Mezmurlar Giriş


MEZMURLAR

Yazar

William MacDonald


Bu kitap, Tanrı Sözü’nün zenginliğini açık ve kolay anlaşılır hale getirmek için hazırlanan bir Kutsal Kitap yorumudur. Samimi, saygılı, adanmış ve ilmi bir şekilde yazılmıştır. Kişisel tapınma zamanlarınızda ve grupça yapılan Kutsal Kitap çalışmalarınızda kullanmak için uygun bir seçenektir.


This is a Bible commentary that makes the riches of God’s Word clear and easy for you to understand. It is written in a warm, reverent, and devout and scholarly style. It is a good choice for your personal devotions and group Bible study.

© 1995 by William MacDonald, Believer’s Bible Commentary
Christian Missions in Many Lands, Inc.
PO Box 13, Spring Lake, NJ 07762
USA
— All Rights Reserved —


Giriş

“Bu kitabı insan canının bütün kısımlarının bir anatomisi olarak tanımlayabilirim. Çünkü hiç kimse bu aynada yansıtılmamış bir ruh halini görmezden gelemez. Bütün üzüntüler, sorunlar, korkular, kuşkular, umutlar, acılar, bunalımlar ve insan yüreğindeki tüm fırtınalar bütün canlılıklarıyla Mezmurlar’da tanımlanmışlardır.” — John Calvin

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Eğer ıssız bir adada yalnız bırakılsaydınız ve yanınıza yalnızca tek bir kitap alabilseydiniz, hangi kitabı seçerdiniz?

Umarım asla böyle bir seçim yapmak zorunda kalmam. Ama eğer kalsaydım, sanırım Mezmurlar’ı seçerdim! Konularının çeşitliliği öylesine engin, yaşam deneyimlerinin listesi öylesine dolu ve tapınışları öylesine yüce ki, övgü ve dua kaynağım olarak bana uzun süre zengin ruhsal yiyecek ve güç sağlarlardı.

Alıntı yaptığımız giriş yazısı, Calvin’in de büyük olasılıkla Mezmurlar’ı seçeceğini gösteriyor.

Graham Scroggie de aynı şekilde seçimini Mezmurlar’dan yana yapmış olabilir. Scroggie şöyle demişti:

Mezmurlar, nasıl da Tanrı’ya sunulan övgülerle dolu! Yaratılış, Tanrı Lütfu ve Kurtuluş notaları coşkulu can tarafından her yere yayılmakta; cennet ve yeryüzü, deniz ve gökyüzü, canlı ve cansız her şey Rab’bi övmeye çağrılıyor. 1

Mezmurlar’ı ilk incelediğimizde, bazı mezmurlarda düzenli bir düşünce akışına rastlayamayız. Bu bizi sık sık hayal kırıklığına uğratır. Düşünce akışındaki bu düzensizlik bazen kararsız, bazen üstü örtülü, bazen de hiç yok gibidir. Albert Barnes ve C. S. Lewis’in iki gözlemi bize bu konuda yardımcı olabilir. Barnes şöyle der:

Mezmurlar çoğunlukla lirik şiirlerdir. Bu, şiirin harflere ya da lire uyarlandığı anlamına gelir. Mezmurlar okumak için değil, müzik aletleriyle birlikte söylenilmek için yazılmışlardır. 2

Lewis benzeri bir açıklamada bulunur:

Mezmurlar şiir olarak okunmalıdır. Lirik şiirin niteliklerinden sayılan kurallara uymama, biçimcilik, hiperboller ve mantık yerine duygu bağlantılarına sahip lirikler olarak okunmaları yerinde olur. 3

Mezmurlar’ın içeriğini kavrarsak, önümüzde yepyeni bir pencere açılacaktır.

II. KİTABIN YAZARI

Mezmurlar genellikle “Davut’un Mezmurları” olarak anılırlar. Ancak yaklaşık yarısı (yetmiş üç) doğrudan doğruya “İsrail’in ezgicisine” atfedilmiştir. On iki tanesi Asaf’a, on tanesi Korah’ın oğullarına, iki tanesi Süleyman’a atfedilir. Musa, Etan, Heman ve Ezra’nın yazdığı birer mezmur vardır. Mezmurlar’ın kırk dokuzunun ya da yaklaşık üçte birinin yazarı bilinmemektedir.

Ancak yine de Mezmurlar’ı düşündüğümüzde genellikle aklımıza gelen, Davut’un yaşamıdır. Adı bilinmeyen bir yazar, bunu çok güzel ifade etmiştir:

Davut’un harpı halen kulaklarımızda yankılanmaktadır. Kutsal Ruh, onun dua ve övgülerini bizim için billurlaştırmıştır. Biri, kitabın yapısının müzikle harmanlaşmış olduğunu söylemişti. Mezmurlar yürekten kaynaklanan ezgilerdir; bazen yakınıp sızlanan ve üzgün, bazen sevinçli ve zaferle coşan, bazen karanlık ve can çekişmeleriyle dolu, bazen ise sakin ve mutlu. Davut’un canından kopan ezgi, Kutsal Ruh’un koruması altındadır. Bu ezgilerin bizi, Tanrı’ya yaklaşmamız için isteklendirdiğini hissederiz.

 

Mesih’le ilgili Mezmurlar
Mezmur Tanım Gerçekleşmesi
2:7 Tanrı’nın Oğlu Matta 3:17
8:2 Çocuklar tarafından övüldü Matta 21:15-16
8:6 Her şey ayakları altına serildi İbraniler 2:8
16:10 Ölümden dirildi Matta 28:7
22:1 Terk edildi Matta 27:46
22:7,8 Alay edildi Luka 23:35
22:16 Elleri ve ayakları delindi Yuhanna 20:27
22:18 Elbisesi için kura çekildi Matta 27:35-36
34:20 Kemikleri kırılmadı Yuhanna 19:32, 33, 36
35:11 Yalan yere tanıklık edildi Markos 14:57
35:19 Nedensiz yere nefret edildi Yuhanna 15:25
40:7-8 Tanrı’nın isteğini yapmaktan hoşnut oldu İbraniler 10:7
41:9 İhanet edildi / Ele verildi Luka 22:47
45:6 Tahtı sonsuzluklar boyunca kalıcıdır İbraniler 1:8
68:18 Göğe alındı Elçilerin İşleri 1:9-11
69:9 Büyük gayret gösterdi Yuhanna 2:17
69:21 Ödle karışık sirke içirildi Matta 27:34
109:4 Düşmanları için dua etti Luka 23:34
109:8 Görevi başkası üstlendi Elçilerin İşleri 1:20
110:1 Düşmanlarını ayaklar altına serecek Matta 22:44
110:4 Sonsuza dek kâhin İbraniler 5:6
118:22 Yapıcıların reddettiği taş Matta 21:42
118:26 Rab’bin adıyla gelen Matta 21:9

III. TARİH

Mezmurlar’ın yazılması yaklaşık bin yıllık bir dönemi kapsar. Bu dönem, Musa’nın zamanından başlayarak Ezra’nın (yaklaşık İ.Ö. 1400-400) zamanına kadar uzanır. Ancak, mezmurların çoğu Davut’tan Hizkiya’ya (yaklaşık İ.Ö. 1700) kadar geçen üç yüz yıl içinde yazılmıştır. Böylelikle, Mezmurlar Kitabı, bütün Eski Antlaşma’nın (Eyüp’ün Musa’dan önce yaşamış olması olasılığına rağmen) aynı zaman dönemi içinde yazılmıştır.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Mezmurlar, her biri bir hamt ve şükran duası ile kapanan beş bölüme ayrılırlar. Beşinci bölüm hamt ve şükran duası, 150. Mezmur’un tamamını kapsar.

F.W. Grant, Mezmurlar’ın konulara göre gruplandırıldıklarını düşünür 4 ve İbranice Kutsal Kitap’ta bulunan Mezmurlar’ın beş bölümünün her birini şöyle özetler:

  1. Tanrı’nın amacını yerine getiren, halkı İsrail’in bütün bereketinin kaynağı olan Mesih (Mez.1-41).
  2. Halkın yıkımı, ama son günlerde kurtarılışı (Mez.42-72).
  3. Tanrı’nın, halkına karşı sergilenen kutsallığı (Mez.73-89).
  4. Düşen ilk insanın yerine ikinci insan geçer ve dünyanın temelleri O’nun elindedir (Mez.90-106).
  5. Tanrı ve insanın sonunda bir araya geldikleri, tanrısal yolun ahlâksal sonucu (Mez.107-150).

Bu beş bölüm ve Eski Antlaşma’nın ilk beş kitabı arasında benzerlik vardır. Örneğin, ikinci kısım Mısır’dan kurtarılışla, üçüncüsü ise kutsallığı vurgulayan Levililer Kitabıyla uyum içindedir.

Bazı mezmurlar aşağıda belirtilen maddelerin birden fazlasıyla uyuşabilmelerine rağmen, Mezmurlar Kitabını şöyle sınıflandırabiliriz:

  1. Tarihsel açıdan – İsrail tarihindeki ya da Mezmur yazarının yaşamındaki bazı kesin olay ya da olaylarla bağlantılı olarak.
  2. Mesih’le ilgili olarak – Mesih’in acıları ve bunu izleyecek olan görkemi hakkında.
  3. Önbildiri ya da bin yıllık dönem açısından – İsrail’in gelecekteki büyük sıkıntısına ve bunu izleyecek olan esenlik ve refah dönemine işaret eder.
  4. Tövbe açısından – Mezmur yazarı günahlarını içtenlikle açıklar ve kırık yüreğinin bağışlanma feryatlarını dile getirir.
  5. Lanet açısından – Tanrı’ya, halkının düşmanlarından intikam alması için yalvarmak.

Diğer birçok mezmur ise bireysel ya da toplu övgü ve tapınma ifadeleridir. Bunlar, Rab’bin, halkıyla olan ilişkilerine sunulan övgüleri aktarır.

Mezmurlar’ın Yorumlanması

İsrail ve kilise arasındaki farklılık, bütün Kutsal Kitap Yorumu Serisi boyunca gözler önüne serilir. Mezmurlar’ın çoğu –özelikle kötülere lanet edilmesini isteyen mezmurlar– yasa altında yaşayan Yahudiler açısından uygundu. Ama bugün kilise çağındaki imanlılar için bu istekler uygun değildir. Bu çağda bizler düşmanlarımızı sevmeye, bizden nefret ederek bizi kullananlara iyilik yapmaya çağrılırız. Bu önemli düzen değişikliğinin farkına varmadıkça, Mezmurlar’ın yorumlanmasında ciddi sorunlarla karşılaşabiliriz.

Mezmurlar’ı dikkatle okuyan herkes, Mezmur yazarı, İsrail ulusu ve İsa Mesih’in deneyimleri arasındaki yakın benzerliğin hemen farkına varacaktır. Her üçü de zulüm, acı, üzüntü, nefret ve terk edilmeyle karşılaşmış, ama aynı zamanda yücelik, görkem ve zafer şenliği de yaşamıştır. Kutsal Kitap Yorumu’nda bu benzerliklerden sık sık söz edeceğiz.

Mezmurlar’ın Kullanımı

Kutsal Kitap’ın tamamı doğrudan kilise için yazılmamış olsa da, Kutsal Yazılar’ın bütünü kilise için yararlıdır. Kendi deneyimlerimizin Mezmur yazarının deneyimlerinde yansıtıldığını gördükçe teselli bulur, öğrenir, paylanır ve öğüt alırız.

Kilise üyeleri olarak bizler, Yahudiler’e ait olan öğretişlerden önemli dersler alabiliriz. Yahudi tapınağı, bütün imanlıların oluşturduğu ve içinde Kutsal Ruhun konut kurduğu Mesih’in bedeninin bir resmi olarak düşünülebilir. Mezmurlar’daki savaşlar, göksel yerlerdeki karanlık güçlere, yönetim ve hükümranlıklara karşı girdiğimiz ruhsal savaşımızın resmedilişleridirler.

Bu anahtarları kullanırsak, Mezmurlar’ın zengin anlamına ulaşır ve yorumlama konusundaki pek çok sorunun giderildiğini görürüz.

Mezmur Başlıkları

Mezmurlar’ın başlıkları çok eskidir ve büyük olasılıkla kutsal yazıya aittirler. Ancak pek çoğunun anlamını ve amacını kavramak güçtür. Bu nedenle pek çoğunu yorumunu yapmayarak atladık. Sürekli, “Bunun anlamını bilmiyoruz” ifadesini tekrarlamak sizlere yarar sağlamazdı.

 

ANA HATLAR
    Mezmur
I. BİRİNCİ KİTAP 1 – 41.
II. İKİNCİ KİTAP 42 – 72.
III. ÜÇÜNCÜ KİTAP 73 – 89.
IV. DÖRDÜNCÜ KİTAP 90 – 106.
V. BEŞİNCİ KİTAP 107 – 150.

1. Graham Scroggie, Daily Notes of the Scripture Union.

2. Albert Barnes, Notes on the Book of Psalms, I:xix.

3. C. S. Lewis, Reflections on the Psalms, s.10.

4. F. W. Grant, “Psalms,” in The Numerical Bible, III:10.