Levililer 3

C. Esenlik Sunusu (3. Bölüm)

3:1-15   Esenlik ya da paydaşlık sunusu (İbranice’de, şelem1), kefaret eden kanın yeterliliğinin temeli üzerine kurulmuş olan Tanrı’yla barışı kutlamak içindir. Sevinç, sevgi ve paylaşım içeren bir şenliktir.

Sunu: Bu sununun da üç çeşidi vardı: Sürüden getirilen bir hayvan (öküz ya da sığır), erkek ya da dişi (1-5. ayetler); sürüden getirilen bir kuzu, erkek ya da dişi (6-11. ayetler); sürüden getirilen, erkek ya da dişi bir keçi (12-17. ayetler).

Sunuyu sunan kişinin görevleri: Hayvanı avlunun girişinde Rab’bin önünde sunardı (1,2,7,12. ayetler); elini kurbanın başına koyardı (2,8,13. ayetler); hayvanı Buluşma Çadırı’nın giriş bölümünde keserdi (2,8,13. ayetler); hayvanın belirli parçalarını ayırırdı –yağ, böbrekler, kuyruk yağının tamamı ve karaciğerin üzerindeki yağlı kısım– ve sunağın üzerinde yakılmalıydı (3,4,9,10,14, 15. ayetler).

Kâhinlerin görevleri: Kanı sunağın her yanına serperlerdi (2,8,13. ayetler); Rab’be ait olan payı (yağ vb.) sunaktaki yakmalık sununun üzerinde yakarlardı (5. ayet).

Sununun dağıtımı: Rab için yakılan yiyecek sunusu olarak adlandırılan Rab’bin payı (11. ayet) hayvanın yağı, böbrekleri, bağırsak ve kuyrukyağlarıydı; Levililer 7:32-33’te görevli kâhinin, kurban önce sallamalık sunu olarak sunulduktan sonra, sağ budunu aldığını öğreniriz. Diğer kâhinler, hayvanın döşünü alırlardı (7:31). Bu parça Rab’bin önünde sallamalık sunu olarak sunulurdu; sunan kişi, hayvanın diğer bölümlerini alırdı (7:15-21).

Bu, sunu sunan kişinin pay aldığı tek sunuydu. Büyük olasılıkla, ailesi ve arkadaşları için bir tür paylaşım yemeği niteliğinde bir ziyafet hazırlardı. Sunu, antlaşmaya dahil olan diğer İsrailoğulları arasında huzur sağlardı.

Bu sunuyu sunan kişi, Yahve ile huzur dolu olan paylaşımı nedeniyle duyduğu şükranı ifade ederdi. Esenlik sunusu, aynı zamanda Rab için adanan bir

adakla ilişkili olarak ya da özel bir iyilik nedeniyle şükran ifade etmek için sunulurdu.

Sununun simgesel anlamını Peter Pell şöyle yorumlar:

Mesih’in tamamladığı işin imanlıyla olan bağlantısı esenlik sunusunda görülür. Rab İsa, bizim esenliğimizdir (Ef.2:14); çarmıhta akan kanı aracılığıyla esenliği sağlamıştır (Kol.1:20). Bu barışı, hem uzaktakilere, hem de yakındakilere esenlik müjdesi olarak duyurmuştur (Ef.2:17). Böylelikle Yahudi ve diğer uluslar arasındaki duvarı yıkmıştır. Tanrı ve günahkâr, Mesih’te barış içinde buluşurlar; düşmanlık sona ermiştir. Tanrı’nın öfkesi dinmiş, günahkârla barışmıştır ve her ikisi de Mesih’in kendisi ve yaptıklarından tatmin olmuşlardır. 2

Lord Adalbert Cecil’in ilahisi, Mesih’in bizler için yaptığını yüceltir:

Tanrı’nın biricik Oğlu hakkındaki düşüncelerinden kaynaklanan sonsuza kadar süren esenlik!

Çarmıhta her işin tamamlandığını bilmenin sağladığı huzur.

Tanrı’yla barış! Göklerdeki kan şimdi bana bağışlandığımı söyler:

Tanrı’yla barış! Rab dirildi!

Şimdi Tanrı doğruluğu karşılıksız benim hesabıma sayıldı.

3:16-17  Yağ ya da kan Rab’be ait olduğundan, İsrail halkı bunları yiyemezdi. Simgesel anlamına ek olarak yağ ile ilgili bu kural, koruyucu tıbbın bir onayıydı. Günümüzde doktorlar yağ alımının azaltılmasını öğütlerler; yüksek tansiyon, kalp rahatsızlıkları, inmeler, şeker hastalığı ve ciğer hastalıklarının nedeni yağ tüketimidir. Bu ilk üç sunu –yakmalık, tahıl ve esenlik– ulusun birlikte tapınmasında yer alırdı, ama aynı zamanda ulus bireysel olarak Rab’be her zaman gönüllü sunular sunabilirdi. Sonraki iki sunudan birinin, günah işlendiğinde Rab’be sunulması buyrulmuştu. Böylece, gönüllü tapınma ve zorunlu kefaret gibi ikiz kavramların sunularla ortaya konduğunu görüyoruz.

 

Kutsal Kitap

1 ‹‹ ‹Eğer biri esenlik kurbanı olarak sığır sunmak istiyorsa, RABbe erkek ya da dişi, kusursuz bir hayvan sunmalı.
2 Elini sununun başına koyup onu Buluşma Çadırının giriş bölümünde kesmeli. Harun soyundan gelen kâhinler kanı sunağın her yanına dökecekler.
3 Kişi esenlik sunusunun bazı parçalarını RAB için yakılan sunu olarak sunmalı. Sununun bağırsak ve işkembe yağlarını,
4 böbreklerini, böbrek üstü yağlarını, karaciğerden böbreklere uzanan perdeyi ayıracak.
5 Harunun oğulları sunakta yanan odunların üzerinde duran yakmalık sununun üzerinde bunları yakacak. Yakılan sunu, RABbi hoşnut eden kokudur.
6 ‹‹ ‹Eğer kişi esenlik kurbanı olarak RABbe davar sunmak istiyorsa, erkek ya da dişi, sunusu kusursuz olmalı.
7 Eğer kuzu sunmak istiyorsa, RABbin önünde sunmalı.
8 Elini sununun başına koyup onu Buluşma Çadırının önünde kesmeli. Harunun oğulları kanı sunağın her yanına dökecekler.
9 Kişi esenlik kurbanının bazı parçalarını RAB için yakılan sunu olarak sunmalı. Yağını almalı, kuyruk sokumunun dibinden bütün kuyruk yağını kesmeli, bağırsak ve işkembe yağlarını,
10 böbreklerini, böbrek üstü yağlarını, karaciğerden böbreklere uzanan perdeyi ayırmalı.
11 Kâhin bunları sunağın üzerinde yakacak. RAB için yakılan yiyecek sunusudur bu.
12 ‹‹ ‹Eğer sunusu keçi ise, onu RABbin önünde sunmalı.
13 Elini sununun başına koyup onu Buluşma Çadırının önünde kesmeli. Harunun oğulları kanı sunağın her yanına dökecekler.
14-15 RAB için yakılan sunu olarak sunudan şunları ayırıp sunmalı: Bağırsak ve işkembe yağlarını, böbrekleri, böbrek üstü yağlarını, karaciğerden böbreklere uzanan perdeyi.
16 Kâhin bütün bunları sunağın üzerinde yakacak. Yakılan yiyecek sunusudur bu. Kokusu RABbi hoşnut eder. Yağın tümü RABbe aittir.
17 Hayvan yağı ve kan yemeyeceksiniz. Yaşadığınız her yerde kuşaklar boyunca bu kural hep geçerli olacak.› ››

1. Bu, hemen hemen her zaman çoğul biçiminde olan şelamim sözcüğü, iyi bili­nen İbranice şalom sözcüğüyle ilgilidir. İbranice’deki kavram, yalnızca düşman­lığın bulunmayışından daha geniştir; Tanrı ile barışın yanı sıra refah ve bütünlük anlamlarını da taşır. Bu sözcüğün taşıdığı ikinci bir anlam, Tanrı’nın huzurunda bir paydaşlık sunusudur. Burada olmasa da, genelde esenlik sunusu sıralamanın so­nunda yer alır ve bazı araştırmacılar sözcüğü, ender bir anlam taşıyan “tamamla­mak” sözcüğünden türetirler. Carr, güzel bir uyarlama yapar: Eğer doğru anlam buysa, Mesih’in Esenliğimiz olduğuna ilişkin Yeni Antlaşma referansları (Ef.2:14), Mesih bizim için son kurban olduğundan (İbr.9:27; 10:12), daha anlamlı hale gelir­ler. G. Lloyd Carr, “Shelem,” Theological Wordbook of the Old Testament, II:932

2. Pell, Tabernacle, s.92