Markos Giriş

 

MARKOS

Yazar

William MacDonald


Bu kitap, Tanrı Sözü’nün zenginliğini açık ve kolay anlaşılır hale getirmek için hazırlanan bir Kutsal Kitap yorumudur. Samimi, saygılı, adanmış ve ilmi bir şekilde yazılmıştır. Kişisel tapınma zamanlarınızda ve grupça yapılan Kutsal Kitap çalışmalarınızda kullanmak için uygun bir seçenektir.


This is a Bible commentary that makes the riches of God’s Word clear and easy for you to understand. It is written in a warm, reverent, and devout and scholarly style. It is a good choice for your personal devotions and group Bible study.

© 1995 by William MacDonald, Believer’s Bible Commentary
Christian Missions in Many Lands, Inc.
PO Box 13, Spring Lake, NJ 07762
USA
— All Rights Reserved —


Giriş

“Markos’ta okuyucuyu etkileyen ve onu kutsal Rabbi’nin örneğine göre hizmet etmeye isteklendiren bir tazelik ve canlılık vardır.”— August Van Ryn

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

En kısa Müjde olmasına ve içeriğinin yüzde doksanının Matta ve Luka’da da bulunmasına karşın Markos’un, İncil’in geneline katkısı nedir?

Her şeyden önce, Markos’un kısalığı, özlü ve sade anlatımı onun Müjdesinin İsa Mesih imanına ideal bir giriş olmasını sağlamaktadır. Müjde’nin yeni duyulduğu yerlerde, Markos’un Müjdesi genellikle o yöresel dile çevrilen ilk bölüm olmaktadır.

Yalnızca Romalılar ve çağdaşları için, özellikle uygun olan etkili ve açık tarzı değil, ayrıca içeriği de Markos’un Müjde’sine ayrı bir değer katmaktadır.

Markos, büyük ölçüde Matta ve Luka’nın söz ettiği benzer olayları ele almakla birlikte onların söz etmediği renkli ayrıntılara da değinir. Örneğin, İsanın öğrencilerine nasıl baktığından, nasıl kızdığından ve Kudüs’e doğru nasıl yürüdüğünden söz eder. Bu küçük ayrıntıları yaşamının sonlarına doğru arkadaşlık ettiği elçi Petrus’tan almış olduğuna kuşku yoktur. Markos Müjdesinin temelde Petrus’un anı ve deneyimlerini içerdiğine inanılmaktadır, ki bu da kitabın kişisel ayrıntılarını, davranış şekillerini ve görgü tanıklığı havasını açıklamış olur.

Markos 14:52’de çıplak olarak kaçan genç adamın Markos’un kendisi olduğu konusunda görüş birliği vardır. Yazar burada kendini dolaylı olarak bu şekilde ifade etmiş oluyor. Yuhanna’nın zamanından beri Markos Kudüs’te yaşıyordu ve eğer Markos’un yazar olarak bu kitapla ilgisi olmasaydı, bu kısa ve ilginç öyküye yer vermek gereksiz olurdu.

II – KİTABIN YAZARI

Yazarların çoğu ikinci Müjde’nin Yuhanna Markos tarafından yazılmış olduğuna ilişkin kilisenin önceden üzerinde oy birliği olan görüşünü kabul ederler. O, evini imanlıların toplanma yeri olarak kullandıkları Kudüs’lü Meryem’in oğluydu.

Bunun dış kanıtı eskiye dayanan, güçlü ve Roma İmparatorluğunun değişik kısımlarından gelen bir kanıttır. Papiyas (İ.S. 110 civarı), ihtiyarlardan Yuhanna’nın (başka bir imanlı olması mümkün ise de büyük olasılıkla Elçi Yuhanna) bu Müjde’yi Petrus’un arkadaşı Markos’un yazdığını söylediğinden söz eder. Yustin Martyr, İrenyus, Tertulyan, İskenderiyeli Klement, Origen ve Anti-Marcionite Önsözü Markos’a ilişkin hep görüş birliği içindedirler.

Kitabın Markos tarafından yazılmış olmasının iç kanıtı çok geniş olmamakla birlikte Hıristiyanlığın ilk döneminin evrensel geleneğine tamı tamına uyar.

Yazarın Filistin’i, özellikle de Kudüs’ü iyi bildiği bellidir. (İsa’nın öğrencileriyle birlikte son yemeği yediği üst kattaki odaya ilişkin ayrıntılar diğer Müjdelerin içerdiklerinden daha fazladır. Markos’un çocukluğunu geçirdiği ev olması bile olasıdır!) Bu Müjde’de biraz Aramice bilgisi görünür, Yahudi gelenekleri anlaşılır ve anlatımın canlılığı bir görgü tanığıyla olan sıkı bağlantıyı akla getirir. Markos’un içeriğinin yapısı, Petrus’un Elçilerin İşleri 10’uncu bölümündeki vaazı ile paralellik göstermektedir.

Diğer Müjdelerden daha çok Latince sözcük içermesine bakılarak Markos’un bu bölümü Roma’da yazdığına inanılır (àcenturion, census, denarius, legion ve àpraetorium gibi).

Yazarımızdan Yeni Antlaşma’da 10 kez Latince adı olan Markos diye, 3 kez de Yahudi ve Latince adlarının birleşimi olan Yuhanna Markos diye söz edilir. Markos, ilkin Pavlus’un, sonra amcası Barnabas’ın ve ölümünden önce Petrus’un hizmetçisi olarak Müjde’yi kaleme almak için uygun biriydi.

III – TARİH

Markos’un yazılış tarihini Kutsal Kitap’a inanan muhafazakâr araştırmacılar bile tartışmaktadırlar. Tam tarih vermek mümkün değilse de Kudüs’ün yıkımından önce yazıldığı anlaşılır.

Markos’un, Petrus’un Rabbimizin yaşamına ilişkin vaazlarını Elçinin ölümünden önce mi (64-68 den önce) yoksa sonra mı yazmış olduğu konusunda araştırmacılar ikiye ayrılmış durumdadırlar.

Eğer birçoklarının öğrettiği gibi Markos ilk yazılan Müjde ise, Luka’nın Markos’un yazdıklarını kullanmış olabilmesi için daha erken bir tarih vermek gerekir. Bazı araştırmacılar Markos’un yazılış tarihi olarak 50-55 yıllarını öne sürerler, ancak 57-60 arası daha büyük bir olasılıktır.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Bu Müjde’de Tanrı’nın Mükemmel Hizmetkarı, Rabbimiz İsa Mesih’in harika öyküsünü buluruz. Bu, yüceliğinden soyunarak kul özünü alıp insan benzeyişinde doğan (Flp.2:7), “hizmet edilmeye değil, hizmet etmeye ve canını birçokları uğruna fidye olarak vermeye gelen” (Mar.10:45) kişinin eşsiz öyküsüdür.

Eğer hatırlayacak olursak bu Mükemmel Kişi, insanların hizmetçisi olmuş, kendi isteğiyle köle önlüğünü giyinmiş olan Tanrı Oğlu’ndan başkası değildir ve Müjdesi kalıcı bir görkemle parıldayacaktır. Burada yeryüzüne bağlı bir Adam olarak yaşayan Tanrı’nın Oğlu’nun beden almış şeklini görürüz. O’nun yaptığı her şey mükemmel olarak Babasının isteğiyle uyumluydu ve O’nun görkemli işlerinin hepsi Kutsal Ruh’un gücüyle yapılmıştı.

Yazar, Yuhanna Markos, Rab’bin önce iyi başlayan sonra bir süreliğine bocalayan (Elç.15:38) ve sonunda yine yararlı biri haline gelen bir hizmetkarıdır (2Ti.4:11).

Markos’un tarzı hızlı, enerjik ve özlüdür. Onun Rab’bin sözlerinden çok işlerini vurguladığını, kitabında yalnızca dört benzetmeye karşılık on dokuz mucizeye yer vermesinden anlayabiliriz.

Müjde’yi incelerken üç şeyi bulmaya çalışacağız: (1) Ne diyor? (2) Neyi anlatmak istiyor? (3) Buradan nasıl bir ders alabilirim? Bu Müjde, Rab’bin sadık ve gerçek hizmetçileri olmak isteyen herkes için değerli bir yardımcıdır.

 

ANA HATLAR
    Bölüm
I.      HİZMETKAR’IN HAZIRLANIŞI 1:1-13
II.      HİZMETKAR’IN CELİLE’DEKİ İLK HİZMETİ 1:14-3:12
III.      HİZMETKAR’IN ÖĞRENCİLERİNİ ÇAĞIRMASI VE ONLARI YETİŞTİRMESİ 3:13-8:38
IV.      HİZMETKAR’IN KUDÜS’E YOLCULUĞU 9-10
V.      HİZMETKAR’IN KUDÜS’TEKİ HİZMETİ 11-12
VI.      HİZMETKAR’IN ZEYTİN DAĞINDAKİ KONUŞMASI 13
VII.      HİZMETKAR’IN ELEMİ VE ÖLÜMÜ 14-15
VIII.      HİZMETKAR’IN ZAFERİ 16