2 Tarihler 24

G. Kral Yoaş (24. Bölüm)

24:1-3   Yoaş kral olduğunda yalnızca yedi yaşındaydı ve kırk yıl egemenlik sürdü. Kâhin Yehoyada hayatta olduğu sürece Yoaş doğru olanı yaptı. Yoaş’ın her iki eşi de Kâhin Yehoyada tarafından seçilmişti.

24:4-14   Yoaş Levililer’e, tapınağı onarmak için gerekli olan tüm parayı İsrail halkından toplamayı hızlandırmalarını buyurdu. Levililer bu buyruğu yerine getirme konusunda ağır davrandıkları için Yehoyada sinirlendi ve tapınağın önüne özel bir sandık yerleştirildi. Halka, tapınak vergisini Rab’be getirmeleri buyruldu. 1

Toplanan bu para daha sonra sandıktan alınarak Rab’bin Tapınağı’nı onaran ve sağlamlaştıran işçilere dağıtıldı. 2

24:15-19   Yehoyada, uzun yıllar yaşadıktan sonra öldü. Kendisine kraliyet soyundan gelmeyen biri için alışılmamış bir saygı göstererek kralların yanına gömdüler. Ama Yehoyada öldükten sonra, Yoaş danışmak için putperestlere gitti ve krallığını mahvetti. Rab onu uyarmak için peygamberler gönderdi, ama Yahuda tövbe etmek yerine öndere başkaldırdı.

24:20-27   Zekeriya Tanrı’nın uyarılarını halka duyurdu. Kral ise Zekeriya’nın taşlanarak öldürülmesini istedi. Yoaş, Zekeriya’nın babası (ya da büyükbabası) Yehoyada’nın yaptığı iyiliği hatırlamadı. 3 Rab, belki de Zekeriya’nın ölürken ettiği son duaya yanıt olarak Yahuda’yı yağmalamaları, görevlilerini ve önderlerini öldürmeleri için küçük bir Suriye ordusu gönderdi. Yoaş’a kötü öğütler verenler öldürüldü. Yoaş’ın kendisi de ağır yaralandı ve daha sonra kendi görevlileri tarafından öldürüldü. Kendisinden önceki Yehoram gibi, o da Yahuda krallarının mezarlığına gömülmedi.

Yoaş yaşamının son bölümünde Rab’bi terk ettiğinden, daha önce yaptıkları hiçbir işe yaramadı. Tapınağı onarmış ve eşyaları yenilemişti, ama tüm bunlar Aram (Suriye) Kralı Hazael’in işine yaradı. Tapınak hazineleri kendisinin eline geçti (2Kr.12:17,18). İyi başlamak önemlidir, ama iyi bitirmek daha da önemlidir. Elçi Yuhanna insanların, uzun yolda zayıflayıp güçten düşme eğilimlerini bildiğinden, şöyle uyarmaktadır: “Başardıklarınızı yitirmemek ve ödülünüzü eksiksiz almak için kendinize dikkat edin” (2Yu.8). 2.Krallar 12, Yoaş’ın yaşamı ve krallığı hakkında daha fazla ayrıntı verir. Bu konuyla ilgili yorumlara bakınız.

 

Kutsal Kitap

1 Yoaş yedi yaşında kral oldu ve Yeruşalimde kırk yıl krallık yaptı. Annesi Beer-Şevalı Sivyaydı.
2 Yoaş Kâhin Yehoyada yaşadığı sürece RABbin gözünde doğru olanı yaptı.
3 Yehoyada onu iki kadınla evlendirdi. Yoaşın onlardan oğulları, kızları oldu.
4 Bir süre sonra Yoaş RABbin Tapınağını onarmaya karar verdi.
5 Kâhinlerle Levilileri toplayarak şöyle dedi: ‹‹Yahuda kentlerine gidip Tanrınızın Tapınağını onarmak için gerekli yıllık parayı bütün İsrail halkından toplayın. Bunu hemen yapın.›› Ama Levililer hemen işe girişmediler.
6 Bunun üzerine kral, Başkâhin Yehoyadayı çağırıp, ‹‹RABbin kulu Musanın ve İsrail topluluğunun Levha Sandığının bulunduğu çadır için koyduğu vergiyi Yahuda ve Yeruşalimden toplasınlar diye Levilileri neden uyarmadın?›› diye sordu.
7 Çünkü o kötü kadının, Atalyanın oğulları, RAB Tanrının Tapınağına zorla girerek bütün adanmış eşyaları Baallar için kullanmışlardı.
8 Kralın buyruğu uyarınca bir sandık yapılarak RABbin Tapınağının kapısının dışına yerleştirildi.
9 Tanrının kulu Musanın çölde İsrail halkına koyduğu vergiyi RABbe getirmeleri için Yahuda ve Yeruşalim halkına bir çağrı yapıldı.
10 Bütün önderlerle halk vergilerini sevinçle getirdiler, doluncaya dek sandığın içine attılar.
11 Levililer, sandığı kralın görevlilerine getiriyorlardı. Çok para biriktiğini görünce kralın yazmanıyla başkâhinin görevlisine haber veriyor, onlar da gelip sandığı boşaltıyor, sonra yine yerine koyuyorlardı. Bunu her gün yaptılar ve çok para topladılar.
12 Kral Yoaşla Yehoyada parayı RABbin Tapınağında yapılan işlerden sorumlu olanlara veriyorlardı. RABbin Tapınağını onarmak için ücretle taşçılar, marangozlar, demir ve tunç işçileri tuttular.
13 İşten sorumlu kişiler çalışkandı, onarım işi onlar sayesinde ilerledi. Tanrının Tapınağını eski durumuna getirip sağlamlaştırdılar.
14 Onarım işi bitince, geri kalan parayı krala ve Yehoyadaya getirdiler. Bununla RABbin Tapınağındaki hizmet ve yakmalık sunuları sunmak için gereçler, tabaklar, altın ve gümüş eşyalar yaptılar. Yehoyada yaşadığı sürece RABbin Tapınağında sürekli yakmalık sunu sunuldu.
15 Yehoyada uzun yıllar yaşadıktan sonra yüz otuz yaşında öldü.
16 İsrailde Tanrıya ve Tanrının Tapınağına yaptığı yararlı hizmetlerden dolayı kendisini Davut Kentinde kralların yanına gömdüler.
17 Yehoyadanın ölümünden sonra Yahuda önderleri gelip kralın önünde eğildiler. Kral da onları dinledi.
18 Atalarının Tanrısı RABbin Tapınağını terk ederek Aşera putlarıyla öbür putlara taptılar. Suçları yüzünden RAB Yahuda ve Yeruşalim halkına öfkelendi.
19 Kendisine dönmeleri için aralarına peygamberler gönderdi. Bu peygamberler halkı uyardılarsa da, onlara kulak asmadılar.
20 O zaman Tanrının Ruhu Kâhin Yehoyada oğlu Zekeriyanın üzerine indi. Zekeriya, halkın önünde durup seslendi: ‹‹Tanrı şöyle diyor: ‹Niçin buyruklarıma karşı geliyorsunuz? İşleriniz iyi gitmeyecek. Çünkü siz beni bıraktınız, ben de sizi bıraktım.› ›› kuşandı››.
21 Bunun üzerine Zekeriyaya düzen kurdular. Kralın buyruğuyla RABbin Tapınağının avlusunda taşa tutup onu öldürdüler.
22 Kral Yoaş Zekeriyanın babası Yehoyadanın kendisine yaptığı iyiliği unutup oğlunu öldürdü. Zekeriya ölürken, ‹‹RAB bu yaptığınızı görüp hesabını sorsun›› dedi.
23 Yıl sonunda Aram ordusu Yoaşa saldırıp Yahuda ve Yeruşalime girdi. Halkın bütün önderlerini öldürdüler. Yağmaladıkları malların hepsini Şam Kralına gönderdiler.
24 Aram ordusu küçük bir ordu olmasına karşın, RAB çok büyük bir orduyu ellerine teslim etmişti. Çünkü Yahuda halkı, atalarının Tanrısı RABbi bırakmıştı. Böylece Aram ordusu Yoaşı cezalandırmış oldu.
25 Aramlılar Yoaşı ağır yaralı durumda bırakıp gittiler. Yoaşın görevlileri, Kâhin Yehoyadanın oğlunun kanını döktüğü için, düzen kurup onu yatağında öldürdüler. Yoaşı Davut Kentinde gömdülerse de, kralların mezarlığına gömmediler. göre ya ‹‹Sonbahar›› ya da ‹‹İlkbahar›› olabilir.
26 Yoaşa düzen kuranlar şunlardı: Ammonlu Şimat adlı kadının oğlu Zavat, Moavlı Şimrit adlı kadının oğlu Yehozavat.
27 Yoaş’ın oğullarının öyküsü, kendisine Tanrı’dan defalarca gelen bildiriler, Tanrı’nın Tapınağı’nın onarımıyla ilgili konular kralların tarihine ilişkin yorumda yazılıdır. Yerine oğlu Amatsya kral oldu.

1. Paranın toplandığı sandık, kapının dışına mı (24:8), yoksa sunağın yanına mı yerleştirilmişti? (2Kr.12:9). Yorumcuların bazıları, bir dışarıda bir de sunağın yanında olmak üzere iki sandık bulunduğunu düşünürler. Diğerleri ise, yalnızca bir sandık olduğunu ve bu sandığın bir yerden diğerine taşındığını söylerler.

2. 2.Krallar 12:13, toplanan paranın tapınak eşyalarının yapımında kullanılma­dığını yazar, ama 2.Tarihler 24:14, geri kalan parayla  tapınak eşyaları yapıldığını belirtir. 2.Krallar, paranın tapınağı onaran işçilere ödendiğini söylerken, Tarihler Kitapları, işçilere ödendikten sonra geri kalan parayla yapılanları yazar.

3. 24:20’de Zekeriya’nın Yehoyada’nın oğlu olduğu söylenir. Ancak yine de Rabbimiz ondan Berekya oğlu olarak söz etti (Mat.23:35). Zekeriya isimli kitabın yazarının da Berekya oğlu olduğu söylenir (Zek.1:1,7). Aşağıda olası bir açıklama verilmiştir. 2.Tarihler 24’te sözü edilen Zekeriya, Yehoyada’nın torunu ve Berekyanın oğluydu; İbranice’de oğul, torun anlamına da gelebilir. Adını taşıyan kitabı yazan Zekeriya da Berekya’nın oğluydu, ama elbette aynı Berekya’nın değil. Eski Antlaşma döneminde her iki ad da sık kullanılırdı.