2 Tarihler 35

35:1-6   Kendisinden önceki Kral Hizkiya gibi, Yoşiya da kâhinleri ve Levililer’i atandıkları hizmeti yerine getirmeleri için teşvik etti. Rab’bin San

dığı’nı tapınağa koymalı, bölüklerine göre hazırlanmalı, takımlar halinde Kutsal Yer’de durmalı, kendilerini kutsamalı ve Fısıh Bayramı’nı kutlamaya hazırlanmalıydılar. Kutsal sandığın tapınaktan neden uzaklaştırıldığı ve şimdi neden tekrar geri getirildiğine ilişkin değişik düşünceler bulunur. Kâhinler sandığı bir yerden bir yere götürürken kirletilmesine engel olmak için omuzlarında taşımış olabilirler. Manaşşe ya da diğer bazı putperest krallar, belki de sandığın tapınaktan çıkartılmasını buyurmuşlardı. Yoşiya, tapınak onarılırken sandığı başka bir yere göndermiş de olabilir.

35:7-19   Ülke, Asurlular yüzünden zayıf düştüğünden, Yoşiya halka kutlama için kendi sürüsünden hayvan bağışladı. Diğer önderler ve kâhinler de ellerinden gelen bağışta bulundular. Fısıh ve Mayasız Ekmek için Musa’nın yasasınca buyrulan her şey yerine getirildi. Övgü şarkıları ortasında kral ve halk Samuel’in döneminden bu yana en unutulmaz Fısıh’ı kutladılar. Kutlama en geniş ya da en özenilmiş olanı değildi, ama belki de tapınmadaki kalite nedeniyle Rab’bi en çok hoşnut edeniydi. Bu Fısıh, büyük tapınak onarımıyla aynı yılda gerçekleşti (19. ayet, 34:8).

35:20-24   Yoşiya’nın bundan sonraki on üç yıllık krallık döneminden söz edilmemiştir. Otuz dokuz yaşına geldiğinde, Mısır Kralı Neko’ya karşı savaşmak için yola çıktı. Mısır ordusu da Asurlular’la birlikte Babilliler’e karşı savaşmak için yoldaydı (2Kr.23:29). Yoşiya, Neko’nun eylemlerinin ardında Tanrı’nın eli olduğunu düşünemedi ve firavunun sözlerinin gerçek olup olmadığını anlamak için Rab’be sormadı. Kılık değiştirmesine rağmen Yoşiya savaşta öldürüldü. 1 Halkı onun için derin bir yas tuttu ve Tanrı’nın sözüne inananlar, Yoşiya’nın ölümünden sonra Tanrı gazabının yakın olduğunu bilerek beklediler (34:22-28).

John Whitcomb bu olayları şöyle yorumlar:

Burada, Eski Antlaşma tarihindeki en garip olayla karşılaşırız. Mısır’ın putperest kralı 2.Neko Yoşiya’ya: “Tanrı ivedi davranmamı buyurdu” dedi. Eğer Yoşiya Tanrı’nın planına karşı gelirse, Tanrı onu yok edecekti (2Ta.35:21). Eğer Tarihler Kitapları’nın yazarı, Tanrı’nın Neko aracılığıyla söylediği sözlere Yoşiya’nın aldırış etmediğini açıklamasaydı, böyle bir ifadenin propaganda olduğunu aklımızdan hemen silebilirdik. Bunun da ötesinde, Neko’nun söylediklerine inanmak gerekiyordu. Çünkü Yoşiya öldürüldü. Bunun anlamı nedir? Yoşiya itaatsizlik ettiği için kurtuluşunu kaybetmiş midir? Hayır, çünkü Hulda onun esenlik içinde öleceğini söylemişti (2Ta.34:28). Firavun Neko, Rab’bin bir peygamberi miydi? Hayır, çünkü Tanrı değişik zamanlarda putperest krallara yüreklerini değiştirmeleri gerekmeksizin konuşmuştu (bk. Yar.12:17-20; 20:3-7). Tanrı’nın, Babilliler’in Yahuda’yı ele geçirip yola getirecekleri hakkında yaptığı uyarının yerine gelmesi için, Tanrı’nın Mısır ordusunu Fırat’a yönlendirdiği sonucuna varabiliriz. Böylelikle Asur ordusu gibi Nebukadnessar da Yahuda’yı yıkabilecekti (bk. Yer.25:8-11). 2

35:25-27   Yoşiya’nın ölümünün ardından Yeremya, Yoşiya için ağıt yazdı. Ozanlar sürgün sonrasında bile onu andılar. Ağıtlar Kitabı’nda Yoşiya anılır. Rab’bin yasasına uygun olarak yaşadı ve bağlılığı Rab’bin sözünde sonsuza kadar kaydedildi. Yeremya 22:16’da şunları okuruz: “Ezilenin, yoksulun davasını savundu, onun için de işleri iyi gitti. Beni tanımak bu değil midir?” Yoşiya yaşamı aracılığıyla Tanrı’yı tanıdığını kanıtladı. Çok erken yaşlarda Rab’bi aramaya başladı (34: 3) ve bunun sonucunda gelen ışığa özenle itaat etti. “Ne ondan önce, ne de sonra onun gibi candan ve yürekten var gücüyle RAB’be yönelen ve Musa’nın yasasına uyan bir kral çıktı” (2Kr.23:25).

 

Kutsal Kitap

1 Yoşiya Yeruşalimde RAB için Fısıh Bayramını kutladı. Birinci ayın on dördüncü günü Fısıh kurbanı kesildi.
2 Yoşiya kâhinleri görevlerine atayarak RABbin Tapınağında hizmet etmeleri için yüreklendirdi.
3 Bütün İsrail halkını eğiten RABbe adanmış Levililere, ‹‹Kutsal sandığı İsrail Kralı Davut oğlu Süleymanın yaptırdığı tapınağa koyun›› dedi, ‹‹Bundan böyle onu omuzlarınızın üzerinde taşımayacaksınız. Şimdi Tanrınız RABbe ve halkı İsraile hizmet edin.
4 İsrail Kralı Davutla oğlu Süleymanın yazılı düzeni uyarınca, boylarınıza, bölüklerinize göre hazırlanın.
5 Kardeşleriniz olan halkın boylarına bağlı bölüklere yardım etmek üzere siz Levililer takımlar halinde kutsal yerde durun.
6 Kendinizi kutsayın ve RABbin Musa aracılığıyla buyurduğu gibi Fısıh kurbanlarını kesip kardeşleriniz için hazırlayın.››
7 Yoşiya Fısıh kurbanını sunmaları için oradaki halka sürüsünden otuz bin kuzuyla oğlak, üç bin de sığır bağışladı.
8 Kralın önderleri de halka, kâhinlere ve Levililere gönülden bağışta bulundular. Tanrı Tapınağının yöneticileri olan Hilkiya, Zekeriya, Yehiel de Fısıh kurbanı olarak kâhinlere iki bin altı yüz kuzuyla oğlak, üç yüz sığır verdiler.
9 Konanya, kardeşleri Şemaya ile Netanel, Levililerin önderleri Haşavya, Yeiel ve Yozavat da Fısıh kurbanı olarak Levililere beş bin kuzuyla oğlak, beş yüz de sığır bağışladılar.
10 Hizmetle ilgili hazırlıklar tamamlanınca, kralın buyruğu uyarınca kâhinlerle bölüklerine göre Levililer yerlerini aldılar.
11 Fısıh kurbanları kesildi. Kâhinler kendilerine verilen kanı sunağın üzerine döktüler; Levililer de hayvanların derisini yüzdüler.
12 Musanın kitabında yazılanlar uyarınca, RABbe sunsunlar diye yakmalık sunular halk boylarının bölüklerine verilmek üzere bir yana koyuldu. Sığırlara da aynısını yaptılar.
13 Kural uyarınca, Fısıh kurbanlarını ateşte kızarttılar; kutsal sunuları da tencerelerde, kazanlarda, tavalarda haşlayıp çabucak halka dağıttılar.
14 Bundan sonra Levililer hem kendileri, hem de kâhinler adına hazırlık yaptılar. Çünkü Harun soyundan kâhinler akşam geç vakte kadar yakmalık sunu ve yağ sunmakla uğraşıyorlardı. Bu nedenle Levililer hem kendileri, hem de Harun soyundan gelen kâhinler için hazırlık yaptılar.
15 Asaf soyundan gelen ezgiciler Davut, Asaf, Heman ve kralın bilicisi Yedutunun buyruğu uyarınca yerlerinde durdular. Kapı nöbetçileri de görevlerini bırakmak zorunda kalmadı, çünkü onlar için hazırlığı kardeşleri Levililer yapmıştı.
16 Böylece o gün Kral Yoşiyanın buyruğu doğrultusunda Fısıh Bayramını kutlamak ve RABbin sunağı üzerinde yakmalık sunular sunmak için RABbin hizmetiyle ilgili bütün çalışmalar tamamlandı.
17 O gün orada bulunan İsrail halkı Fısıh Bayramını kutladı. Mayasız Ekmek Bayramını da yedi gün boyunca kutladılar.
18 Peygamber Samuelin döneminden bu yana, İsrailde böyle bir Fısıh Bayramı kutlanmamıştı. Hiçbir İsrail kralı da Yoşiyanın, kâhinlerin, Levililerin, bütün Yahuda halkıyla oradaki İsraillilerin ve Yeruşalimde yaşayanların kutladığı gibi bir Fısıh Bayramı kutlamamıştı.
19 Bu Fısıh Bayramı Yoşiyanın krallığının on sekizinci yılında kutlandı.
20 Yoşiyanın tapınağı düzenlemesinden sonra, Mısır Kralı Neko savaşmak üzere Fırat kıyısındaki Karkamışa yürüdü. Yoşiya da onunla savaşmak için yola çıktı.
21 Ama Neko ulaklar aracılığıyla şu haberi gönderdi: ‹‹Benimle senin aranda bir anlaşmazlık yok, ey Yahuda Kralı! Bugün sana değil, savaş açtığım ülkeye karşı savaşmaya geldim. Tanrı ivedi davranmamı buyurdu. Benden yana olan Tanrıdan sakın. Yoksa seni yok eder!››
22 Ne var ki, Yoşiya onunla savaşmaktan vazgeçmediği gibi, Tanrının Neko aracılığıyla söylediği sözlere de aldırış etmedi. Kılık değiştirip Megiddo Ovasında Neko ile savaşmak üzere yola çıktı.
23 Okçular Kral Yoşiyayı vurunca, kral görevlilerine, ‹‹Beni buradan götürün, ağır yaralıyım!›› dedi.
24 Görevlileri onu savaş arabasından çıkarıp kendisine ait başka bir arabaya koyarak Yeruşalime götürdüler. Yoşiya öldü ve atalarının mezarlığına gömüldü. Bütün Yahuda ve Yeruşalim halkı onun için yas tuttu.
25 Yeremya Yoşiya için bir ağıt yazdı. Kadın, erkek bütün ozanlar bugüne dek ağıtlarında Yoşiyayı anarlar. İsrailde bir gelenek haline gelen bu ağıtlar Ağıtlar Kitabında yazılıdır.
26 Yoşiyanın yaptığı öbür işler, RABbin Yasasında yazılanlara uygun bağlılığı,
27 uygulamaları, başından sonuna dek İsrail ve Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır.

1. Yoşiya, Yeruşalim’de mi (35:24), yoksa Megiddo’da mı (2Kr.23:29) öldü? Megiddo savaşında ölümcül bir yara aldı. Krallar Kitapları, ölümüne neden olan yarayı Megiddo’da aldığından orada öldüğünü yazar. Bizler de günümüzde, bi­rinin geçirdiği araba kazasından bir süre sonra hastanede ölmesine rağmen, onun bir araba kazasında öldüğünü söyleriz. Anlatmak istediğimiz, kişinin son nefesini ver­diği yerden çok, ölümüne neden olan kazadır.

2. John C. Whitcomb. Jr. Solomon to the Exile, s.141.