklarının genişlemesiyle sonuçlandı.

Örneğin, Filistliler’i yendi ve Meteg-Amma’yı onların yönetiminden çıkardı. Bir zamanlar Gat Kenti’nde deli bir adam gibi davranmıştı (1Sa.21:10-15); şimdi aynı yerde kral olarak hizmet edecekti. Aynı zamanda, Moavlılar’ı da yenilgiye uğrattı ve onları yere yatırıp iple ölçtü, ölçtüğü iki sırayı öldürdü, bir bütün sırayı sağ bıraktı. Moav, İsrail’e hainlik etmiş olmalıydı.

8:3-8   Davut’un diğer kazandığı zafer, Suriye bölgesindeydi. Hama ve Şam arasında bulunan, Sova adlı bir ülkenin kralı olan Hadadezer isimli kralı yendi, bin savaş arabası, 700 atlı ve 20 bin yaya askeri ele geçirdi.

Davut, aynı zamanda, 100 savaş arabası için gereken atların dışındaki tüm atları sakatladı. 1 Bacaktaki bir tendon kesildiğinde, hayvanlar savaşamaz duruma geliyorlardı. Şam’lı Suriyeliler, Hadadezer’e yardıma geldiklerinde, Davut onlardan 22 bin kişiyi öldürdü ve Suriyeliler’i kulları yaptı. Davut sonra, Hadadezer’den aldığı bronz ve altın kalkanlarla Yeruşalim’e geri döndü.

8:9-12   Hama Kralı Toi, Davut’u Hadadezer’e karşı kazandığı askeri zaferden dolayı kutladı ve ona gümüş, altın ve tunç armağanlar gönderdi. Bu değerli madenler, Davut’un savaşlarında kazandığı diğer gümüş ve altınla bir araya getirilerek Rab’be adandı ve daha sonra tapınakta kullanıldı.

8:13   Burada belirgin bir ayrılık göze çarpar. Kutsal Kitap’ın eski Türkçe çevirisinde Davut’un Tuz Vadisi’nde 18 bin Suriyeli öldürdüğü yazılıdır. Ama 1.Tarihler 18:12’de, Avişay’ın, Tuz Vadisi’nde 18 bin Edomlu’yu öldürdüğü söylenir. ‘Edomlular’ ifadesinin bazı İbrani elyazmalarında ve eski Suriye versiyonlarında da görüldüğü gerçektir; aynı ifadeye burada 2.Samuel 8:13’de de rastlanır. 2

Ancak, Davut’un 2.Samuel’deki zaferiyle ün sağladığı ve 1.Tarihler bölümünde Avişay’a yücelik verildiği gerçeği alışılmışın dışındadır. 1.Tarihler bölümü genellikle Davut’u çok över. Belki de savaşta sık sık olduğu gibi Davut bu kez ‘ordu komutanı’ olarak kazandığı zaferle üne kavuşmuştu. Ancak savaşın gerçek doğrudan yönetimi, Avişay’ın ve hatta olayı tarihe kaydeden ve Davut’un soyunun üzerinde durmayı isteyen kişinin elindeydi; Kutsal Ruh, dikkatlerini belki de arazide savaşan öndere çekmişti. İşleri daha da zorlaştıran, 60. Mezmur’un başlığındaki şu yazıdır: “Yoav (Avişay’ın erkek kardeşi), Tuz Vadisi’nde 12 bin Edom’lu öldürdü.” 3

Eugene Merrill, aşağıdaki düşünceyi ileri sürer:

Belki bu farklılık, tüm mücadelenin Avişay’ın doğrudan yönetimi altında olduğunu belirtmekle açıklanabilir ve Yoav, Edomlular’ın üçte ikisini (askerleriyle birlikte) öldürmekten sorumluydu. 4

8:14   Davut’un Edom’un her yanına askeri birlikler yerleştirdiği gerçeği ve tüm Edomlular’ın onun kulları olması, belki de 13. ayetteki ‘Edomlular’ sözcüğünü ve Tarihler’deki benzer bölümlerin el yazmalarını destekler.

8:15-18   Böylelikle, Davut’un krallığı ve gücü çok genişledi. Davut ülkeyi adalet ve eşitlik ilkeleriyle yönetti. Yüksek rütbeli adamlarından bazıları 16-18. ayetlerde sıralanmıştır: Yoav, ordu komutanı; Yehoşafat, devlet tarihçisi; Sadok ve Ahimelek (yazıcı Aviyatar yerine Ahimelek yazılmış olabilir), kâhin; Seraya, yazman ya da sekreter; Benaya, Davut’un korumalarından sorumlu kişi; Davut’un oğulları, kâhindiler. 17. ayette metne ilişkin bir sorun bulunur. Bu ayette ve 1.Tarihler 18:16 ve 24:6’da Ahimelek, Aviyatar’ın oğlu olarak yazılmıştır, ama 1.Samuel 22:20’de Aviyatar’dan, ‘Ahimelek’in oğlu’ olarak söz edilir. Bu sorunun en basit çözümü, Ahimelek’i Aviyatar’ın oğlu olarak listeleyen ayetlerde kopya eden yazıcının adların sırasını değiştirmiş olmasıdır.

Yine de, her diğer kuşağın aynı adı taşıması gibi, bir Eski Antlaşma geleneğini temel alan başka bir olasılık daha bulunur; bu da torunların büyükbabalarının adlarıyla anılmalarıdır. Böylece, Sadok’un kâhin meslektaşı, ya Aviyatar ya da Ahimelek olacaktır. Aviyatar ve Ahimelek, Rabbimiz’in zamanında Hanan ile Kayafa’nın yaptığı gibi birlikte kâhinlik görevi yapmışlardı (Luk.3:2).

Saul, Nov’da Ahimelek’in oğullarını öldürdüğünde, hayatta kalan yalnızca Aviyatar’dı. Davut kral olduğunda, Aviyatar’ı başkâhin olarak atadı, ama Sadok’u görevinden azletmedi.

 

Kutsal Kitap

1 Bir süre sonra Davut Filistlileri yenip boyunduruğu altına aldı ve Meteg-Ammayı Filistlilerin yönetiminden çıkardı.
2 Moavlıları da bozguna uğrattı. Onları yere yatırıp iple ölçtü. Ölçtüğü iki sırayı öldürdü, bir bütün sırayı sağ bıraktı. Moavlılar Davutun haraç ödeyen köleleri oldular.
3 Davut Fırata kadar krallığını yeniden kurmaya giden Sova Kralı Rehov oğlu Hadadezeri de yendi.
4 Bin yedi yüz atlısıyla yirmi bin yaya askerini ele geçirdi. Yüz savaş arabası için gereken atların dışındaki bütün atları da sakatladı.
5 Sova Kralı Hadadezere yardıma gelen Şam Aramlılarından yirmi iki bin kişiyi öldürdü.
6 Sonra Şam Aramlılarının ülkesine askeri birlikler yerleştirdi. Onlar da Davutun haraç ödeyen köleleri oldular. RAB Davutu gittiği her yerde zafere ulaştırdı.
7 Davut Hadadezerin komutanlarının taşıdığı altın kalkanları alıp Yeruşalime götürdü.
8 Ayrıca Hadadezerin yönetimindeki Betah ve Berotay kentlerinden bol miktarda tunç aldı.
9 Hama Kralı Toi, Davutun Hadadezerin bütün ordusunu bozguna uğrattığını duydu.
10 Toi Kral Davutu selamlamak ve Hadadezerle savaşıp yendiği için onu kutlamak üzere oğlu Yoramı ona gönderdi. Çünkü Toi Hadadezerle sürekli savaşmıştı. Yoram Davuta altın, gümüş, tunç armağanlar getirdi.
11-12 Kral Davut bu armağanları yendiği bütün uluslardan -Aram, Moav, Ammonlular, Filistliler ve Amaleklilerden- ele geçirdiği altın ve gümüşle birlikte RABbe adadı. Bunun yanısıra Sova Kralı Rehov oğlu Hadadezerden yağmalanan altınla gümüşü de RABbe adadı.
13 Davut Tuz Vadisinde on sekiz bin Edomlu öldürüp dönünce üne kavuştu.
14 Edomun her yanına askeri birlikler yerleştirdi. Edomluların tümü Davutun köleleri oldular. RAB Davutu gittiği her yerde zafere ulaştırdı.
15 Bütün İsrailde krallık yapan Davut halkına doğruluk ve adalet sağladı.
16 Seruya oğlu Yoav ordu komutanı, Ahilut oğlu Yehoşafat devlet tarihçisiydi.
17 Ahituv oğlu Sadokla Aviyatar oğlu Ahimelek kâhin, Seraya yazmandı.
18 Yehoyada oğlu Benaya Keretliler’le Peletliler’in komutanıydı. Davut’un oğullarıysa kâhindi.

1. 4. ayeti, 1.Tarihler 18 ile karşılaştırdığımızda bazı karışıklıklar bulunur. 4. ayet, bin savaş arabasının (savaş arabası sözcüğü çevirmenler tarafından eklenmiş­tir), yedi yüz atlının ele geçirildiğini söylerken, 1.Tarihler 18:4, yedi bin atlının esir alındığını bildirir. 2.Samuel’deki sayı, bir savaşa ait olabilir. 1.Tarihler’deki ise, tüm çatışma boyunca alınan toplamı ifade ediyor olabilir. Ya da yalnızca yazıları kopya eden kişinin bir hatasıdır.

2. Eğer burada “Suriyeliler” (İbranice, Aramlılar) sözcüğü doğruysa, bu, Edomlular’ın onlardan yardım istediği anlamına gelebilir. Yine de, Aram ve Edom, İbranice’deki sessiz harf metninde çok benzer hecelendiklerinden (“r” ve “d”, kopya edilirken genellikle karıştırılır), bunun, kopya eden kişinin yaptığı bir hata olması mümkündür.

3. Tutucu yorumcuların hepsi, Mezmur başlıklarının orijinal olduğuna inanmaz, ama Kutsal Kitap Yorumu’nun yazarı ve editörü buna inanır.

4. Eugene H. Merrill, “2.Chronicles” The Bible Knowledge Commentary, s.608.