Yeremya 2

II. YEREMYA’NIN HALK ARASINDAKİ GÖREVİ (2-10. Bölümler)

A. Yahuda’nın Sadakatsizliğine İlişkin Vaaz (2:1 – 3:5)

2:1-3   2’nci bölümden 19’uncu bölüme kadar Yahuda hakkında genel bir açıklamaya yer verilir. Yahuda bir zamanlar Rab’bi tutkuyla sevmekteydi. O’nun gözünde kutsaldı ve Yahuda’ya sıkıntı veren herkesin başına felaket gelirdi. Ama şimdi durum, Kyle Yates’in aşağıda belirttiği gibidir:

Balayı sona ermiştir. Tanrı başkaldıran İsrail’e, eski günlerdeki yoğun arzusunu, sevgisinin sıcaklığını ve saflığını hatırlatır. Yahuda bütünüyle Sevgili’sine aşıktır ve bu sevgi dolu yaşamı müzik, sevinç ve umutla doldurmuştur. Yahuda saf, temiz ve kutsaldı. Herhangi bir sadakatsizlik ya da murdar düşünce, adanmışlığının güzelliğini bozmuyordu. Ancak şimdi durum yürekleri parçalar. Tanrı’nın yüreği üzüntü ve hayal kırıklığıyla doludur. İsrail şimdi günah içinde yaşamaktadır. Antlaşma sözlerine sadık kalmamıştır. Diğer tanrılar sevgisini çalmışlardır. Yahve’yi sevmekten vazgeçmiş ve utanç verici davranışlar sergilemektedir. 1

2:4-19   RAB Yahuda’ya neden değiştiğini sorar. Halk, kâhinler, önderler ve peygamberler, Tanrı’nın kendileri için yaptıklarını unutmuşlardır. Kittim (Kıbrıs) ve Kedar (İsrail’in doğusundaki ülkeler) gibi tanrılarına sadık olan putperest ülkelere benzemeyen Yahuda, Rab Tanrısı’nı değersiz putlar için terk etmiştir. Bunu neden yapmışlardı? Neden Asur ve Mısır’la birleşerek özgürlüklerini tutsaklıkla değiştirmişlerdi?

2:20-25   20’nci ayette şunlar yazılıdır: “Boyunduruğunu çok önce kırdın, bağlarını kopardın.” Bunun anlamı, Tanrı’nın kendilerini Mısır’daki tutsaklıktan kurtarmasıdır. Ancak, şu anlama da gelebilir: “Çünkü uzun zaman önce boyunduruğunu kırdın ve bağlarını kopardın; ‘Hizmet etmeyeceğim’ dedin.” Yahuda yasanın getirdiği kısıtlamaları reddetmişti. Her iki durumda da, metin, halkın zina ederek nasıl yozlaştığını tanımlayana dek devam eder. Tanrı onları seçme asma olarak dikmiştir, ama onlar yozlaşan yabanıl asma köklerine dönmüşlerdir; günahları çamaşır sodasıyla yıkanamaz; cinsel ilişki için yanıp tutuşan, umutsuzca yabancı sevgililerin peşine düşen, ayağı tez bir dişi deve ya da yaban eşeği gibidirler.

2:26-37   İsrail, günahı ortaya çıktığında ve kurtarılması için feryat ettiğinde, sayısız tanrıları İsrail’i kurtarma konusunda çaresiz kalacaktır. Rab bu arada İsrail’i cezasına gösterdiği sorumsuzluktan dolayı paylar. Tanrı’dan bağımsız olmak istediği, O’nu unuttuğu, bir fahişenin ustalığını geçtiği, zavallı ve yoksul masumları mahvettiği için Tanrı tarafından paylanır. Tanrı, kendisinin reddettiği uluslara güvendikleri için sürgüne göndererek onları cezalandıracaktır.

 

Kutsal Kitap

1 RAB bana şöyle seslendi:
2 ‹‹Git, şunları Yeruşalim halkına duyur. RAB diyor ki, ‹‹ ‹Gençliğindeki bağlılığını,
Gelinliğindeki sevgini,
Çölde, ekilmemiş toprakta
Beni nasıl izlediğini anımsıyorum.
3 İsrail RAB için kutsal bir halk,
Hasadının ilk ürünüydü.
Onu yeren herkes suçlu sayılır,
Başına felaket gelirdi› ›› diyor RAB.
4 RABbin sözünü dinleyin,
Ey Yakup soyu,
İsrailin bütün boyları!
5 RAB diyor ki,
‹‹Atalarınız bende ne haksızlık buldular da
Benden uzaklaştılar?
Değersiz putları izleyerek
Kendileri de değersiz oldular.
6 ‹Mısırdan bizi çıkaran,
Çölde, çukurlarla dolu çorak toprakta,
Koyu karanlıkta kalan kurak toprakta,
Kimsenin geçmediği,
Kimsenin yaşamadığı toprakta
Bize yol gösteren RAB nerede?› diye sormadılar.
7 Meyvesini, en iyi ürününü yiyesiniz diye
Sizi verimli bir ülkeye getirdim.
Oysa siz gelir gelmez ülkemi kirlettiniz,
Mülkümü iğrenç bir yere çevirdiniz.
8 Kâhinler, ‹RAB nerede?› diye sormadılar,
Kutsal Yasa uzmanları beni tanımadılar,
Yöneticiler bana başkaldırdılar;
Peygamberler Baal adına peygamberlik edip
İşe yaramaz putların ardınca gittiler.
9 ‹‹Bu yüzden sizden yine davacı olacağım›› diyor RAB,
‹‹Torunlarınızdan da davacı olacağım.
10 Gidin de Kittim kıyılarına bakın!
Kedarfç ülkesine adam gönderip iyice inceleyin,
Hiç böyle bir şey oldu mu, olmadı mı görün. ülkeleri temsil ediyor.
11 Hiçbir ulus ilahlarını değiştirdi mi?
-Ki onlar zaten tanrı değildirler-
Ama benim halkım görkemini
İşe yaramaz putlara değişti. ‹‹Görkemimi››.
12 Ey gökler, şaşın buna,
Tir tir titreyin, şaşakalın›› diyor RAB.
13 ‹‹Çünkü halkım iki kötülük yaptı:
Beni, diri suların pınarını bıraktı,
Kendilerine sarnıçlar,
Su tutmayan çatlak sarnıçlar kazdılar.
14-15 İsrail uşak mı?
Köle olarak mı doğdu?
Öyleyse neden gümbür gümbür kükreyen
Genç aslanlara av oldu?
Ülkeyi viraneye çevirdiler,
Kentler yerle bir edildi, kimsesiz bırakıldı!
16 Nof ve Tahpanhes halkı
Kafanı kırdı.
17 Seni yolda yürüten Tanrın RABbi bırakmakla
Başına bunları getirdin.
18 Şimdi Şihor suyundan içmek için
Mısıra gitmek size yarar sağlar mı?
Fırat suyundan içmek için
Asura gitmek size ne sağlar?
19 Seni kendi kötülüğün yola getirecek,
Dönekliğin seni paylayacak.
Tanrın RABbi bırakmanın,
Benden korkmamanın
Ne kadar kötü, ne kadar acı olduğunu gör de anla.››
Her Şeye Egemen Egemen RAB böyle diyor.
20 ‹‹Boyunduruğunu çok önce kırdın,
Bağlarını kopardın.
‹Kulluk etmeyeceğim› dedin.
Gerçekten de her yüksek tepede,
Her bol yapraklı ağacın altında
Fahişe gibi yatıp kalktın.
21 Oysa ben seni en iyi cinsten
Seçme bir asma olarak dikmiştim.
Nasıl oldu da yozlaşıp yabanıl asmaya döndün?
22 Çamaşır sodasıyla yıkansan,
Bol kül suyu kullansan bile,
Suçun önümde yine leke gibi duruyor››
Diyor Egemen RAB.
23 ‹‹Öyleyken nasıl, ‹Ben kirlenmedim,
Baalları izlemedim› diyebilirsin?
Vadide nasıl davrandığına bak da
Ne yaptığını anla.
Sen orada burada dolaşan
Ayağı tez bir dişi devesin.
24 Kösnüyüp havayı koklayan
Kıra alışkın yaban eşeğisin.
Azgınken kim tutabilir onu?
Peşine düşenlerin yorulması gerekmez,
Çiftleşme zamanı gelince onu bulurlar.
25 Yalınayak koşmaktan sakın,
Susuzluktan boğazını koru.
Ama sen, ‹Boş ver!
Ben başka ilahları seviyorum,
Onları izleyeceğim› dedin.
26 ‹‹Hırsız yakalandığında nasıl utanırsa,
İsrailin halkı, kralları, önderleri,
Kâhinleri, peygamberleri de öyle utanacak.
27 Onlar ağaca, ‹Babamsın›,
Taşa, ‹Bizi sen doğurdun› derler.
Çünkü bana yüzlerini değil,
Sırtlarını çevirdiler.
Ama felakete uğrayınca,
‹Kalk da bizi kurtar› diye yakarırlar.
28 Hani nerede kendiniz için yaptığınız ilahlar?
Felakete uğradığınızda kurtarabiliyorlarsa,
Kalkıp gelsinler.
Kentlerinin sayısı kadar
İlahların var, ey Yahuda halkı.››
29 ‹‹Neden bana dava açıyorsunuz?
Hepiniz bana başkaldırdınız›› diyor RAB.
30 ‹‹Halkınızı boşuna cezalandırdım, yola gelmediler.
Kılıcınız yırtıcı aslan gibi öldürdü peygamberlerinizi.
31 ‹‹Ey siz, bu kuşağın çocukları,
RABbin sözünü anlayın!
Ben İsrail için bir çöl,
Kapkaranlık bir ülke mi oldum?
Öyleyse halkım neden, ‹Başımıza buyruğuz,
Artık sana dönmeyeceğiz› diyor?
32 Erden kız takılarını,
Gelin çeyizini unutabilir mi?
Ama halkım sayısız günlerce unuttu beni.
33 Aşkı kovalamakta
Ne kadar beceriklisin!
Kötü kadınlara bile kendi yöntemlerini öğretebildin.
34 Eteğin suçsuz yoksulların kanıyla lekelenmiş,
Oysa ev soyarken yakalamadın onları.
Bütün bunlara karşın,
35 ‹Ben suçsuzum,
Kuşkusuz RABbin bana öfkesi dindi› diyorsun.
Ama ‹Günah işlemedim› dediğin için
Yargılayacağım seni.
36 Neden boyuna döneklik yapıp duruyorsun?
Asurda düşkırıklığına uğradığın gibi,
Mısırda da düşkırıklığına uğrayacaksın.
37 Oradan da ellerin başında çıkacaksın,
Çünkü RAB senin güvendiklerini reddetti;
Onlardan yarar sağlamayacaksın.››

1. Kyle M. Yates, Preaching from the Prophets, s.139.