Süleyman’ın Özdeyişleri 12

12:1   Terbiye ve öğüde açık olan kişi, gerçekten öğrenmek istediğini gösterir. Öğüt almaktan ve azarlanmaktan nefret eden budaladır.

12:2   İyi kişinin Rab’bin lütfuna ereceğine şüphe yoktur. Aynı şekilde, kötü niyetli kişi yargılanacağından emin olmalıdır. Foreman şunları yazmıştır:

“Evrendeki üstün Güç’ün kötü kişiyi yaptıkları nedeniyle yargılayacağına şüphe yoktur. Kötü kişi mutlaka başarısız olacaktır.”

12:3   Kötülüğün baskın olduğu yaşam dengesizdir. Kayalık yerlere düşen tohum gibidir (Mat.13:5, 6). Toprak derin olmadığından tohumlar çabucak kuruyup gider.

Doğru kişinin Tanrı’daki kökleri derindir. Yaşam fırtınaları estiğinde sarsılmaz. Bu kişi, Mezmur 1:3’te tanımlanmıştır.

12:4   Erdemli bir kadın, kocasına sevinç ve mutluluk getirir. Edepsiz bir kadınsa kocasını hayal kırıklığına uğratır ve adeta yer bitirir.

12:5   Doğruların hedefleri saygın, kötülerin planları aldatıcıdır. Başka bir deyişle, insanın hedefleri karakterinin aynasıdır.

12:6   Günahkârlar, masum ve kolay aldanan kişileri sözleriyle ölüm tuzağına düşürürler. Doğru kişiler ise, diğerlerini gerçeği söyleyerek kurtarırlar.

12:7   Adalet kötülerin yakasını bırakmaz. Tanrısayar kişiler iyi bir temele sahiptirler; felaket onları sürüklemez.

12:8   İnsanlar, anlayışlı ve bilge davranan kişi hakkında iyi konuşurlar, ama ilkelere sahip olmayan kişileri yalnızca aşağılarlar.

12:9   Köle sahibi olup aşağılanan, büyüklük taslayıp ekmeğe muhtaç olandan yeğdir. Masadaki yiyecek sade ve az olsa bile, sahte mevkideki çekilen açlıktan iyidir.

12:10   Doğru kişi, konuşamayan hayvanlarla bile ilgilenecek kadar naziktir. Ama kötü kişi, çok nazik olduğunu düşündüğü anda bile zorbadır.

Tanrı, En Yüce Olan olmasına rağmen, hayvanları aşağılamaz, onlarla ilgilenir. O, hayvanlarla ilgili yasalar vermiştir (Çık.20:10; 23:4, 5). Bir kuş yuvasını bile önemsemiş ve buna ilişkin yasa vermiştir (Yas.22:6).

12:11   Çiftçilik gibi olumlu ve yapıcı bir işle ilgilenen kişinin ekmeği bol olur. Ancak zamanını değersiz şeylerin ardından koşarak geçiren kişinin yalnızca dolabı değil, kafası da boştur.

12:12   Kötülerin ganimeti, kötünün ağına yakalanan kişiden ya da başkalarından haksızca alınandır. Diğer bir deyişle, kötüler diğer insanlara ait olanlara imrenirler.

Doğrular ise bunun tam aksine, sessizce kendi gereksinimlerini sağlamaktan hoşnut olurlar.

12:13   Kötü kişinin günahlı sözleri kendisi için tuzaktır. Bir yalancının iyi bir belleğe sahip olması gerekir, aksi takdirde yalanları birbiriyle uyuşmayacaktır. Bir yalanı desteklemek için, diğer yalanlarıyla temel inşa etmek zorundadır.

Doğru kişiler de sıkıntıya uğrarlar, ama sıkıntıları mutlaka atlatırlar.

12:14   İnsan ağzının ürünüyle iyiliğe doğar. İyi işler kişiye bereket olarak geri döner.

12:15   Bir ahmağa hiçbir şey söyleyemezsiniz. O, her şeyi bildiğini düşündüğü için dinlemeyi sevmez. Ama bilge kişi öğüde kulak verir. Bilgeler her şeyi bilemeyeceklerinin farkındadırlar.

12:16   Bir ahmak öfkesini zaptedemez. En küçük bir olayda bile sinirlendiğini belli eder. Sağduyulu kişi ise hakarete kulak asmamayı, özdenetime sahip olmayı bilir.

12:17   Dürüst tanık mahkemede gerçeği söyler. Yalancı tanıksa hile solur.

12:18   Bazı kişiler, dillerini bir kılıç gibi kullanarak diğer insanları yaralarlar. Bilge kişinin sözleri ise şifalıdır, bir gevezenin açtığı yaraları iyileştirir.

12:19   Gerçek sözler sonsuza dek kalıcıdır, çünkü Tanrı’nın sözleridir. Bu nedenle asla değişmez.

Yalanın ömrüyse bir anlıktır.

12:20   Kötülük, planlayanların yüreğine hile doldurur. Esenliğin ardından gidenlerin yüreği ise sevinçle dolar.

12:21   Genel anlamda doğru kişiye hiç zarar gelmediği doğrudur. Ancak bu, istisnası olmayan bir kural değildir. Doğru kişiler, kötülerin davranışlarının doğurduğu kötü sonuçlardan korunacaklardır.

Kötüler ise bol bol sıkıntıya uğrarlar.

12:22   Tanrı yalancılardan nefret eder. Gerçeği söyleme konusunda çok dikkatli olmalıyız; beyaz yalanlar ve abartmalar da yalana dahildir! Tanrı’yı hoşnut etmenin yolu, içtenlik ve güvenilirliktir.

12:23   İhtiyatlı kişi bilgisini kendine saklar. Öğrendiklerini alçakgönüllülükle gizli tutar. Ama akılsızın yüreği ahmaklığını ilan eder.

12:24   Rab’be adanmış gayretli kişiler, önderlik konumuna yükselirler. Tembellik ise yoksulluğa götürür ve kölelik seviyesine indirir.

Oswald Chambers, şapşallığın Kutsal Ruh’a bir hakaret olduğunu söylemiştir; aynı şeyi tembellik için de söyleyebilirdi.

12:25   Kaygı depresyona neden olur. İyi ve teşvik edici söz ise insanı sevindirir.

12:26   Doğru kişi arkadaşına da yol gösterir. Kötü kişinin yolu ise kendisini saptırır ve insanları yasak meyveyi tatlı göstererek ayartır. Bu nedenle, bir Hıristiyan, dostlarını özenle seçmelidir.

12:27   Tembel kişi işini bitirmez; ya avlanmaz ya da avını pişirmez. İşe başlamakta güçlük çeker, başladığını bitirme konusunda da zorlanır.

Özdeyişin son kısmının İbranicesi de ilk kısmı gibi belirsizdir. Gayretli kişinin kazandığını en iyi şekilde kullanacağını belirtir. Rut böyleydi; devşirdiği başakları dövdü (Rut 2:17). Kutsal Kitap incelemelerimizde öğrendiklerimizi geliştirmeliyiz. Bunu derin düşünerek, dua ederek ya da itaat ederek yapabiliriz.

Senin Kutsal sözünle beslenir yaşar ve büyürüz,

Rab’bi tanımaya devam edin ve öğrendiğinizi uygulayın.

12:28   Doğru yol yaşam kaynağıdır. Bu yol ölümsüzlüğe götürür. “Yaşam” sözcüğü, sonsuz yaşama işaret etmektedir. Bu ayet şöyle de çevrilebilir: “Doğruların yolunda yaşam vardır; bu yol boyunca ölümsüzlük vardır.”

 

Kutsal Kitap

1 Terbiye edilmeyi seven bilgiyi de sever,
Azarlanmaktan nefret eden budaladır.
2 İyi kişi RABbin lütfuna erer,
Ama düzenbazı RAB mahkûm eder.
3 Kötülük kişiyi güvenliğe kavuşturmaz,
Ama doğruların kökü kazılamaz.
4 Erdemli kadın kocasının tacıdır,
Edepsiz kadınsa kocasını yer bitirir.
5 Doğruların tasarıları adil,
Kötülerin öğütleri aldatıcıdır.
6 Kötülerin sözleri ölüm tuzağıdır,
Doğruların konuşmasıysa onları kurtarır.
7 Kötüler yıkılıp yok olur,
Doğru kişinin evi ayakta kalır.
8 Kişi sağduyusu oranında övülür,
Çarpık düşünceliyse küçümsenir.
9 Köle sahibi olup aşağılanan
Büyüklük taslayıp ekmeğe muhtaç olandan yeğdir.
10 Doğru kişi hayvanıyla ilgilenir,
Ama kötünün sevecenliği bile zalimcedir.
11 Toprağını işleyenin ekmeği bol olur,
Hayal peşinde koşansa sağduyudan yoksundur.
12 Kötü kişi kötülerin ganimetini ister,
Ama doğru kişilerin kökü ürün verir.
13 Kötü kişinin günahlı sözleri kendisi için tuzaktır,
Ama doğru kişi sıkıntıyı atlatır.
14 İnsan ağzının ürünüyle iyiliğe doyar,
Elinin emeğine göre de karşılığını alır.
15 Ahmağın yolu kendi gözünde doğrudur,
Bilge kişiyse öğüde kulak verir.
16 Ahmak sinirlendiğini hemen belli eder,
Ama ihtiyatlı olan aşağılanmaya aldırmaz.
17 Dürüst tanık doğruyu söyler,
Yalancı tanıksa hile solur.
18 Düşünmeden söylenen sözler kılıç gibi keser,
Bilgelerin diliyse şifa verir.
19 Gerçek sözler sonsuza dek kalıcıdır,
Oysa yalanın ömrü bir anlıktır.
20 Kötülük tasarlayanın yüreği hileci,
Barışı öğütleyenin yüreğiyse sevinçlidir.
21 Doğru kişiye hiç zarar gelmez,
Kötünün başıysa beladan kurtulmaz.
22 RAB yalancı dudaklardan iğrenir,
Ama gerçeğe uyanlardan hoşnut kalır.
23 İhtiyatlı kişi bilgisini kendine saklar,
Oysa akılsızın yüreği ahmaklığını ilan eder.
24 Çalışkanların eli egemenlik sürer,
Tembellikse köleliğe götürür.
25 Kaygılı yürek insanı çökertir,
Ama güzel söz sevindirir.
26 Doğru kişi arkadaşına da yol gösterir,
Kötünün tuttuğu yolsa kendini saptırır.
27 Tembel kişi işini bitirmez,
Oysa çalışkan değerli bir servet kazanır.
28 Doğru yol yaşam kaynağıdır,
Bu yol ölümsüzlüğe götürür.