Hakimler 3

3:1-4   İsrail’in denenmesi için ülkede bırakılan uluslar 3. ayette sıralanmıştır: 5 Filist beyliği, tüm Kenanlılar, Saydalılar ve Lübnan dağlarında yaşayan Hivliler.

Şimdi ilk döngü başlar: Günah (5-7. ayetler); ceza olarak verilen kölelik (8. ayet); yalvarma (9a. ayet); kurtuluş (9b-11. ayetler).

3:5,6   İsrailliler’in aralarında yaşadığı yedi tanrısız ulusun altısı belirtilmiştir. 3. ayette sıralanan uluslar: Hititler, Amorlular, Perizliler, Hivliler ve Yevuslular. Yedinci ulus, Girgaşlılar’dı (Yşu.3:10; 24:11).

Dr. Cohen, inişe geçen her döngünün başlangıcını kısaca belirtir:

İsrailliler Musa’nın uyarısını kulak ardı ettiler ve yerel halkla evlendiler. Bunun sonucunda, onların ayartıcı ve sapkın inançlarını benimsediler. 1

II. HAKİMLERİN ZAMANI (3:7 – 16:31)

A. Otniel (3:7-11)

3:7,8   Halk putperestlerle evlenerek ve sonra onların putlarına taparak Rab’bin gözünde kötü olanı yaptı. Murdarlık ve cinsel ahlâksızlık (6. ayet) putperestliğe neden oldu (7. ayet). Tanrı, onları daha önce Kenan’da yaşayanlarla karıştıkları taktirde, vahim sonuçlarla karşılaşacakları konusunda uyarmıştı. Onlar kutsal bir halktı ve eğer Tanrı’nın bereketlerini bilmek istiyorlarsa, kirlilikten uzak kalmalıydılar (Yas.7:3-6). Tanrı, İsrail’i sekiz yıl süreyle Mezopotamya Kralı Kuşan-Rişatayim’in eline teslim ederek cezalandırdı. ‘Kuş’ adı, ‘çifte kötülük adamı anlamına’ gelir.

3:9-11   Halkının pişmanlık dolu feryadına karşılık Rab, Kalev’in yeğenlerinden biri olan Otniel’i, halkı düşmanlarından kurtarması ve kırk yıllık barışı sağlaması için harekete geçirdi. Otniel (Tanrı Aslanı) daha önce Kiryat-Sefer’i (Kitap Kenti) almış ve onu Devir’e (Diri Kehanet) çevirmişti. Bu, Tanrı sözüyle çalışan imanın işleyişidir.

B. Ehut (3:12-30)

3:12-14   İkinci döngüde, İsrail’e 18 yıl süreyle Moav Kralı Eglon tarafından hükmedildi.

3:15-30   Tanrı’nın, o tarihte askeri önder olarak İsrail’e verdiği kişi olan Ehut, Benyamin oymağından solak bir adamdı. Halk tarafından Kral Eglon’a armağan olarak haraç götürmekle görevlendirildi. Aynı zamanda iki ağızlı bir kamayı giysisinin altına saklamıştı. Armağan teslim edildikten sonra kral kendisini büyük olasılıkla buyruğu altındaki Yahudiler’in davranışları konusunda rahat hissetmekteydi. Sonra Ehut gizli bir haber vermek amacıyla, kendisiyle özel görüşmek istedi. Kralın tüm adamları gönderildikten sonra Ehut, kralı öldürdü ve kaçtı. Yaptığı iş ortaya çıktığında Ehut, İsrailoğulları’nı toplamış, Moav’a karşı yürümekteydi ve geri çekilen yaklaşık 10.000 askeri öldürdü. İsrail daha sonra 80 yıl süreyle barış yaşadı.

Yakarmalar (Gera, 15. ayet) övgüye (Ehut) yer verdiğinde, dünya önderi (Eglon), keskin ve iki uçlu kılıç (Kutsal Kitap) tarafından, solak bile olsa Söz’ü kullandığı için zafer kazanan bir adam aracılığıyla felakete uğratıldı.

Otniel, İsrail’in en güçlü oymağı olan Yahuda oymağındandı. Ehut ise şimdi en küçük oymak haline gelmiş olan Benyamin’dendi. Tanrı büyük ya da küçüğü, gücün gerçek sahibi kendisi olduğu için, zafer kazanmak üzere kullanabilir. İnsanlar kurtuluşun yaratıcısı değil, araçlarıdırlar.

C. Şamgar (3:31)

3:31   Bu hakime yalnızca bir ayet ayrılmıştır. Filistliler’den 600 kişiyi üvendireyle (Öküzleri dürtmek için kullanılan keskin ve sivri uçlu bir araç) öldürdü. Bu, Hakimler Kitabı’ndaki, Tanrı’nın ‘zayıf bir şeyi’ güçlü bir zaferi elde etmek için kullandığı olaylardan bir diğeridir. Bir yolcu (Şamgar), Tanrı sözünü kullanarak (Üvendire – Bk. Vaiz 12:11) Tanrı halkı arasında amaçsızca dolaşanları (Filistliler) bozguna uğratabilir.

 

Kutsal Kitap

1-2 Kenandaki savaşların hiçbirine katılmamış olan İsraillileri sınamak ve hiç savaş deneyimi olmayan yeni kuşaklara savaş eğitimi vermek için RABbin dokunmadığı uluslar şunlardır:
3 Beş Filist Beyliği, bütün Kenanlılar, Saydalılar, Baal-Hermon Dağından Levo-Hamata kadar uzanan Lübnan dağlarında yaşayan Hivliler.
4 RAB İsraillileri sınamak, Musa aracılığıyla atalarına verdiği buyrukları yerine getirip getirmeyeceklerini görmek için bu ulusları ülkelerinde bıraktı.
5 Böylece İsrailliler Kenan, Hitit, Amor, Periz, Hiv ve Yevus halkları arasında yaşadılar.
6 Onlardan kız aldılar, kızlarını onların oğullarına verdiler ve onların ilahlarına taptılar.
7 RABbin gözünde kötü olanı yapan İsrailliler Tanrıları RABbi unutup Baallara ve Aşera putlarına taptılar.
8 Bunun üzerine RAB İsraile öfkelendi ve onları Aram- Naharayim Kralı Kuşan-Rişatayimin eline teslim etti. İsrailliler sekiz yıl Kuşan-Rişatayimin boyunduruğunda kaldılar.
9 Ama RABbe yakarmaları üzerine RAB onlara Otniel adında bir kurtarıcı çıkardı. Kalevin küçük kardeşi Kenazın oğlu Otniel onları kurtardı.
10 RABbin Ruhu Otnielin üzerine indi. Otniel İsraillileri yönetti, onlar için savaştı. RAB Aram-Naharayim Kralı Kuşan-Rişatayimi onun eline teslim etti. Artık Otniel ondan daha güçlüydü.
11 Ülke Kenaz oğlu Otnielin ölümüne dek kırk yıl barış içinde yaşadı.
12 Sonra İsrailliler yine RABbin gözünde kötü olanı yaptılar. RAB gözünde kötü olanı yaptıkları için Moav Kralı Eglonu onlara karşı güçlendirdi.
13 Kral Eglon Ammonlularla Amaleklileri kendi tarafına çekerek İsraile saldırdı. Onları bozguna uğratarak Hurma Kentini ele geçirdi.
14 İsrailliler on sekiz yıl Moav Kralı Eglonun boyunduruğu altında kaldılar.
15 Ama RABbe yakarmaları üzerine RAB onlar için Ehut adında bir kurtarıcı çıkardı. Benyaminli Geranın oğlu Ehut solaktı. İsrailliler Ehutun eliyle Moav Kralı Eglona haraç gönderdiler.
16 Ehut kendine bir arşın uzunluğunda iki ağızlı bir kama yaptı ve bunu sağ kalçası üzerine, giysisinin altına sakladı.
17 Varıp haracı Moav Kralı Eglona sundu. Eglon çok şişman bir adamdı.
18 Ehut haracı sunduktan sonra, haracı taşımış olan adamlarını salıverdi.
19 Ama kendisi Gilgal yakınındaki taş putlardan geri döndü. ‹‹Ey kral, sana gizli bir haberim var›› dedi. Kral ona, ‹‹Sus›› diyerek yanındaki adamların hepsini dışarı çıkardı.
20 Ehut, üst kattaki serin odasında yalnız kalan krala yaklaşarak, ‹‹Tanrıdan sana bir haber getirdim›› deyince kral tahtından kalktı.
21 Ehut sol eliyle sağ kalçası üzerindeki kamayı çekti ve kralın karnına sapladı.
22 Kamanın ucu kralın sırtından çıktı. Bıçağın ardından kabza da ete saplanmıştı. Ehut kamayı çekmeyince kama kralın yağlı karnına gömüldü.
23 Ehut sofaya çıktı, üst kattaki odanın kapısını ardından çekip kilitledi.
24 O çıktıktan sonra, geri gelen kralın hizmetkârları üst kattaki odanın kapılarını kilitli buldular. Birbirlerine, ‹‹Su döküyor olmalı›› dediler.
25 Uzun süre bekledilerse de kral odanın kapılarını açmadı. Bunun üzerine bir anahtar bulup kapıyı açtılar. Efendilerinin ölüsü yerde yatıyordu.
26 Onlar beklerken Ehut kaçmış, taş putları geçerek Seiraya yönelmişti.
27 Oraya varınca Efrayimin dağlık bölgesine çıkıp boru çaldı. İsrailliler onunla birlikte dağlardan indiler. Ehut önden gidiyordu.
28 Onlara, ‹‹Beni izleyin›› dedi, ‹‹RAB düşmanlarınızı, Moavlıları elinize teslim etti.›› Ehutu izleyen İsrailliler, Moava giden Şeria geçitlerini tuttular, kimseyi geçirmediler.
29 Moavın güçlü yiğitlerinden on bin kadarını vurup öldürdüler; hiç kurtulan olmadı.
30 Moav o gün İsraillilerin boyunduruğuna girdi. Ülke seksen yıl barış içinde yaşadı.
31 Ehut’tan sonra Anat oğlu Şamgar başa geçti. Şamgar Filistliler’den altı yüz kişiyi üvendireyle öldürerek İsrailliler’i kurtardı.

1. A. Cohen, “Joshua/Judges”, s.176, 177.