Yasa’nın Tekrarı 15

H. Borçlulara ve Kölelere Uygulanacak İşlem (15. Bölüm)

15:1-3   Her yedi yılın sonunda, İsrailoğulları arasındaki tüm borçlar iptal edilmeliydi. Yedinci yıl, büyük olasılıkla Şabat Yılı ile aynı zamana rastlardı. Yahudiler, yabancılardan borçlarını alabilirlerdi. Ama İsrailli kardeşlerinin borçlarını bağışlamaları gerekiyordu. Matthew Henry şu yorumu yapar:

Her yedinci yılın sonunda borçlu olanlar bağışlanacaktı; toprak işlenmez, dinlenmeye bırakılırdı ve hizmetkârlara izin verilirdi; diğer lütuf işleri arasında, borçluların ve daha önce bu borçlarını ödeyememiş olanların bu yılda borçları bağışlanırdı; ancak, eğer borçlarını ödeyebilecek paraları varsa, daha sonra vicdanları nedeniyle geri ödemeleri gerekirdi. Ama alacaklı borcunu yasa yoluyla geri almamalıydı. 1

Yedi rakamı, Kutsal Yazılar’da doluluk ve bütünlük belirtir. Zaman dolduğunda Tanrı Oğlu’nu gönderdi ve O’nun aracılığıyla günahların bağışlandığını bildirdi. “Özgürlük Yılı” yalnızca Yahudiler için değil (3. ayet), tüm insanlar için geçerliydi.

15:4-6   4. ayet, 11. ayetle çelişkili gibi görünür. 4. ayet, ülkede hiçbir yoksul kişinin kalmayacağını söylerken, 11. ayet, yoksulların daima var olacağını belirtmektedir. Bullinger’in notları bu konuda yararlı olabilir. 4. ayetin, “aranızda yoksul kişi kalmasın” anlamına geldiğini ileri sürer. 2 Diğer bir deyişle, alacaklılar her yedi yılda bir kardeşlerinin borçlarını bağışlamalıydılar. Öyle ki, aralarında sürekli yoksulluk içinde yaşayan kimse kalmasın. Alacaklı kişi, bu tutumundan dolayı kaybetmeyecekti, çünkü Tanrı onu bollukla bereketleyecekti. 11. ayetteki düşünce, yoksul kişilerin daima var olacağıdır. Diğer kişilere paylaşma konusunda sevecenliği öğretmek için ve aynı zamanda da bir ceza olarak yazılmış olabilir.

15:7-11   Her yedinci yılda tüm borçların iptal edileceği gerçeği, kişinin yoksul bir İsrailli’ye borçların ödenme yılı yaklaştığında, para ödemeyi reddetmesine neden olmamalıdır. Borç vermeyi reddetmek, 9. ayette yer alan temel ya da kötü düşüncedir. Bu bağlamda, Yahudi halkı tüm tarih boyunca kardeşleriyle yakından ilgilendiği konusundaki iyi ünü kazanmakta haklıdır. Musa’nın 10. ayette söylediği aynı şeyi, Pavlus 2.Korintliler 9:7’de söyler: “Tanrı yürekten vereni sever.” Bu ayet yalnızca bir buyruk değil, aynı zamanda bir vaattir, çünkü Tanrı kimseye borçlu değildir. “Cömert olan bolluğa erecek, başkasına su verene su verilecek” (Özd.11:25).

15:12-15   İbrani bir köle, yedinci yıl sırasında özgür bırakılmalıydı (12-18. ayetler), ancak özgür bırakılırken eli boş gönderilmemeliydi. Tanrı, halkını Mısır’dan çıkardığında bolluk da sağlamıştı (Çık.12:35, 36). Bu nedenle, özgür bırakılmış köle eli boş gitmemeliydi. Tanrı, halkının da kendi örneğini izlemesini ve altın kuralı uygulamasını ister: “Kardeşine Rab’bin sana davrandığı gibi davran.”

15:16-18   Öte yandan, köle dilerse özgürlüğü reddedebilir ve “sürekli bir sevgi kölesi” olarak kalmayı seçebilirdi. Yaşam boyu köle olarak kalmak isteyen kişi, bu kararını efendisinin bir biz alarak kulak memesinden sokup, efendisinin evinin kapısına geçirmesini isteyerek belirtirdi. Yaşam boyu kölelik, normal ücretli bir hizmetkârdan iki kat daha değerliydi.

15:19-23   19. ayetten başlayıp 16:17. ayete kadar süren kısımda, Rab’bin adını yerleştirmek için seçeceği yerde belirli eylemler konusunda düzenlemeler yapılması gerektiği bildirilir:

  1. İlk doğan hayvanların Rab’be ayrılması (15:1-23).
  2. Fısıh ve Mayasız Ekmek Bayramı (16:1-8).
  3. Haftalar Bayramı ya da Pentatok (16:9-12).
  4. Çardak Bayramı (16:13-17).

Temiz sayılan hayvanların ilk doğanları Rab’be sunulmalıydı. Halk hayvanların etini yiyebilirdi, ama kan yemeyecekti. Hayvanlar kusursuz olmalıydı; Rab’be ayrılan, en iyisi olmalıydı.

 

Kutsal Kitap

1 ‹‹Her yedi yılın sonunda size borçlu olanları bağışlayacaksınız.
2 Borçları bağışlama işini şöyle yapacaksınız: Her alacaklı, komşusunun borcunu bağışlayacak. Borcun ödenmesi için komşusunu ya da kardeşini zorlamayacak. Çünkü RABbin borçları bağışlama yılı duyurulmuştur.
3 Yabancıdan borcunu alabilirsin. Ama İsrailli kardeşinin borcunu bağışlayacaksın.
4-5 ‹‹Aranızda yoksul kimse olmayacak. Tanrınız RABbin mülk edinmek için size vereceği ülkede Tanrınız RABbin sözünü can kulağıyla dinler, bugün size bildirdiğim bütün bu buyruklara özenle uyarsanız, O sizi kesinlikle kutsayacaktır.
6 Tanrınız RAB verdiği söz uyarınca sizi kutsayacak. Siz birçok ulusa ödünç vereceksiniz, ama siz ödünç almayacaksınız. Siz birçok ulusu yöneteceksiniz, ama onlar sizi yönetmeyecek.
7 ‹‹Tanrınız RABbin size vereceği ülkenin herhangi bir kentinde yaşayan kardeşlerinizden biri yoksulsa, yüreğinizi katılaştırmayın, yoksul kardeşinize elisıkı davranmayın.
8 Tersine, eliniz açık olsun; gereksinimlerini karşılayacak kadar ona ödünç verin.
9 ‹Yedinci yıl, borçları bağışlama yılı yakındır› diyerek yüreğinizde kötü düşünce barındırmaktan sakının. Öyle ki, yoksul kardeşinize karşı elisıkı davranıp ona yardım etmekten kaçınmayasınız. Yoksul kardeşiniz sizden RABbe yakınabilir, siz de günah işlemiş olursunuz.
10 Ona bol bol verin, verirken yüreğinizde isteksizlik olmasın. Bundan ötürü Tanrınız RAB bütün işlerinizde ve el attığınız her şeyde sizi kutsayacaktır.
11 Ülkede her zaman yoksullar olacak. Bunun için, ülkenizde yaşayan kardeşlerinize, yoksullara, gereksinimi olanlara eliaçık davranmanızı buyuruyorum.››
12 ‹‹Eğer İbrani kardeşlerinizden bir erkek ya da kadın size satılırsa, altı yıl size kölelik edecek, yedinci yıl onu özgür bırakacaksınız.
13 Onu özgür bırakırken, eli boş göndermeyin.
14 Ona davarlarınızdan, tahılınızdan, şarabınızdan bol bol verin. Tanrınız RABbin sizi kutsadığı oranda ona vereceksiniz.
15 Mısırda köle olduğunuzu, Tanrınız RABbin sizi kurtardığını anımsayın. Bu buyruğu bugün size bunun için veriyorum.
16 ‹‹Eğer köleniz sizi ve ailenizi seviyorsa, sizden hoşnutsa, ‹Yanınızdan ayrılmak istemiyorum› derse,
17 bir biz alıp kölenin kulak memesinden sokarak kapıya geçirin; o zaman yaşam boyu köleniz olarak kalacaktır. Kadın kölelerinize de aynı şeyi yapın.
18 Kölenizi özgür bırakınca üzülmemelisiniz. Size hizmet ettiği bu altı yıl boyunca ücretli bir işçiden iki kat fazla iş görmüştür. Tanrınız RAB yaptığınız her işte sizi kutsayacaktır.››
19 ‹‹Sığır ve davarlarınızın içinde ilk doğan her erkek hayvanı Tanrınız RABbe ayıracaksınız. Sığırınızın ilk doğan öküzüyle iş yapmayacak, sürünüzün ilk doğan koyununu kırkmayacaksınız.
20 Siz ve aileniz her yıl Tanrınız RABbin önünde, Onun seçeceği yerde onları yiyeceksiniz.
21 Bir hayvanın özürü varsa, topal ya da körse, herhangi bir ciddi sakatlığı varsa, onu Tanrınız RABbe kurban etmeyin.
22 Bu durumdaki hayvanları kentlerinizde yiyebilirsiniz. Dinsel açıdan temiz ya da kirli kişi bunların etini ceylan ya da geyik eti yer gibi yiyebilir.
23 Ancak kan yemeyeceksiniz. Kanı su gibi toprağa akıtacaksınız.››

1. Matthew Henry, “Deuteronomy,” Matthew Henry’s Commentary on the Whole Bible, 1:786.

2. E. W. Bullinger, The Companion Bible, s.259.