Daniel Giriş


DANİEL

Yazar

William MacDonald


Bu kitap, Tanrı Sözü’nün zenginliğini açık ve kolay anlaşılır hale getirmek için hazırlanan bir Kutsal Kitap yorumudur. Samimi, saygılı, adanmış ve ilmi bir şekilde yazılmıştır. Kişisel tapınma zamanlarınızda ve grupça yapılan Kutsal Kitap çalışmalarınızda kullanmak için uygun bir seçenektir.


This is a Bible commentary that makes the riches of God’s Word clear and easy for you to understand. It is written in a warm, reverent, and devout and scholarly style. It is a good choice for your personal devotions and group Bible study.

© 1995 by William MacDonald, Believer’s Bible Commentary
Christian Missions in Many Lands, Inc.
PO Box 13, Spring Lake, NJ 07762
USA
— All Rights Reserved —


Giriş

“Peygamberlerden hiçbirinin Mesih hakkında Peygamber Daniel kadar açık konuşmamış olduğunu vurgulamak isterim. Çünkü Daniel, diğer peygamberlerin peygamberliklerinde alışılmış olduğu gibi, yalnızca Mesih’in geleceğini değil, aynı zamanda geleceği zamanı da tam olarak söylemiştir. Bunun da ötesinde, çeşitli kralları bir düzen içinde, yıllarının sayısını da vererek bildirmiş ve gelecekteki olayların belirtilerini en açık biçimde önceden duyurmuştur.” — Jerome (İ.S. 347-420)

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Daniel, Eski Antlaşma’nın en çok hayranlık uyandıran ve aynı zamanda en önemli kitaplarından biridir. Titiz önbildirilerine ve Mesih’e ilişkin peygamberliklerine bakıldığında, tanrısal esin aracılığıyla yazıldığından kuşku duymak mümkün değildir. Akılcılar ve imansız araştırmacılar Daniel Kitabı’na birçok saldırı yöneltmişlerdir. Tutucu bir Kutsal Kitap araştırmacısı olan Sir Robert Anderson, kitaplarından birine, Eleştirmenin İnindeki Daniel adını vermiştir.

Saldırının ana hamlesi, kitabın gerçekten İ.Ö. 6’ncı yüzyılda Daniel adındaki bir peygamber aracılığıyla yazılıp yazılmadığı konusu üzerinedir. Bu konudaki kuşkucu iddialar tutucu Yahudi ve Hıristiyan görüşüne karşıdır ve kitabın Daniel tarafından değil, İ.Ö. 2’nci yüzyılda yaşamış olan tanınmamış bir yazarın ürünü olduğunu ileri sürmektedir. Bu yazarın, tarihsel olayları (11’inci bölüm) sanki bir peygamberlikmiş gibi yazdığını savunurlar.

II. KİTABIN YAZARI

Daniel Kitabı’nın geleneksel yazarı geniş bir çevre tarafından reddedildiği ve bir imanlı için bu büyük kitabı esaslı bir şekilde öğrenmek çok önemli olduğu için, bu kitaba diğerlerine oranla daha yoğun ilgi göstereceğiz.

Daniel’in, imparatorlukların ayrıntılı görümleri ve Mesih’in gelişi gibi konularda tanrısal armağanlara sahip gerçek bir peygamber olduğu kabul edilmiştir. Onaylanan bu konumuna karşı ilk yaylım ateşi, İ.S. 3’üncü yüzyılda Hıristiyan karşıtı filozof Porfiri tarafından açılmıştı.

17’nci yüzyılda bir grup Yahudi, filozofun düşüncelerine sahip çıkmış, 18’inci ve bunu izleyen yüzyıllardaki Hıristiyan dünyası da bu düşüncelere destek vermişti. Akılcılığın yayılmasıyla bu düşünceler daha da yaygınlaşmış, özgür ve yarı özgür çevrelerde kabul görmüştür.

Merrill F. Unger bu konuda şunları yazar:

Günümüz eleştirmenleri, Makabi tarihi (İ.Ö. yaklaşık 167) ve Daniel’in geleneksel yazarlığının reddedilmesi konusunda görüşlerinin kesinlikle başarılı olduğunu düşünürler. Ancak bu görüşleri bir dizi makul görünen hatalar ve geçersiz tahminler üzerine inşa edilmiştir. 1

Daniel’in yazarlığı konusundaki ana suçlamaları incelemeden önce, yazarlık konumu için varolan çeşitli olumlu kanıtları inceleyelim.

  1. Rabbimiz İsa Mesih, bu kitabın Daniel tarafından yazıldığını belirtir (Mat.24:15). Yalnızca bu bile, adanmış bir Hıristiyan için yeterli kanıt sayılmaktadır.
  2. Kitap, Makabî Filistin değil, Eski Babil’in ve Med-Pers’in gelenek ve rengiyle ışıldar.
  3. Yahudiler ve Hıristiyanlar, yüzlerce yıl boyunca bu kitaptan çok şey öğrenmiş ve bereket almışlardır. Kutsal Ruh’un Daniel Kitabı’ndaki güçlü ışığı, kitabın sahte olduğu iddialarına uymamaktadır.
  4. Kumran Mağarası’nda bulunan bir elyazmasının, Makabiler dönemine ya da daha öncesine ait olduğuna inanılır. Gerçek, bizi özgün metnin daha eski olduğuna inanmaya zorlar.

Daniel’in yazarlığının güvenilirliğine karşı ileri sürülen kanıtlar üç farklı boyutta ele alınabilir: Dil, tarih ve teoloji.

Dili konusundaki kanıt, Daniel Kitabı’nın 6’ncı yüzyılda yazılmış olamayacağını belirtir. Çünkü kitapta Pers diline ait sözcükler ve hatta eski Grekçe sözcüklere rastlanır ve Arami dili, daha sonraki bir tarih için kaynak olarak gösterilir.

Ancak yine de Daniel, Med-Pers döneminde (İ.Ö. 530’larda) yaşayıp hizmet ettiğinden, Pers diline ait sözcüklerin varlığı özgür çekişmenin aksini belirtir. Filistin’de, Pers dilini bilen bir 2. yüzyıl sahtekârlığı olasılığı belirsizdir.

Grekçe sözcüklere gelince; Kutsal Kitap araştırmacılarının çoğu, yalnızca üç sözcük olduğunu bulduklarında şaşırırlar; üç sözcüğün hepsi de müzik aletlerine aittir! Bir kültürde nesne isimlerinin yoğun bir kültürler arası kaynaşma yaşanmadan o dile giremeyecekleri, iyi bilinen bir gerçektir. Daniel, kitabı kaleme aldığında Grek İmparatorluğu henüz varolmadığından, eski dünyada Grek kültürü ve yaratıcılığı yayılmaktaydı.

Arami diline gelince; Kitchen ve Kutscher, bu dilin Daniel’in, İmparatorluk Dönemi’ne gerçekten uyduğunu sergilemişlerdir.

Daniel’in yazarlığının güvenilirliğine karşı gösterilen tarihsel kanıtlar, Yahudiler’in Daniel’i Eski Antlaşma’nın üçüncü bölümüne dahil ettikleri çekişmesini kapsar. Yahudiler, Kutsal Kitap’ın peygamberler kısmında Daniel’e yer vermezler, çünkü Kutsal Yazılar’ın bu kısmı “Daniel” yazmadan önce sona ermişti. Daniel’in çağrı değil, hizmet aracılığıyla bir peygamber olduğunu fark etmek daha kolaydır. Mesleği devlet adamlığıydı. Bu nedenle, Yeşaya ve Yeremya gibi peygamberlerle bir tutulmamıştır.

Daniel’in yazarlığının güvenilirliğine karşı çeşitli tarihsel sorunların yer aldığı bazı kaynaklar gösterilebilir, ama saygınlıklarından kuşku duyulmayan tutucu araştırmacılar aracılığıyla bunların hepsine verilecek zeki yanıtlar mevcuttur. Bu konuda tavsiye edilen yazarlar konusunda bilgi almayı arzulayanlar için yazarlar, tarih sırasına göre şöyle sıralanır: Robert Dick Wilson, Charles Boutflower, John F. Walvoord, R. K. Harrison, ve Gleason Archer.

Daniel’e karşı ileri sürülen teolojik kanıt ise, kitabın melekler, sonraki yaşam (diriliş) ve Mesih konusunda gereğinden fazla “ileri” görüşleri olduğudur. Bunun kaynağı, evrim teorisinin dine uyarlanmasıdır. Daniel’e karşı en gerçekçi protestolardan biri, liberal araştırmacılardan R. Pfeiffer’e aittir (Eski Antlaşmaya Giriş). Bu liberal araştırmacılar, doğaüstü olana karşı duydukları önyargıyı itiraf edecek kadar dürüsttürler. Daniel Kitabı’nda akılcı eleştiriyle uyum sağlayamayacak çoklukta mucize ile günü ve zamanı bildirilmiş önbildiriler yer alır. Peygamber Daniel aslanların ininden hiç zarar görmeden nasıl kaçabildiyse, Daniel’in peygamberlikleri de, eleştirmenlerin ininden, zeki imanlıların yüreklerine ve zihinlerine aynı şekilde girebilir.

III. TARİH

Daniel Kitabı’nı, İ.Ö. 6’ncı yüzyıldan 2’nci yüzyıla kadar olan zaman içinde tarihlendiren araştırmacılar bulunur. Liberaller ve yandaşlarının hemen hemen tümü, kitabı şimdiki haliyle Makabiler dönemine ait olarak tarihlendirirler. Genelde bu kitabı, Yahudi düşmanı olan Antiokus Efifanes’in korkunç zulmü sırasında Yahudiler’i teşvik etmek için yazılmış bir girişim olarak görürler.

Tanrı’nın yalnızca krallıklara ait genel peygamberlikleri değil, aynı zamanda Grek döneminin ayrıntılarını, meydana gelmeden yüzlerce yıl önce esinleyebileceğine inananlar (11’inci bölüm), Daniel’in peygamberliğini 6’ncı yüzyılda (büyük olasılıkla yaklaşık İ.Ö. 530) yazdığını benimseyen tutucu öğretişi kabullenmekte zorluk çekmezler. Unger’in işaret ettiği gibi, eleştirmenler “geç” tarihlerine rağmen, Tanrı’nın gelecekteki her şeyi bilen anlayışından kaçamazlar:

Daniel Kitabı hakkında kararlaştırılan en son tarihin doğruluğu kanıtlansa bile, peygamberliğin yalnızca Tanrı esini olabileceğine ilişkin bir gelecek bilgisi sergilediği hatırlanmalıdır. 2

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Yazarı ve tarihi konusunda onaylanmış görüşü kabul ederek, Daniel’in, Yahuda Kralı Yehoyakim zamanında (yaklaşık İ.Ö. 604), Nebukadnessar tarafından Babil’e götürülen zeki, çekici ve genç Yahudi tutsaklardan biri olduğuna inanıyoruz. Adı, “Tanrı, Yargıcım” anlamına gelir. Karakter ve davranışıyla bu gerçeğin farkında olarak yaşadığını göstermiştir.

Mesleğine gelince; Daniel, Nebukadnessar ve Belşassar yönetiminde görev alan önemli bir devlet adamıydı. Med-Pers orduları Babil’i fethettiğinde Daniel, Darius’un altındaki üç başkandan biri olarak atandı. Aynı zamanda Koreş’e de hizmet verdi. Belirtildiği gibi, İbranice Eski Antlaşma’nın Daniel’e, İngilizce’de olduğu gibi “Peygamberler” yerine, “Yazılar” olarak bilinen kısımda yer vermesinin nedeni bu olabilir.

Ancak yine de Daniel’in görevi bir peygamberin göreviydi ve Rabbimiz de kendisini böyle sınıflandırmıştı (Mat.24:15 ve Mar.13:14). Daniel, “dünyasal” bir mesleği olan ve aynı zamanda Kutsal Kitap çalışmasına ve paylaşıma zaman ayıran imanlılardan farklı değildi. Örneğin, Daniel’in peygamberliğini araştıranlardan biri olan Sir Robert Anderson, son Victorya döneminde, Scotland Yard’ın suçluları araştırma bölümüne başkanlık etmişti ve buna rağmen Kutsal Kitap hizmeti konusunda büyük bir berekete sahipti. 3

Kitabın büyük bir bölümü, ulusların dünyasal güçleriyle ilgilendiğinden, Daniel Kitabı’nın, 2:4’ten 7’nci bölüme kadar olan kısmının Aramice yazılmış olması bizi şaşırtmamalı. Bu dil, İbranice’yle ilişkisi olan uluslara ait bir dildi. Daniel’in yaşadığı dönemde uluslararası iletişimde kullanılmaktaydı. Bazı araştırmacılar, Daniel’in peygamberliğinin ana hatlarını, dildeki bu değişimler aracılığıyla çizerler.

Konunun geçtiği çevre ve koşullara gelince; Daniel’in ilk altı bölümünde, peygamberlik konuları geri planda bırakılarak, öyküsel anlatıma öncelik verilmiştir. Son altı bölüm, öyküleri ikinci plana atarak peygamberliğe daha geniş yer ayırmıştır.

 

ANA HATLAR
        Bölüm
I.  DANİEL VE ARKADAŞLARININ DEĞİŞMEZ SADAKATİ 1.
II.  NEBUKADNESSAR’IN DÖRT METALDEN YAPILMIŞ HEYKELLE İLGİLİ DÜŞÜ 2.
III.  NEBUKADNESSAR’IN DİKTİĞİ ALTIN HEYKEL VE KIZGIN FIRIN  3.
IV.  NEBUKADNESSAR’IN KESİLEN AĞAÇLA İLGİLİ DÜŞÜ VE BUNUN ANLAMI 4.
V.  BELŞASSAR’IN BİR İNSAN ELİNİN DUVARIN ÜZERİNE  YAZDIĞI YAZIYLA DUYURULAN SONU 5.
VI.  DARİUS’UN BUYRUĞU VE ASLAN ÇUKURU 6.
VII.  DANİEL’İN DÖRT DÜNYA KRALLIĞINI RESMEDEN DÖRT  YARATIKLA İLGİLİ DÜŞÜ 7.
VIII.  DANİEL’İN KOÇ VE TEKEYLE İLGİLİ GÖRÜMÜ 8.
IX.  DANİEL’İN ULUSLARIN YETMİŞ HAFTALIK ÜSTÜNLÜĞÜYLE İLGİLİ GÖRÜMÜ 9.
X.  GELECEK OLAYLARIN ANA HATLARINI SUNAN TANRI  YÜCELİĞİNE İLİŞKİN GÖRÜM 10.
XI.  YAKIN GELECEĞE İLİŞKİN ÖNBİLDİRİLER 11:1-35
  A.  Grek Ülkesini Fetheden Med-Pers Krallığı 11:1-3
  B.  Grek İmparatorluğu’nun Zayıflaması 11:4-31
    1.   Mısır ve Suriye Arasındaki Savaşlar 11:4-20
    2.   Kötü Kral Antiokus Efifanes’in Egemenliği 11:21-35
XII.  UZAK GELECEĞE İLİŞKİN ÖNBİLDİRİLER 11:36-12:13
  A.  Mesih Karşıtı 11:36-45
  B.  Büyük Sıkıntı 12.

1. Merrill F. Unger, Introductory Guide to the Old Testament, s.396.

2. A.g.e., s.399.

3. Daniel’in yetmiş haftasını, ilk kez Anderson, The Coming Prince adlı kitabında şaşmaz bir tarih sırasıyla işlemiştir.