Mısır’dan Çıkış Giriş

 

MISIR’DAN ÇIKIŞ

Yazar

William MacDonald


Bu kitap, Tanrı Sözü’nün zenginliğini açık ve kolay anlaşılır hale getirmek için hazırlanan bir Kutsal Kitap yorumudur. Samimi, saygılı, adanmış ve ilmi bir şekilde yazılmıştır. Kişisel tapınma zamanlarınızda ve grupça yapılan Kutsal Kitap çalışmalarınızda kullanmak için uygun bir seçenektir.


This is a Bible commentary that makes the riches of God’s Word clear and easy for you to understand. It is written in a warm, reverent, and devout and scholarly style. It is a good choice for your personal devotions and group Bible study.

© 1995 by William MacDonald, Believer’s Bible Commentary
Christian Missions in Many Lands, Inc.
PO Box 13, Spring Lake, NJ 07762
USA
— All Rights Reserved —


Giriş

“Mısır’dan Çıkış 115. bölümler, teolojinin Tanrı’nın kurtarma eylemlerinin anlatılması için gerekli olduğunu düşünenlere, Kutsal Kitap öyküsünün geri kalan kısmını bir araya getiren en güzel örneği sunar. Eski Antlaşma’yı, toplumun tapınma yaşamının ürünü olarak görenler için Mısır’dan Çıkış Kitabı’nın özünde, İsrail’in en büyük ve karakteristik kutlamalarından biri olan Fısıh Bayramı geleneğinin yerleşme öyküsü bulunur… Tanrı’nın Yasası’nın (tora) daha sonraki İsrail’in yaşam ve düşünce biçiminin merkezi olduğunu düşünenler için, Mısır’dan Çıkış Kitabı, yasanın verilişini ve On Buyruk halindeki yasanın özünü içerir.” — R. Alan Cole

I. KUTSAL YAZILAR’DAKİ YERİ

Mısır’dan Çıkış, Yusuf’un ölümünden sonra İsrailliler’in öyküsüyle başlar. Fısıh Bayramı’na ilişkin Yahudi inancının temelleri, İsrail’in Mısır’daki dört yüz yıllık esaretten kaçışı üzerine atılmıştır. İnatçı firavun, İbraniler’in Tanrısı’na meydan okuduktan sonra, Kutsal Kitap’ta dünyanın simgesi olarak gösterilen Mısır’ın üzerine gelen on korkunç belanın sıkıntısını çekmek zorunda kalmıştı.

Kızıldeniz’in geçilmesi, birçok diğer harika mucizeler, Sina Dağı’nda yasanın verilişi ve çadırın yapılması için verilen ayrıntılı buyruklar bu harika kitapta yer alırlar.

II. KİTABIN YAZARI

Eski Antlaşma’nın ilk beş kitabı gibi, bu ikinci kitabın da Musa tarafından yazıldığına inanıyoruz ve bu konudaki geleneksel Yahudi ve Hıristiyan görüşünü paylaşıyoruz. Bu konuma ilişkin savunma için Pentatok’a Giriş bölümüne bakınız.

III. TARİH

Kutsal Kitap araştırmacıları, Mısır’dan Çıkış Kitabı için en erken tarih olarak, İ.Ö. 1580 ve en geç tarih olarak İ.Ö. 1230 yıllarını verirler. 1.Krallar 6:1, Mısır’dan Çıkış’ın, Süleyman’ın tapınağı inşa etmeye başlamasından 480 yıl önce gerçekleştiğini bildirir. Bu olay, İ.Ö. yaklaşık 960 yılında olduğundan, Mısır’dan Çıkış’ın tarihini İ.Ö. 1440 olarak gösterebiliriz. Birçok araştırmacı, arkeolojinin haklı olarak daha geç bir tarihi desteklediğini iddia eder (İ.Ö. 1290), ama diğer arkeolojik bulgular önceki tarihle uyuşuyor gibidirler. Elbette kesin tarihten tam emin olamayız, ama tüm bilgiler göz önüne alındığında, Mısır’dan Çıkış olayı için en erken tarih İ.Ö. 1440, Mısır’dan Çıkış Kitabı için ise biraz daha geç bir tarih uygun görünmektedir.

IV. ÖN OLAYLAR VE KONULAR

Mısır’dan Çıkış Kitabı’nı okumaya başladığımızda, İsrailliler’i Yaratılış Kitabı’nda bıraktığımız yer olan Mısır’da görmekteyiz. Ancak, önceki olaylar bütünüyle değişmiş bulunmaktadır. Aradan dört yüz yıldan fazla zaman geçmiştir; bir zamanlar el üstünde tutulan İbraniler şimdi köledirler; firavunun büyük bina projeleri için gerekli olan tuğla yapımında çalışmaktadırlar.

Mısır’dan Çıkış Kitabı’nın konuları, kurtuluş ve İsrail ulusunun temelinin atılmasıyla ilgilidir. Yahudiler bunu, üç bin dört yüz yıldan daha uzun bir zamandır tüm dünyada kutlamaktadırlar. Bu olayı, Mısır’dan güç ve kan aracılığıyla kurtarılmaları ve İsrail halkının gerçek bir ulus olarak başlangıcı olarak Fısıh esnasında kutlamaktadırlar.

Hıristiyanlar’ın kutladığı Rab’bin Sofrası da aynı şekilde Tanrı’nın halkının güç ve kan aracılığıyla kurtarılışından kaynaklanan Fısıh’ı, hem tarihî hem de teolojik açıdan simgeler. Rab’bin Sofrası’ndaki ekmek ve şarap, Fısıh törenlerindeki aynı unsurları belirtir.

Mısır’dan çıktıktan sonra, Musa’nın Tanrı’nın halkı için çölde verdiği yasayı aldığını görürüz. Kitabın yaklaşık yarısı, Tanrı’nın konutu ve kâhinliğinden söz eder (25-40. bölümler). Bu ayrıntılar yalnızca tarihsel değildir.

Mısır’dan Çıkış Kitabı’ndan gerçekten zevk almak için bu kitapta Mesih’i aramamız gerekir. Musa, Fısıh Kuzusu, Kaya ve Tapınma Çadırı, Rab İsa’ya yönelik simgelerden yalnızca birkaçıdır. Bu simgelerden Kutsal Yazılar’ın birçok yerinde söz edilir (Bkz. 1Ko.5:7; 10:4; İbr. 3 – 10. bölümler). Rab, Emmaus yolunda yürüyen iki öğrencisine yaptıklarını bizden de esirgemesin ve bize “Kutsal Yazılar’ın tümünde kendisiyle ilgili olanları” anlatsın ve yorumlasın (Luk.24:27).

 

ANA HATLAR
        Bölüm
I.  İSRAİL’İN MISIR’DAKİ TUTSAKLIĞI 1
II.  MUSA’NIN DOĞUMU, KURTARILIŞI VE EĞİTİLMESİ 2
III. TANRI MUSA’YI ÇAĞIRIYOR 3 – 4
  A.  Yahve’nin Musa’ya Açıklanışı 3
  B. Musa’nın İsteksizliği 4:1-17
  C. Musa’nın Mısır’a Geri Dönüşü 4:18-31
IV. MUSA’NIN FİRAVUN İLE GÖRÜŞMELERİ 5:1 – 7:13
  A.  İlk Görüşme 5:1 – 7:6
  B.  İkinci Görüşme 7:7-13
V.  İLK DOKUZ BELA 7:14 – 10:29
  A.  Birinci Bela – Nil’in Sularının Kana Dönmesi 7:14-25
  B.  İkinci Bela – Kurbağalar 8:1-15
  C.  Üçüncü Bela – Sivrisinekler 8:16-19
  Ç. Dördüncü Bela – Atsinekleri 8:20-32
  D.  Beşinci Bela – Hayvanların Ölümü 9:1-7
  E.  Altıncı Bela – Çıbanlar 9:8-12
  F. Yedinci Bela – Dolu ve Yıldırım 9:13-35
  G.  Sekizinci Bela – Çekirgeler 10:1-20
  H.  Dokuzuncu Bela – Üç Gün Boyunca Karanlık 10:21-29
VI. FISIH VE İLK DOĞAN ÇOCUKLARIN ÖLDÜRÜLMESİ 11:1 – 12:30
VII. MISIR’DAN ÇIKIŞ 12:31-15:21
  A. Denize Doğru Kaçış 12:31-13:22
  B. Kızıldeniz’i Geçiş 14
  C. Musa’nın Kurtuluş Ezgisi 15:1-21
VIII. SİNA’YA YOLCULUK 15:22-18:27
  A.  Şur Çölü 15:22-27
  B.  Sin Çölü 16
  C. Refidim 17
  Ç.  Musa ve Yitro 18
IX. YASA’NIN VERİLİŞİ 19 – 24
  A. Açıklama İçin Hazırlık 19
  B. On Buyruk 20
  C. Çeşitli Yasalar 21 – 24
    1. Kölelere İlişkin Yasalar 21:1-11
    2. Kişisel İlişkilerde Zarara Yol Açanlar Hakkında Yasalar 21:12-36
    3. Hırsızlık ve Mala Verilen Hasarlara İlişkin Yasalar 22:1-6
    4.  Emanete İhanet Edilen Konulara İlişkin Yasalar 22:7-15
    5. Namusa Leke Sürülen Konulara İlişkin Yasalar 22:16,17
    6. Sosyal ve Dini Sorumluluklar Konusunda Yasalar 22:18-23:19
    7.  Düşmanlara Karşı Zafer Konusunda Yasalar 23:20-33
    8.  Antlaşmanın Onaylanması 24:1-8
    9. Tanrı Yüceliğinin Açıklanması 24:9-18
X. TAPINMA ÇADIRI VE KÂHİNLİK 25 – 40
  A. Tapınma Çadırı’nın Nasıl Yapılacağını Bildiren Buyruklar 25 – 27
    1. Eşyaların Toplanması 25:1-9
    2. Antlaşma Sandığı 25:10-16
    3. Bağışlanma Kapağı 25:17-22
    4. Üzerinde Ekmek Sunulan Masa 25:23-30
    5. Altın Kandillik ve Aksesuarları 25:31-40
    6. Tanrı’nın Konutu 26
    7. Tunç Yakmalık Sunu Sunağı 27:1-8
    8. Dış Avlu, Sütunlar ve Perde 27:9-19
    9. Kandillik İçin Zeytinyağı 27:20,21
  B. Kâhinlik 28 – 29
    1.  Kâhin Giysileri 28
    2.  Kâhinlerin Atanması 29
  C. Buluşma Çadırı’na İlişkin Ayrıntılı Buyruklar 30,31
    1. Buhur Sunağı 30:1-10
    2. Bağışlanma Bedeli 30:11-16
    3. Yıkanma Kazanı 30:17-21
    4. Mesh Yağı 30:22-33
    5. Buhur 30:34-38
    6. Usta Sanatçılar 31:1-11
    7. Şabat Belirtisi 31:12-18
  Ç. Putperestlikle İsyan 32,33
    1.  Altın Buzağı 32:1-10
    2.  Musa’nın Aracılığı ve Öfkesi 32:11-35
    3.  Halkın Tövbesi 33:1-6
    4.  Musa’nın Buluşma Çadırı 33:7-11
    5.  Musa’nın Duası 33:12-23
  D. Yenilenen Antlaşma 34:1 – 35:3
  E. Çadıra Ait Eşyaların Hazırlığı 35:4 – 38:31
    1.  Halkın Armağanları ve Yetenekli Ustalar 35:4 – 36:7
    2.  Konutu Örten Perdeler 36:8-19
    3.  Konutun Üç Yanı İçin Çerçeveler 36:20-30
    4.  Çerçeveleri Tutan Kirişler 36:31-34
    5.  En Kutsal Yer’i Örten Perde 36:35,36
    6.  Kutsal Yer’in Girişindeki Perde 36:37,38
    7.  Antlaşma Sandığı 37:1-5
    8.  Bağışlanma Kapağı 37:6-9
    9.  Üzerinde Ekmek Sunulan Masa 37:10-16
    10. Altın Kandillik ve Aksesuarları 37:17-24
    11.  Buhur Sunağı 37:25-28
    12. Mesh Yağı ve Buhur 37:29
    13. Yakmalık Sunu Sunağı 38:1-7
    14. Yıkanma Kazanı 38:8
    15. Dış Avlu, Sütunlar ve Perde 38:9-31
  F. Kâhin Giysilerinin Hazırlanması 39
  G. Buluşma Çadırı’nın Kurulması 40