İbraniler Giriş


İBRANİLER’E MEKTUP

Yazar

William MacDonald


Bu kitap, Tanrı Sözü’nün zenginliğini açık ve kolay anlaşılır hale getirmek için hazırlanan bir Kutsal Kitap yorumudur. Samimi, saygılı, adanmış ve ilmi bir şekilde yazılmıştır. Kişisel tapınma zamanlarınızda ve grupça yapılan Kutsal Kitap çalışmalarınızda kullanmak için uygun bir seçenektir.


This is a Bible commentary that makes the riches of God’s Word clear and easy for you to understand. It is written in a warm, reverent, and devout and scholarly style. It is a good choice for your personal devotions and group Bible study.

© 1995 by William MacDonald, Believer’s Bible Commentary
Christian Missions in Many Lands, Inc.
PO Box 13, Spring Lake, NJ 07762
USA
— All Rights Reserved —


Giriş

“Kutsal Yazılar içinde kaynağı daha çok tartışılmasına karşın, vahyi daha kesin olan başka bir bölüm ya da kitap yoktur.” — Conybeare ve Howson

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

İbraniler’e Mektup, Yeni Antlaşma’da birçok bakımdan eşsiz bir konuma sahiptir. Bir mektup olarak başlamadığı halde, bir mektup gibi biter; İtalya’dan ya da İtalya’da bulunan imanlılara yazılan mektupta (13:24), büyük olasılıkla İbrani imanlılardan oluşan özel bir gruba hitap edilmiştir. Mektubun kimin tarafından ve kime yazıldığıyla ilgili gelenekleri canlı tutacak büyük ve iyi tanınmış bir kiliseyle bağı olmadığı için muhtemelen küçük bir ev topluluğuna hitap ettiği öne sürülmektedir. Yeni Antlaşma’daki en edebi üsluba sahiptir. Şiirsel bir anlatıma sahip olup, Septuaginta’dan (Eski Antlaşma’nın İ.Ö. 270’de başlanılan Grekçe çevirisi) yapılan birçok alıntı içerir. Yazar, geniş bir sözcük dağarcığına sahip olup, Grek dilinin zaman ve diğer ayrıntılarını da doğru bir biçimde kullanır.

Bir bakıma oldukça Yahudi (Levililer’le kıyaslanır) olmasına karşın, Mesih’in ölümü gerçeğinden yalın dini ritüellere kaymaya karşı yapılan uyarılar Hıristiyan dünyasında daima gereklidir. Bu nedenle, bu kitap büyük bir önem taşır.

II. KİTABIN YAZARI

Bazı İngilizce çevirilerin ilk basımlarında, kitabın üstünde Pavlus’un adı olmasına rağmen, İbraniler’in yazarı bilinmemektedir. İlk Doğu İnanlılar Topluluğu (İskenderiyeli Dionysius ve Clement) Pavlus’u bu mektubun yazarı olarak gördüler. Belirli bir kuşku döneminden sonra bu görüş (Athanasius’la birlikte) yayılmaya başladı; öyle ki sonunda Batı da bunu kabul etti. Ancak Pavlus’un bu mektubu yazdığını bugün çok az kişi kabul etmektedir. Origen, kitabın içerik açısından Pavlus’un yazılarına uygun olduğunu kabul etmiştir. Mektupta Pavlus’un üslubuna uygun yazılar bulunmaktadır, ancak özgün metindeki genel üslup Pavlus’unkinden çok farklıdır (Bu, mektubu Pavlus’un yazmış olabileceği olasılığını tamamen ortadan kaldırmaz, çünkü edebiyatla ilgilenen bilgili biri Pavlus’un üslubunu değiştirebilir).

Mektup için birkaç olası yazar öne sürülmüştür: Üslubunda benzerlik olan ve Pavlus’un, Barnaba’nın, Silas’ın, Filipus’un hatta Akvila ile Priskilla’nın öğretişini bilen Luka.

Luther, kitabın içeriği ve üslubundan, mektubun yazarının Apollos olduğunu ileri sürer. Yazar, Eski Antlaşma yazılarını ve güzel konuşma sanatını çok iyi bilen biri olmalıdır (Apollos’un memleketi olan İskenderiye zaten güzel konuşma sanatıyla dikkat çeker). Mektubu Apollos’un yazmadığına ilişkin olan sav ise, İskenderiye geleneğinin böyle bir görüşe sahip olmadığı ve bir İskenderiyeli’nin böyle bir mektup yazmasının alışılmamış olduğu yönündedir.

Rab, belirli bir nedenle yazarın bilinmemesini uygun buldu. Bir görüşe göre, kitabı Pavlus yazdı, ama Yahudiler’in kendisine karşı önyargılı olmasından dolayı yazarlığını gizli tuttu. Bu mümkündür, ama Origen’in sözlerinden daha iyisi henüz bulunmamıştır: “Bu mektubun yazarını ancak Tanrı bilir.”

III. TARİH

 Yazarının bilinmemesine rağmen, mektubun tarihini belirlemek mümkündür. Dışsal kanıt, Romalı Clement’in mektubu kullanmasından dolayı (İ.S. 95), bu tarihi birinci yüzyıl olarak gösterir. Polikarp ile Justin Martyr mektuptan alıntı yaparken, yazarın adından söz etmezler. İskenderiyeli Dionysius İbraniler’den alıntı yaparken, yazar olarak Pavlus’u gösterir ve İskenderiyeli Clement, İbraniler’i Pavlus’un yazdığını ve Luka’nın da çevirdiğini söyler (ancak kitap bir çeviri gibi görünmemektedir). İrenaeus ile Hippolytus, İbraniler Mektubu’nu Pavlus’un yazdığını asla düşünmediler; Tertullian ise bu mektubun yazarı olarak Barnaba’yı gösterir.

Yazarın ikinci kuşak bir imanlı olduğu görülmektedir (2:3; 13:7); dolayısıyla Yakup veya 1.Selanikliler gibi, çok daha önce yazılmamıştır (10:32). Yahudi savaşlarından hiç söz edilmemiştir (savaşlar İ.S. 66’da başladı) ve tapınakta sunulan sunular henüz devam etmektedir (8:4; 9:6; 12:27; 13:10). Kitabın yazılış tarihinin İ.S. 66’dan önce ve kesinlikle Yeruşalim’in yıkımından önce (İ.S.70) olduğu varsayılır. Çekilen elemlerden söz edilir (12:4), ama imanlılar “henüz kanlarını akıtana dek dayanmak zorunda kalmış” değillerdi. Mektubun gideceği yer olan İtalya ise, Neron’un orada gerçekleştirdiği kanlı işkencelere bakılarak (İ.S. 64), mektubun tarihini en çok İ.S. 64 yılının ortalarına götürür. Mektup büyük bir olasılıkla İ.S. 63-65 yıllarında yazılmıştır.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

İbraniler’e Mektup’ta, genel olarak dini bir sistemden bir diğerine geçilirken yaşanan büyük zorluklardan söz edilir. Mektupta, eski bağlardan acı içinde kopuş, yalnızlığın getirdiği gerginlik ve dininden ayrılanların geri dönmesi için uygulanan baskılar gibi zorluklar ele alınmaktadır.

 Ancak bu mektuptaki sorun, sadece aynı değerdeki yeni bir sistem için eski sistemden ayrılma değildi. Aksine bu, Mesih uğruna Yahudilik’ten ayrılma meselesiydi; yazarın gösterdiği gibi bu, öz için yansımadan, gerçek için ritüelden, son için ilkten, daimi için geçiciden, kısacası en iyi için iyiden ayrılmayı gerektiriyordu.

Bu ayrıca çoğunluktan azınlığa, ezen durumdan ezilen duruma geçmeyi de içeriyordu ve dolayısıyla beraberinde birçok ciddi sorun getirdi.

Bu mektup, İsa’ya iman eden Yahudiler için yazılmıştır. İbraniler, inanlılar topluluğunun ilk dönemlerinde, Müjde’nin elçiler ve öğrenciler tarafından öğretildiğini işitmiş ve bu bildiriyi doğrulayan Kutsal Ruh’un büyük mucizelerini görerek Müjde’ye aşağıdaki üç yoldan birini seçerek karşılık vermişlerdi:

  1. Bazıları Rab İsa Mesih’e iman edip içtenlikle O’nu Rab olarak kabul ettiler.
  2. Bazıları imanlı olduklarını söylediler, vaftiz oldular ve yerel toplulukta yerlerini aldılar. Ancak Tanrı’nın Kutsal Ruh’uyla yeniden doğmadılar.
  3. Bazıları da kurtuluş bildirisini reddetti.

Mektubumuz ilk iki grupla ilgilenir: Gerçekten kurtulan İbraniler’le ve görünüşte imanlı olanlarla.

Bir Yahudi, atalarının imanını bıraktığı zaman, ona dönek ve din değiştiren biri veya mürtet (meşummed) olarak bakılıyor ve sonuç olarak aşağıda sıralanan cezalardan biriyle veya daha fazlasıyla cezalandırılıyordu:

  • Ailesi tarafından mirastan mahrum edilme.
  • İsrail topluluğundan atılma.
  • İşini kaybetme.
  • Mal ve mülküne el konulma.
  • Zihinsel tacize ve fiziksel acıya uğrama.
  • Halk tarafından alay edilme.
  • Hapse atılma.
  • Şehit edilme.

Tabii ki her zaman bir kaçış yolu vardı. Kişi, Mesih’i reddedip Yahudiliğe döndüğü takdirde, bu acılara daha fazla maruz kalmayacaktı. Bu mektubun satır aralarını okurken, Yahudiliğe dönülmesini sağlamak için öne sürülen savlardan bazılarını görebiliriz:

  • Peygamberlerin zengin mirası.
  • Tanrı’nın halkının tarihinde yer alan meleklerin önemli görevi.
  • Yasa’yı veren meşhur Musa’yla bağlantı.
  • Büyük askeri komutan Yeşu’yla ulusal bağlar.
  • Harun’un kâhinliğinin görkemi.
  • Tanrı’nın, halkının arasında olmayı seçtiği kutsal sunak.
  • Tanrı’nın Musa aracılığıyla verdiği yasa antlaşması.
  • Sunaktaki eşyalar ve perde.
  • Sunaktaki hizmetler ve özellikle Mayasız Ekmek Bayramı’ndaki kurallar (Yom Kippur, Yahudi takvimindeki en önemli gündür).

 Birinci yüzyıl Yahudileri’nin, dinlerinin görkemli törenlerini sunuşlarını ve sonra da karşılarındakini küçümseyerek şu soruyu sorduklarını işitir gibi oluruz: “Peki, imanlıların nesi var?” İmanlıların verdiği karşılık şudur: “Sadece yukarı odadaki masada yer alan biraz ekmek ve biraz şarap!” Yanıtları hazırdır: “Bütün bunları sadece bunun için mi bıraktığınızı söylemek istiyorsunuz?”

İbraniler’e Mektup, “Neyiniz var?” sorusunun yanıtıdır. Yanıt tek bir sözcükten oluşur: Mesih. Mesih’te sahip olduklarımız şunlardır:

  • Peygamberlerden üstün olan Biri.
  • Meleklerden üstün olan Biri.
  • Musa’dan üstün olan Biri.
  • Yeşu’dan üstün olan Biri.
  • Kâhinliği Harun’unkinden üstün olan Biri.
  • Daha iyi bir sunakta hizmet eden Biri.
  • Tipik eşya ve perdenin karşısında olan Biri.
  • Devamlı sunulan boğa ve keçilere karşın, Kendisini günah için ilk ve son kez sunan kişinin üstünlüğü.

Yıldızların güneşin görkemi karşısında sönük kalması gibi, Yahudiliğin verdiği en güçlü örnekler, Rab İsa’nın kişiliği ve görevinin üstün görkemi karşısında önemsizleşerek solar.

Ancak yine de elem çekme sorunu vardı. Rab İsa’nın izleyicileri olduklarını söyleyenler, sert ve fanatik bir muhalefetle karşılaştılar. Bu, gerçek imanlıların cesaretlerinin kaybolmasına neden olup onları umutsuzluğa sürükleyebilirdi. Bu nedenle, Tanrı’nın vaatlerine iman etmek için teşvik edilmeye ihtiyaçları vardı. Gelecekteki ödül için dayanmaları gerekiyordu.

Sadece ismen veya görünüşte imanlı olanlar için, inançlarından dönme tehlikesi vardı. Mesih’i kabul ettiklerini söyledikten sonra O’nu reddedip eski inançlarına dönebilirlerdi. Bu, Tanrı’nın Oğlu’nu ayaklar altına almakla, O’nun kanını kirletmekle ve Kutsal Ruh’a hakaret etmekle aynı anlama gelir. Bu bilinçle işlenmiş günah için tövbe ve bağışlama yoktur. İbraniler’e Mektup’ta bu günaha karşı yapılan uyarılar yer almaktadır. 2:1.ayette bu, Mesih’in bildirisinden uzağa sürüklenme olarak betimlenir. 3:7-19’da ise bundan, yüreğin nasırlaşması olarak söz edilmektedir. 6:6’da, yoldan sapmış olma veya inanç değiştirme anlamında kullanılır. 10:25’te de, bilerek ya da kasten günah işlemek olarak gösterilir. 12:16’da ise bundan, ilk oğulluk hakkının bir yemeğe karşılık satılması olarak söz edilir. Son olarak 12:25’te de bu olay, göklerden bizi uyarandan yüz çevirme olarak nitelenir.

İbraniler’in mesajı, o dönem için olduğu kadar, günümüz için de geçerlidir. Sürekli olarak Mesih’te sahip olduğumuz sonsuz ayrıcalık ve bereketlerin bize anımsatılmasına gereksinim duyuyoruz. Muhaliflere ve zorluklara karşı dayanabilmek için cesaretlendirilmeye ihtiyacımız var; Rab’bin iyiliğini görüp tatmış bir inanlının bile geleneksel dinlere dönmeye karşı uyarılma ihtiyacı olduğu açıktır.

 

ANA HATLAR
      Bölüm
I. MESİH’İN ÜSTÜN KİŞİLİĞİ 1:1 – 4:13
  A. Mesih, Peygamberlerden Üstündür 1:1-3
  B. Mesih, Meleklerden Üstündür 1:4 – 2:18
  C. Mesih, Musa ve Yeşu’dan Üstündür 3:1 – 4:13
II. MESİH’İN ÜSTÜN KAHİNLİĞİ 4:14 – 10:18
  A. Mesih’in Başkâhinliği Harun’un Başkâhinliğinden Üstündür 4:14 – 7:28
  B. Mesih’in Hizmeti Harun’un Hizmetinden Üstündür 8
  C. Mesih’in Kurban Oluşu Eski Antlaşma’daki Kurbanlardan Üstündür 9:1 – 10:18
III. UYARI VE ÖĞÜTLER 10:19 – 13:17
  A. Mesih’i Küçümsemeye Karşı Uyarı 10:19-39
  B. Eski Antlaşma’dan Örneklerle İmanı Güçlendirme 11
  C. Mesih’teki Umudu Güçlendirmek 12
  Ç. İmana Ait Çeşitli Özellikleri Güçlendirme 13:1-17
IV. KAPANIŞ KUTSAMASI 13:18-25