Mısır’dan Çıkış 23

23:1-12   Yalan haber taşımak, haksız yere tanıklık ederek kötü kişinin tarafını tutmak, kötülük yapan kalabalığı izlemek ya da duruşmada yoksulu kayırmak yasaktı. Düşmana ait bir hayvana kötülük edilmeyecekti. Eğer hayvan kaybolduysa, sahibine geri götürülmeliydi; eğer hayvan ağır yük altında yere çöktüyse, kalkmasına yardımcı olunacaktı. Yoksula ve masuma adil davranılacak, yasal gibi görülen kötü hilelerle, doğrular mahkum edilmeyecekti. Rüşvet almak ya da yabancılara baskı yapmak yasaktı. Yedinci yıl Şabat sayıldığından, toprak nadasa bırakılacaktı. Öyle ki, halk arasındaki yoksullar kendiliğinden yetişeni yiyebilsinler. Yedinci günde hem efendi, hem köle, hem de hayvanlar dinlenecekti. Günümüzde Tanrı’nın aleyhine yapılan eleştirilere rağmen, Eski Antlaşma Tanrısı’nın merhametli ve adil olduğuna dikkat ediniz.

23:13-17   Yahudiler’in başka ilahların adını anmaları yasaklanmıştı. Bu ilahların adları, ancak peygamberlerin yaptığı gibi, onları yargılamak için anılabilirdi. Yahve’ye yılda üç kez bayram yapılacaktı:

  1. Mayasız Ekmek Bayramı. Bu bayram, hemen fısıh kutlamasının ardından yılın başlangıcında kutlanırdı. Yaşamlarımızı kötülükten temizlemenin önemini vurgulardı.
  2. Hasat Bayramı. Pentikost ya da Haftalar Bayramı olarak da bilinir. Pentikost Günü’nde Kutsal Ruh’un gelişini ve kiliseyi oluşturmasını ima eder.
  3. Ürün Devşirme Bayramı. Çadır Bayramı olarak da bilinir. Bin yıllık egemenlik döneminde İsrail’in ülkede güvenlik içinde oturmasını simgeler. Yetişkin erkeklerden bu bayramlara katılmaları beklenirdi; diğerleri için bir zorunluluk yoktu. Yeni Antlaşma’da yalnızca Yusuf’un değil, Meryem ve oğlu İsa’nın da her yıl Fısıh Bayramı için Yeruşalim’e gittiklerini okuruz (Luk.2:41).

23:18,19   Evde mayalı ekmek (maya günahı simgeler) kullanıldığı sürece Rab’be kurban kesilmeyecekti. Bayramda Rab’be kurban edilen hayvanın yağı Rab’be aitti, çünkü hayvanın en iyi parçasıydı; hayvanın yağı sabaha bırakılmamalı, belki de yakılmalıydı. Toprağın seçme ilk ürünleri Rab’bin evine getirilmeliydi. Bir hayvan annesinin sütünde pişirilmemeliydi. Bu yasa, putperest bir uygulama olan, bereketlilik törenlerine karşı konulmuş olabilirdi. Tutucu Yahudiler, bu gün bile, et ve süt yemeklerini aynı kapta bir arada pişirmezler. Aynı zamanda, krema soslu etler yemekten sakınırlar. 1

7. Düşmanlara Karşı Zafer Konusunda Yasalar (23:20-33)

Tanrı, İsrailliler’i vaat edilen ülkeye götürmek ve oradaki düşmanlarını dışarı atmak için önlerinden bir melek (Rab’bin kendisi) göndereceğine söz verdi. Yahudiler, putperestlikten uzak durur ve Rab’be itaat ederlerse, Rab onlar için büyük işler yapacaktı. İtaatsizliğe karşı uyarı konusunda Henry şöyle yazar:

Koruyucumuzu ve bize iyilik eden kişiyi tahrik etmezsek, doğru davranmış oluruz, çünkü eğer savunmanımız bizi terk ederse ve O’nun iyiliğinin kaynakları bizden alınırsa, perişan oluruz. 2

Rab, ülkenin sınırlarını Kızıldeniz’den, Filist Denizi’ne (Akdeniz); çölden (Kenan’ın güneyindeki Negev) Fırat ırmağına kadar genişletecekti.

Vaat edilen topraklarda oturan ülke halkını “önünüzden kovun” buyruğuna dikkat ediniz. Onlarla ya da ilahlarıyla antlaşma yapılmayacak ve onlar ülkede barındırılmayacaktı. Tanrı, kötü Kenanlılar’ı yok edeceğine ilişkin daha önceden vaatte bulunmuştu, ancak İsrail Tanrı ile işbirliği yapmalıydı. Bu durum önemli bir ruhsal ilkeyi açıklar: Tanrı bize düşmanlarımız (dünya, benlik ve Şeytan) karşısında zafer verecektir, ama bizden imanın iyi savaşı ile savaşmamızı bekler.

33. ayetin karşılığı, 2.Korintliler 6:14-18 ayetlerinde görülür. Tanrı, halkının daima dünyadan ayrılmasını istemiştir. İsrail, bu buyruğu yerine getirmediği için düşmüştü. “Kötü arkadaşlıklar iyi huyu bozar” ifadesi bugün için de geçerlidir.

 

Kutsal Kitap

1 ‹‹Yalan haber taşımayacaksınız. Haksız yere tanıklık ederek kötü kişiye yan çıkmayacaksınız.
2 ‹‹Kötülük yapan kalabalığı izlemeyeceksiniz. Bir davada çoğunluktan yana konuşarak adaleti saptırmayacaksınız.
3 Duruşmada yoksulu kayırmayacaksınız.
4 ‹‹Düşmanınızın yolunu şaşırmış öküzüne ya da eşeğine rastlarsanız, onu kendisine geri götüreceksiniz.
5 Sizden nefret eden kişinin eşeğini yük altında çökmüş görürseniz, kendi haline bırakıp gitmeyecek, ona yardımcı olacaksınız.
6 ‹‹Duruşmada yoksula karşı adaleti saptırmayacaksınız.
7 Yalandan uzak duracak, suçsuz ve doğru kişiyi öldürmeyeceksiniz. Çünkü ben kötü kişiyi aklamam.
8 ‹‹Rüşvet almayacaksınız. Çünkü rüşvet göreni kör eder, haklıyı haksız çıkarır.
9 ‹‹Yabancıya baskı yapmayacaksınız. Yabancılığın ne olduğunu bilirsiniz. Çünkü siz de Mısırda yabancıydınız.
10 ‹‹Toprağınızı altı yıl ekecek, ürününü toplayacaksınız.
11 Ama yedinci yıl nadasa bırakacaksınız; öyle ki, halkınızın arasındaki yoksullar yiyecek bulabilsin, onlardan artakalanı da yabanıl hayvanlar yesin. Bağınıza ve zeytinliğinize de aynı şeyi yapın.
12 ‹‹Altı gün çalışacak, yedinci gün dinleneceksiniz. Böylece hem öküzünüz, eşeğiniz dinlenir, hem de kadın kölenizin oğulları ve yabancılar rahat eder.
13 ‹‹Söylediğim her şeyi yerine getirin. Başka ilahların adını anmayın, ağzınıza almayın.››
14 ‹‹Yılda üç kez bana bayram yapacaksınız.
15 Size buyurduğum gibi, Aviv ayının belirli günlerinde yedi gün mayasız ekmek yiyerek Mayasız Ekmek Bayramını kutlayacaksınız. Çünkü Mısırdan o ay çıktınız. ‹‹Kimse huzuruma eli boş çıkmasın.
16 ‹‹Tarlaya ektiğiniz ürünleri biçtiğinizde ilk ürünlerle Hasat Bayramını kutlayacaksınız. ‹‹Yıl sonunda tarladan ürünlerinizi topladığınızda Ürün Devşirme Bayramını kutlayacaksınız.
17 ‹‹Bütün erkekleriniz yılda üç kez ben Egemen RABbin huzuruna çıkacaklar.
18 ‹‹Evinizde maya bulunduğu sürece bana kurban kesmeyeceksiniz. ‹‹Bayramda bana kurban edilen hayvanın yağı sabaha bırakılmamalı.
19 ‹‹Toprağınızın seçme ilk ürünlerini Tanrınız RABbin Tapınağına getireceksiniz. ‹‹Oğlağı anasının sütünde haşlamayacaksınız.››
20 ‹‹Yolda sizi koruması, hazırladığım yere götürmesi için önünüzden bir melek gönderiyorum.
21 Ona dikkat edin, sözünü dinleyin, başkaldırmayın. Çünkü beni temsil ettiği için başkaldırınızı bağışlamaz.
22 Ama onun sözünü dikkatle dinler, bütün söylediklerimi yerine getirirseniz, düşmanlarınıza düşman, hasımlarınıza hasım olacağım.
23 Meleğim önünüzden gidecek, sizi Amor, Hitit, Periz, Kenan, Hiv ve Yevus topraklarına götürecek. Onları yok edeceğim.
24 Onların ilahları önünde eğilmeyecek, tapınmayacaksınız; törelerini izlemeyeceksiniz. Tersine, ilahlarını yok edecek, dikili taşlarını büsbütün parçalayacaksınız.
25 Tanrınız RABbe tapacaksınız. Ekmeğinizi, suyunuzu bereketli kılacak, aranızdaki hastalıkları yok edeceğim.
26 Ülkenizde kısır ve çocuk düşüren kadın olmayacak. Size uzun ömür vereceğim.
27 ‹‹Dehşetimi önünüzden gönderecek, karşılaşacağınız bütün halkları şaşkına çevireceğim. Düşmanlarınız önünüzden kaçacak.
28 Hivlileri, Kenanlıları, Hititleri önünüzden kovmaları için önünüzsıra eşekarısıfü göndereceğim.
29 Ama onları bir yıl içinde kovmayacağım. Yoksa ülke viran olur, yabanıl hayvanlar çoğaldıkça çoğalır, sayıları sizi aşar.
30 Siz çoğalıncaya, toprağı yurt edininceye dek onları azar azar kovacağım. bilinmiyor. Dehşet ya da bir çeşit hastalık anlamına da gelebilir.
31 ‹‹Sınırlarınızı Kızıldenizden Filist Denizine, çölden Fırat Irmağına kadar genişleteceğim. Ülke halkını elinize teslim edeceğim. Onları önünüzden kovacaksınız.
32 Onlarla ya da ilahlarıyla antlaşma yapmayacaksınız.
33 Onları ülkenizde barındırmayacaksınız. Yoksa bana karşı günah işlemenize neden olurlar. İlahlarına taparsanız, size tuzak olur.››

1. (23:18,19) Tutucu Yahudiler iki çeşit porselen yemek takımı kullanırlar; biri et, di­ğeri ise süt ürünleri için. İsrailliler’in aynı yemekte, hem et, hem de süt ürünleri ye­melerini zorlaştırmak amacıyla İsrail’deki bazı kafeteryalar, et ve süt ürünleri satın alan müşterileri, iki ayrı sıraya girmeleri için zorlarlar. Bu kitabın editörünün Ku­düs’te gittiği bir kafeteryada ise, et ve süt ürünleri ayrı katlarda satılmaktaydı!

2. (23:20-33) Henry, “Exodus” I:376