Malaki Giriş


MALAKİ

Yazar

William MacDonald


Bu kitap, Tanrı Sözü’nün zenginliğini açık ve kolay anlaşılır hale getirmek için hazırlanan bir Kutsal Kitap yorumudur. Samimi, saygılı, adanmış ve ilmi bir şekilde yazılmıştır. Kişisel tapınma zamanlarınızda ve grupça yapılan Kutsal Kitap çalışmalarınızda kullanmak için uygun bir seçenektir.


This is a Bible commentary that makes the riches of God’s Word clear and easy for you to understand. It is written in a warm, reverent, and devout and scholarly style. It is a good choice for your personal devotions and group Bible study.

© 1995 by William MacDonald, Believer’s Bible Commentary
Christian Missions in Many Lands, Inc.
PO Box 13, Spring Lake, NJ 07762
USA
— All Rights Reserved —


Giriş

“Malaki, uzun bir günü sona erdiren akşama benzer, ama aynı zamanda görkemli bir güne gebe olan gün ağarmasını da andırır.”  — Nagelsbach

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Malaki (habercim, RAB’bin elçisi) hem Eski Antlaşma peygamberlerinin sonuncusu olması ve her iki antlaşma arasında bir köprü oluşturması, hem de Vaftizci Yahya’yla Rab İsa’yı özlemle beklemesi nedeniyle diğerlerinden farklıdır.

Çok gariptir ama bazı kişiler, Malaki’nin peygamberliğinin anonim olduğuna inanırlar ve bu ismin Ezra ya da başka bir yazar için verilmiş bir unvan olduğunu düşünürler. Bazı kilise babaları, yazarın bir melek olduğunu bile düşünmüşlerdir, çünkü Grekçe’de (ve İbranice’de) aynı sözcük, melek ya da elçi anlamına gelebilir! 1

Malaki özel bir diyalektik (soru ve yanıt) üsluba sahiptir; bu üslubu bazılarının kendisini İbrani Sokrates olarak adlandırmasına neden olmuştur.

II. KİTABIN YAZARI

Yahudi gelenekleri Malaki’nin “Büyük Havra”ya ait bulunduğunu ve Zevulun topraklarındaki Sufa’da doğmuş bir Levili olduğunu bildirse de, peygamber hakkında bu kitap dışında kesin hiçbir bilgimiz yoktur. Bu kitap dışında onunla ilgili başka bir bilgiye sahip değiliz. Ancak onu cesur ve genellikle sert bir yazar olarak kabul etmemiz için yeterli neden bulunur; Hagay ve Zekeriya’yla birlikte Yahudiler’i sürgünden sonra Tanrı’yla olan antlaşma ilişkisine geri çağırmıştır.

III. TARİH

Malaki’nin bu kitabı İ.Ö. 538’den sonra yazdığı açıktır, çünkü vali sözcüğüyle ilgili sürgünden sonra geçerli olan bir ifade kullanmıştır. 2 Hagay ve Zekeriya gibi, sürgün sonrası döneme ait iki Kısa Peygamberlik Kitabı’ndan sonra yazdığı da açıktır. Çünkü Malaki’de tapınak tamamlanmış ve törenler yeniden yapılmaktadır; ruhsal çöküntünün ortaya çıkması için yeterli zaman geçmiştir. Aynı zamanda Yeruşalim’in duvarları da yeniden inşa edilmiştir.

Malaki Kitabı büyük olasılıkla İ.Ö. yaklaşık 470’le 460 yılları arasında kaleme alınmıştır.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Malaki Kitabı’nda dile getirilen sorunlar Nehemya’daki sorunlarla aynıdır: Putperestlerle evlenmek, adil olmayan ekonomik uygulamalar, Tanrı’nın evinden ondalıkları esirgemek ve genel ruhsal kayıtsızlık. Bunlar ya Nehemya Kitabı’nda sözü edilen aynı sorunlardır ya da sorunların onun zamanından kısa bir süre sonra tekrarlanmış olmaları söz konusudur.

Sürgünden sonraki Yahudiler’in donuk ve cansız iman yaşamları nedeniyle, Malaki sadakatsiz biriyle kurduğu canlı diyalog yöntemini kullanarak onların iman yaşamlarını canlandırmaya çalışmıştır.

Malaki’nin, habercim ya da RAB’bin elçisi olarak adlandırılmasının doğruluğuna dikkat çekilmiştir, çünkü peygamber bu dört kısa bölümde üç elçiyi tanımlar: Rab’bin kâhini (2:2); Vaftizci Yahya (3:1a); ve Rabbimiz İsa (3:16).

Malaki, Rab’bin, halkına Eski Antlaşma dönemindeki son yalvarışını kaydetmiştir. Bundan sonra Vaftizci Yahya gelinceye kadar dört yüz yıl boyunca peygamberlik olmayacaktır.

Bazı eleştirmenlerin Malaki ya da diğer peygamberlikleri ne kadar geç tarihlendirdiklerinin önemli olmadığına dikkat çekmeliyiz. Bu yazılar Yahya’nın ve Rab İsa’nın gelişinden çok uzun zaman önce yazılmıştı. Bunlar gerçek peygamberliklerdir; bazı eleştirmenlerin ileri sürdüğü gibi, tarihin yazdığı peygamberlikler değillerdir.

 

ANA HATLAR
      Bölüm
I.  RAB’BİN İSRAİL’E KARŞI SUÇLAMALARI, ONLARIN VERDİKLERİ KARŞILIK VE O’NUN KORKUTAN YARGILARI 1:1 – 3:15
  A.  Nankörlük 1:1-5
  B.  Kâhinlerin Saygısızlığı 1:6-14
  C.  Kâhinlerin Yargılanması 2:1-9
  Ç.  Boşanma ve Diğer Uluslarla Yapılan Evlilik 2:10-16
  D.  Tanrı’nın Kutsallık ve Adaletinin İnkârı 2:17
  E.  Ara Olay: Mesih’in Yargılamak İçin Gelişi 3:1-6
  F.  Halkın Günaha Düşmesi 3:7
  G.  Tanrı’dan Ondalık ve Sunu Çalınması 3:8-12
  Ğ.  Tanrı’ya Yöneltilen Yersiz Suçlamalar 3:13-15
II.  SAĞ KALANLARIN BEREKETLENMESİ, KÖTÜLERİN YARGILANMASI 3:16 – 4:6
  A.  Sadık Kalan Az Sayıdaki Kişinin Yenilenmesi 3:16-18
  B.  Kötülerin Yargılanması 4:1
  C.  Mesih’in Sadık Kalanlar İçin Gelişi 4:2, 3
  Ç.  Peygamber İlyas’ın Gönderileceği Vaadi ve İtaat Konusundaki Uyarılar 4:4-6

1. İngilizce’de angel (melek) sözcüğü, Grekçe’deki angelos (elçi ya da melek) sözcüğünden gelmektedir. Kitabın adı olan māla’k sözcüğü İbranice olup aynı anlamı taşımaktadır.

2. Joyce Baldwin, Haggai, Zechariah, Malachi, s.241.