Rut 1

YORUM

I. MOAV’DA YAŞAMAK (1:1-5)

1:1,2   Kitap başlarken Yahuda’nın Beytlehem Kenti’nden (Ekmek evi) kıtlık nedeniyle ayrılan bir Yahudi (Övgü) ailesiyle karşılaşırız. Bu aile Lut Gölü’nün güneydoğusundaki Moav topraklarına yerleşir. Babanın adı Elimelek (Tanrım Kraldır), annenin adı ise Naomi’dir (Tatlım). Oğullarının adları ise Mahlon (Acı) ve Kilyon’dur (Üzülen). Aslında, Moav’a göç etmek yerine ülkede kalıp Tanrı’ya güvenmeleri daha iyi olacaktı. Efrat (Efratlılar’ın kökü), Beytlehem’in eski adı olup verimlilik anlamına gelirdi.

Hakimler dönemi ahlâksal çöküntüyle karakterize edilmiştir. Bu nedenle ülkenin kıtlığa uğraması şaşırtıcı değildi. Çünkü Tanrı, itaatsizliği cezalandıracağını vaat etmişti. Elimelek vaat edilen topraklardan ayrılmamalı ve Moav’a yerleşmemeliydi. Yasa’nın Tekrarı 23:3-6. ayetleri hiç okumamış mıydı? Neden Yahudi kardeşleriyle birlikte Şeria Irmağı’nın doğusuna yerleşmiyordu? Ailesini yaşayanların ülkesinden ölüm ve kısırlık ülkesine götürmüştü (Ne Mahlon’un, ne de Kilyon’un çocukları olmadı).

1:3-5   Elimelek öldükten sonra oğulları Moav’lı eşler aldılar. Mahlon Rut’la (4:10), Kilyon ise Orpa’yla evlendi. Yasa’nın Tekrarı 7:1-3’de Moavlılar’dan İsrailliler’in evlenmemeleri gereken bir halk olarak söz edilmemesine rağmen, daha sonraki referanslarda bu halktan kız alınmaması gerektiği açıkça belirtilmiştir (Ezr.9:1,2; Neh.13:23-25). Yasa, aynı zamanda Moavlılar’ın Rabbin topluluğuna 10. kuşağa dek asla giremeyeceklerini ifade eder (Yas.23:3). Rut’un durumunda lütuf egemen olmuştur. Göreceğimiz gibi, soyundan gelen Davut’un İsrail Kralı olmasına izin verilmiştir.

On yıl sonra Mahlon ve Kilyon öldüler. Naomi’yi, Orpa ve Rut isimli iki geliniyle yalnız bıraktılar.

II. BEYTLEHEM’E DÖNÜŞ (1:6-22)

1:6-15   Yahuda’da bol yiyecek olduğunu işiten Naomi, Yahuda’ya geri dönmeye karar verdi. Her iki gelini de ona eşlik etmek istediler. Gelinlerine Moavdaki evlerine geri dönmeleri konusunda ısrar ettiğinde, onlara artık koca olarak sunabileceği başka oğlu kalmadığını hatırlattı. Orpa bunun üzerine kayınvalidesini öperek geri döndü.

Burada üç dulun farklı davranışlarına dikkat edin: Naomi yas tutan bir duldu; kocası ve ailesi gibi, tüm mutluluk kaynakları tanrısal yargı tarafından elinden alınmıştı. Kayınvalidesinin sözlerini dikkatle düşünen Orpa, terk eden bir dul olduğunu kanıtlayarak en kolay ve en rahat yolu seçti. Ama Rut, gelecekteki hayal kırıklıklarına rağmen Naomi’ye bağlanarak onu terk etmeyen bir duldu. Rut, Naomi’yle yeni bir yaşam sürmeyi seçtiğinde bunun kolay olmayacağını biliyordu. Başlarında ihtiyaçlarını sağlayacak bir erkek olmadığından, yükleri ağırdı. Yoksulluk onları bekliyordu. Aynı zamanda, evinden ve sevdiklerinden de ayrı kalacaktı.

1:16,17   Ancak Rut, Naomi’yi terk etmedi. Eski Antlaşma’daki en soylu ifadelerden biri, diğer uluslara ait bir kişi için söylenmiştir; Rut Naomi’ye tam bir bağlılık gösterdi. Naomi’nin yaşamını, kalacağı yeri, halkını, Tanrısı’nı ve hatta gömüleceği yeri kendi isteğiyle seçti.

1:18-22   Tanrısal bir rastlantı sonucu, Naomi ve Rut Beytlehem’e geri döndüklerinde, arpanın biçilmeye başlandığı ilk ürünler mevsimiydi (Mesih’in dirilişini simgeler). Naomi’yi tekrar karşılarında gören kent halkı ayağa kalktı ve onu adıyla içtenlikle selamladılar.

Naomi onlara, “Beni Naomi (Tatlı) değil; Mara (Acı) diye çağırın, çünkü Her Şeye Gücü Yeten Tanrı bana çok acı verdi.” Giderken her şeyi vardı (kocası ve oğulları), ama Rab onu eli boş döndürmüştü (hem bir dul, hem de çocuksuz). Bu örnek bizler için de geçerlidir. Günaha saptığımızda, Rab bizi eli boş döndürecek ve genellikle acıyla terbiye edecektir.

 

Kutsal Kitap

1 Hakimlerin egemenlik sürdüğü günlerde İsrailde kıtlık başladı. Yahudanın Beytlehem Kentinden bir adam, karısı ve iki oğluyla birlikte geçici bir süre kalmak üzere Moav topraklarına doğru yola çıktı.
2 Adamın adı Elimelek, karısının adı Naomi, oğullarının adları da Mahlon ve Kilyondu. Yahudanın Beytlehem Kentinden, Efrat boyundan olan bu kişiler, Moav topraklarına gidip orada yaşamaya başladılar.
3 Naomi, kocası Elimelek ölünce iki oğluyla yalnız kaldı.
4 İki oğul Moav kızlarından kendilerine birer eş aldılar. Kızlardan birinin adı Orpa, ötekinin adı Ruttu. Orada on yıl kadar yaşadıktan sonra,
5 Mahlon da, Kilyon da öldü. Böylece kocasıyla iki oğlunu yitiren Naomi yapayalnız kaldı.
6 Naomi, Moav topraklarındayken RABbin kendi halkının yardımına yetişip yiyecek sağladığını duyunca gelinleriyle oradan dönmeye hazırlandı.
7 Onlarla birlikte bulunduğu yerden ayrıldı ve Yahuda ülkesine dönmek üzere yola koyuldu.
8 Yolda onlara, ‹‹Analarınızın evine dönün›› dedi. ‹‹Ölmüşlerimize ve bana nasıl iyilik ettinizse, RAB de size iyilik etsin.
9 RAB her birinize evinde rahat edeceğiniz birer koca versin!›› Sonra onları öptü. İki gelin hıçkıra hıçkıra ağlayarak,
10 ‹‹Hayır, seninle birlikte senin halkına döneceğiz›› dediler.
11 Naomi, ‹‹Geri dönün, kızlarım›› dedi. ‹‹Niçin benimle gelesiniz? Size koca olacak oğullarım olabilir mi bundan sonra?
12 Dönün kızlarım, yolunuza gidin. Ben kocaya varamayacak kadar yaşlandım. Umudum var desem, bu gece kocaya varıp oğullar doğursam,
13 onlar büyüyene kadar bekler miydiniz, kocaya varmaktan vazgeçer miydiniz? Hayır, kızlarım! Benim acım sizinkinden de büyüktür. Çünkü RAB beni felakete uğrattı.›› için erkek kardeşi ya da en yakın akrabası dul eşiyle evlenirdi (bkz. Yas.25:5-6).
14 Gelinler yine hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı. Sonunda Orpa kaynanasını öpüp vedalaştı, Rutsa ona sarılıp yanında kaldı.
15 Naomi Ruta, ‹‹Bak, eltin kendi halkına, kendi ilahına dönüyor. Sen de onun ardından git›› dedi.
16 Rut şöyle karşılık verdi: ‹‹Seni bırakıp geri dönmemi isteme! Sen nereye gidersen ben de oraya gideceğim, sen nerede kalırsan ben de orada kalacağım. Senin halkın benim halkım, senin Tanrın benim Tanrım olacak.
17 Sen nerede ölürsen ben de orada öleceğim ve orada gömüleceğim. Eğer ölümden başka bir nedenle senden ayrılırsam, RAB bana daha kötüsünü yapsın.››
18 Naomi, Rutun kendisiyle gitmeye kesin kararlı olduğunu görünce üstelemekten vazgeçti.
19 Böylece ikisi Beytleheme kadar yola devam ettiler. Dönüşleri bütün kenti ayağa kaldırdı. Kadınlar birbirlerine, ‹‹Naomi bu mu?›› diye sordular.
20 Naomi onlara, ‹‹Beni, Naomi değil, Mara diye çağırın›› dedi. ‹‹Çünkü Her Şeye Gücü Yeten Tanrı bana çok acı verdi.
21 Giderken her şeyim vardı, ama RAB beni eli boş döndürdü. Beni niçin Naomi diye çağırasınız ki? Görüyorsunuz, RAB beni sıkıntıya soktu, Her Şeye Gücü Yeten Tanrı başıma felaket getirdi.››
22 İşte Naomi, Moavlı gelini Rut’la birlikte Moav topraklarından böyle döndü. Beytlehem’e gelişleri, arpanın biçilmeye başlandığı zamana rastlamıştı.