Yaratılış 26

2. İshak ve Avimelek (26. Bölüm)

26:1-6   İshak, ülkede hüküm süren kıtlık zamanında tıpkı babası gibi davrandı (12 ve 20. bölümler). Güneye doğru yola çıktığında, Rab İshak’a Gerar’da göründü ve onu Mısır’a gitmemesi için uyardı. Gerar, Mısır yolunda, hapisten çıkanların geçici olarak kalabilecekleri bir yerdi. Tanrı, İshak’a Gerar’da geçici olarak kalmasını 1 söyledi, ancak İshak oraya yerleşti. Tanrı aynı zamanda İbrahim ile yaptığı koşulsuz antlaşmayı İshak’ta da onayladı.

26:7-17   İshak orada babası gibi korkarak karşılık verdi. Gerarlı erkeklere karısını kız kardeşi olarak tanıttı. Burada bir babanın oğlunda tekrarlanan zayıflığının üzücü öyküsünü görüyoruz. Yalan ortaya çıktığında ve paylandığında, İshak itiraf etti. İtiraf bereket getirir. İshak Gerar’da zengin oldu. O kadar çok zengin oldu ki, o tarihlerde kral olan Avimelek ona Gerar’dan ayrılmasını söyledi. Bunun üzerine İshak, Gerar’dan ayrılarak yakın civardaki Gerar Vadisi’ne gitti.

26:18-25   Filistliler, İbrahim’in kazdığı kuyuları kapatmışlardı. Bu, yeni ziyaretçilerin gelmesini istemediklerini gösteren düşmanca bir eylemdi. İshak, kuyuları yeniden açtırdı. Esek (çekişme) ve Sitna (düşmanlık) kentlerinde, İshak ve Filistliler arasında kavga çıktı. Sonunda İshak Filistliler’den ayrıldı. Bir kuyu kazdı, hiçbir kavga çıkmadığından, bu kuyuya Rehovot (rahatlık, genişlik) adını verdi. Oradan BeerŞeva’ya gitti; Rab burada kendisini bereketleyeceğine ilişkin vaat verdi. İshak da bir sunak (tapınma) yaptı, bir çadır kurdu (kalma) ve bir kuyu açtı (tazeleme). Nasıl fiziksel açıdan su gerekli ise, aynı şekilde Tanrı Sözü’nün sağladığı su da ruhsal açıdan gereklidir.

26:26-33   26-31. ayetlerle ilgili olarak Williams şöyle der:

İshak, Gerar halkından kendisini tamamıyla ayırdığında, onlar Tanrı’nın bereketlerini aramak için İshak’a geldiler… Bir imanlı, dünyaya en iyi şekilde, ondan ayrı yaşayarak yardımcı olur. 2

İshak’ın uşakları, İshak Avimelek ile bir esenlik antlaşması imzaladığı gün su buldular. İbrahim daha önce bu yere Beer-Şeva adını vermişti, çünkü orada Avimelek ile antlaşma yapmıştı (21:31). Şimdi benzer koşullar altında İshak aynı yeri, Şiva (ant) ya da Beer-Şeva olarak adlandırır.

26:34,35   Esav’ın iki putperest kadın olan Yudit ve Basemat ile yaptığı evlilikler anne babasını üzdü. Esav, diğer uluslarla boyunduruk altına girerek ilk oğulluk hakkını taşımak için uygun olmadığını da göstermiş oldu.

 

Kutsal Kitap

1 İbrahimin yaşadığı dönemdeki kıtlıktan başka ülkede bir kıtlık daha oldu. İshak Gerara, Filist Kralı Avimelekin yanına gitti.
2 RAB İshaka görünerek, ‹‹Mısıra gitme›› dedi, ‹‹Sana söyleyeceğim ülkeye yerleş.
3 Orada bir süre kal. Ben seninle olacak, seni kutsayacağım: Bütün bu toprakları sana ve soyuna vereceğim. Baban İbrahime ant içerek verdiğim sözü yerine getireceğim.
4 Soyunu gökteki yıldızlar kadar çoğaltacağım. Bu ülkelerin tümünü onlara vereceğim. Yeryüzündeki bütün uluslar senin soyun aracılığıyla kutsanacak.
5 Çünkü İbrahim sözümü dinledi. Uyarılarıma, buyruklarıma, kurallarıma, yasalarıma bağlı kaldı.››
6 Böylece İshak Gerarda kaldı.
7 Yöre halkı karısıyla ilgili soru sorunca, ‹‹Kızkardeşimdir›› diyordu. Çünkü ‹‹Karımdır›› demekten korkuyordu. Rebeka yüzünden yöre halkı beni öldürebilir diye düşünüyordu. Çünkü Rebeka güzeldi.
8 İshak orada uzun zaman kaldı. Bir gün Filist Kralı Avimelek, pencereden dışarı bakarken, İshakın karısı Rebekayı okşadığını gördü.
9 İshakı çağırtarak, ‹‹Bu kadın gerçekte senin karın!›› dedi, ‹‹Neden kızkardeşin olduğunu söyledin?›› İshak, ‹‹Çünkü onun yüzünden canımdan olurum diye düşündüm›› dedi.
10 Avimelek, ‹‹Nedir bize bu yaptığın?›› dedi, ‹‹Az kaldı halkımdan biri karınla yatacaktı. Bize suç işletecektin.››
11 Sonra bütün halka, ‹‹Kim bu adama ya da karısına dokunursa, kesinlikle öldürülecek›› diye buyruk verdi.
12 İshak o ülkede ekin ekti ve o yıl ektiğinin yüz katını biçti. RAB onu kutsamıştı.
13 İshak bolluğa kavuştu. Varlığı gittikçe büyüyordu. Çok zengin oldu.
14 Sürülerle davar, sığır ve birçok uşak sahibi oldu. Filistliler onu kıskanmaya başladılar.
15 Babası İbrahim yaşarken kölelerinin kazmış olduğu bütün kuyuları toprakla doldurup kapadılar.
16 Avimelek İshaka, ‹‹Ülkemizden git›› dedi, ‹‹Çünkü gücün bizim gücümüzü aştı.››
17 İshak oradan ayrıldı. Gerar Vadisinde çadır kurup oraya yerleşti.
18 Babası İbrahim yaşarken kazılmış olan kuyuları yeniden açtırdı. Çünkü Filistliler İbrahimin ölümünden sonra o kuyuları kapamışlardı. Kuyulara aynı adları, babasının vermiş olduğu adları verdi.
19 İshakın köleleri vadide kuyu kazarken bir kaynak buldular.
20 Gerarın çobanları, ‹‹Su bizim›› diyerek İshakın çobanlarıyla kavgaya tutuştular. İshak kendisiyle çekiştikleri için kuyuya Esek adını verdi.
21 İshakın köleleri başka bir kuyu kazdılar. Bu kuyu yüzünden de kavga çıkınca İshak kuyuya Sitna adını verdi.
22 Oradan ayrılıp başka bir yerde kuyu kazdırdı. Bu kuyu yüzünden kavga çıkmadı. Bu nedenle İshak ona Rehovotfş adını verdi. ‹‹RAB en sonunda bize rahatlık verdi›› dedi, ‹‹Bu ülkede verimli olacağız.››
23 İshak oradan Beer-Şevaya gitti.
24 O gece RAB kendisine görünerek, ‹‹Ben baban İbrahimin Tanrısıyım, korkma›› dedi, ‹‹Seninle birlikteyim. Seni kutsayacak, kulum İbrahimin hatırı için soyunu çoğaltacağım.››
25 İshak orada bir sunak yaparak RABbi adıyla çağırdı. Çadırını oraya kurdu. Köleleri de orada bir kuyu kazdı.
26 Avimelek, danışmanı Ahuzzat ve ordusunun komutanı Fikol ile birlikte, Gerardan İshakın yanına gitti.
27 İshak onlara, ‹‹Niçin yanıma geldiniz?›› dedi, ‹‹Benden nefret ediyorsunuz. Üstelik beni ülkenizden kovdunuz.››
28-29 ‹‹Açıkça gördük ki, RAB seninle›› diye yanıtladılar, ‹‹Onun için, aramızda ant olsun: Biz nasıl sana dokunmadıksa, hep iyi davranarak seni esenlik içinde gönderdikse, sen de bize kötülük etme. Bu konuda seninle anlaşalım. Sen şimdi RABbin kutsadığı bir adamsın.››
30 İshak onlara bir şölen verdi, yiyip içtiler.
31 Sabah erkenden kalkıp karşılıklı ant içtiler. Sonra İshak onları yolcu etti. Esenlik içinde oradan ayrıldılar.
32 Aynı gün İshakın köleleri gelip kazdıkları kuyu hakkında kendisine bilgi verdiler, ‹‹Su bulduk›› dediler.
33 İshak kuyuya Şiva adını verdi. Bu yüzden kent bugüne kadar Beer-Şeva diye anılır.
34 Esav kırk yaşında Hititli Beerinin kızı Yudit ve Hititli Elonun kızı Basematla evlendi.
35 Bu kadınlar İshak’la Rebeka’nın başına dert oldular.

1. 3. ayetteki “kal” sözcüğü, İbranice’de, 6. ayettekinden farklı bir fiildir ve kısa süreli bir kalıştan söz etmektedir.

2. Williams, Student’s Commentary, s.31.