2 Tarihler 25

Ğ. Kral Amatsya (25. Bölüm)

25:1-10   Amatsya, tahtını sağlamlaştırdıktan ve yasaya göre babasının katillerini öldürttükten sonra, dikkatini dış ilişkilere verdi. Edomlular, Yehoram’ın krallığı sırasında Yahuda’ya karşı ayaklanmışlardı (21:10) ve şimdi belki de Amatsya onları egemenliği altına almak istiyordu. Bu nedenle para karşılığında İsrailli yiğit savaşçılar tuttu. Ancak bir Tanrı adamı tarafından uyarıldığı için İsrailliler’i geri gönderdi. Yabancı askerlere ödediği parayı kaybetmiş olmaktan dolayı kaygılansa da, Rab’bin ona daha fazlasını verebileceği konusunda güvence sağlayan peygamberin sözlerini kabul etti.

25:11-13   Amatsya ve adamları on bin Edomlu’yu (Seirli) öldürdüler. Sonra on bin Edomlu’yu uçurumdan aşağı atarak öldürmek üzere esir aldılar. Öldürülen son on bin kurban, büyük olasılıkla olağanüstü bir zalimlikle suçlanıyor olmalıydılar. Diğer bir olasılık da, Amatsya’nın o dönemde kabul gören bir savaş politikası uyguladığıdır. Amatsya’nın, Efrayim’deki evlerine gönderdiği ücretli askerler, öfkeyle Yahuda kentlerine saldırdılar. Üç bin kişiyi öldürdüler ve çok miktarda mal yağmaladılar.

25:14-21   Amatsya Edom’dan getirdiği putlara tapmaya başladığında bir peygamber, kendi halkını kurtaramayan ilahların ona yardım edebileceklerini düşündüğü için Amatsya’yı payladı. Amatsya ise tehditler savurarak peygamberin sözünü kesti. Belki de Amatsya, babası hakkında iyi şeyler söylemediği için yaşamını yitiren Zekeriya’yla ilgili imada bulunmaktaydı (24:20-22). Peygamber, kralın sözlerini şöyle yanıtladı: “Tanrı’nın seni yok etmeye karar verdiğini biliyorum. Çünkü sen bu kötülüğü yaptın, öğüdüme de aldırış etmedin.” Amatsya Tanrı’nın öğüdünü dinlemedi ve kendi danışmanlarından öğüt istedi. Akılsızca davranarak peygamberin uyarılarına kulak asmadı ve İsrail Kralı Yoaş’la savaştı.

25:22-28   Yahuda bozguna uğradı, Amatsya aşağılandı ve gücünü yitirdi. Yeruşalim istila edildi ve tapınak yağmalandı. Amatsya’nın adamları birleşip ona karşı düzen kurdular. Bunun üzerine Amatsya Yeruşalim’den kaçtı. Lakiş Kenti’nde öldürüldükten sonra Yeruşalim’e geri getirilerek gömüldü.

 

Kutsal Kitap

1 Amatsya yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalimde yirmi dokuz yıl krallık yaptı. Annesi Yeruşalimli Yehoaddandı.
2 Amatsya RABbin gözünde doğru olanı yaptıysa da bütün yüreğiyle yapmadı.
3 Krallığını güçlendirdikten sonra, babasını öldüren görevlileri öldürttü.
4 Ancak Musanın kitabındaki yasaya uyarak çocuklarını öldürtmedi. Çünkü RAB, ‹‹Ne babalar çocuklarının günahından ötürü öldürülecek, ne de çocuklar babalarının. Herkes kendi günahı için öldürülecek›› diye buyurmuştu.
5 Amatsya Yahudalıları topladı. Bütün Yahudalılarla Benyaminlileri boylarına göre binbaşıların ve yüzbaşıların denetimine verdi. Yaşları yirmi ve yirminin üstünde olanların sayımını yaptı. Savaşa hazır, mızrak ve kalkan kullanabilen üç yüz bin seçme asker olduğunu saptadı.
6 Ayrıca İsrailden yüz talant gümüş karşılığında, yüz bin yiğit savaşçı tuttu.
7 Bu sırada bir Tanrı adamı gelip krala şöyle dedi: ‹‹Ey kral, İsrailden gelen askerler seninle savaşa gitmesin. Çünkü RAB İsraillilerle, yani Efrayimlilerle birlikte değil.
8 Gidersen, yiğitçe savaşsan bile Tanrı seni düşmanın önünde bozguna uğratacak. Tanrının yardım etmeye de, bozguna uğratmaya da gücü vardır.››
9 Amatsya, ‹‹Ya İsrail askerleri için ödediğim yüz talant ne olacak?›› diye sordu. Tanrı adamı, ‹‹RAB sana bundan çok daha fazlasını verebilir›› diye karşılık verdi.
10 Bunun üzerine Amatsya Efrayimden gelen askerlerin evlerine dönmelerini buyurdu. Yahudalılara çok kızan askerler büyük bir öfke içinde evlerine döndüler.
11 Amatsya cesaretini toplayarak ordusunu Tuz Vadisine götürdü. Yahudalılar orada on bin Seirliyi öldürdü.
12 Sağ olarak ele geçirdikleri on bin kişiyi de uçurumun kenarına götürüp oradan aşağıya attılar. Hepsi paramparça oldu.
13 Bu arada Amatsyanın kendisiyle birlikte savaşa katılmamaları için geri gönderdiği askerler, Samiriye ile Beythoron arasındaki Yahuda kentlerine saldırdılar. Üç bin kişi öldürüp çok miktarda mal yağmaladılar.
14 Amatsya, Edomluları bozguna uğrattıktan sonra, dönüşte Seir halkının putlarını yanında getirdi. Kendisine ilah olarak diktiği putlara taptı ve buhur yaktı.
15 RAB Amatsyaya öfkelendi. Ona bir peygamber göndererek, ‹‹Halkını senin elinden kurtaramayan bu halkın ilahlarına neden tapıyorsun?›› diye sordu.
16 Peygamber konuşmasını sürdürmekteyken Amatsya ona, ‹‹Seni krala danışman mı atadık? Sus! Yoksa öldürüleceksin›› dedi. Peygamber, ‹‹Tanrının seni yok etmeye karar verdiğini biliyorum. Çünkü sen bu kötülüğü yaptın, öğüdüme de aldırış etmedin!›› dedikten sonra sustu.
17 Yahuda Kralı Amatsya, danışmanlarıyla konuştuktan sonra Yehu oğlu Yehoahaz oğlu İsrail Kralı Yehoaşa, ‹‹Gel, yüz yüze görüşelim›› diye haber gönderdi.
18 İsrail Kralı Yehoaş da karşılık olarak Yahuda Kralı Amatsyaya şu haberi gönderdi: ‹‹Lübnanda dikenli bir çalı, sedir ağacına, ‹Kızını oğluma eş olarak ver› diye haber yollar. O sırada oradan geçen yabanıl bir hayvan basıp çalıyı çiğner.
19 İşte Edomluları bozguna uğrattın diye böbürleniyorsun. Otur evinde! Niçin bela arıyorsun? Kendi başını da, Yahuda halkının başını da derde sokacaksın.››
20 Ne var ki, Amatsya dinlemek istemedi. Bunun böyle olması Tanrının isteğiydi. Edomun ilahlarına taptıkları için Tanrı onları düşmanın eline teslim etmeye karar vermişti.
21 Derken İsrail Kralı Yehoaş Yahuda Kralı Amatsyanın üzerine yürüdü. İki ordu Yahudanın Beytşemeş Kentinde karşılaştı.
22 İsraillilerin önünde bozguna uğrayan Yahudalılar evlerine kaçtı.
23 İsrail Kralı Yehoaş, Yehoahaz oğlu Yoaş oğlu Yahuda Kralı Amatsyayı Beytşemeşte yakalayıp Yeruşalime götürdü. Efrayim Kapısından Köşe Kapısına kadar Yeruşalim surlarının dört yüz arşınlık bölümünü yıktırdı.
24 Tanrının Tapınağında Ovet-Edom soyunun gözetimi altındaki altını, gümüşü, eşyaları, sarayın hazinelerini ve bazı adamları da rehine olarak yanına alıp Samiriyeye döndü.
25 Yahuda Kralı Yoaş oğlu Amatsya, İsrail Kralı Yehoahaz oğlu Yehoaşın ölümünden sonra on beş yıl daha yaşadı.
26 Amatsyanın yaptığı öbür işler, başından sonuna dek, Yahuda ve İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.
27 RABbin ardınca yürümekten vazgeçtiği andan başlayarak Yeruşalimde Amatsyaya bir düzen kurulmuştu. Amatsya Lakişe kaçtı. Ardından adam göndererek onu öldürttüler.
28 Ölüsü at sırtında getirildi, Yahuda Kenti’ndefç atalarının yanına gömüldü.