Yeremya 23

F. Doğruluk Kralı’na İlişkin Önbildiri (23:1-8)

Önderler (çobanlar) Tanrı’nın halkıyla ilgilenmedikleri için yargılanırlar. Ama Tanrı, halkından sağ kalanları yenileyecek ve onlara sadık çobanlar verecektir. Mesih’i, onların Kral’ı olması için diriltecektir. Bu bölüm hakkında Hıristiyanlar’a Kelly tarafından, hoşa gitmeyen, ama gerekli olan bir önem verilir:

Bu önbildirinin Mesih’e, Rab İsa’ya işaret ettiği açıktır. Ama İsrail’in Mesih’le ilişkisi, bizim Rab İsa’yla olan ilişkimizden farklıdır. Bunun kavranması önemlidir. Böyle yapmakla kaybetmeyiz. Pek çok kişi, bu önbildiriler Hıristiyanlar’a ve kiliseye uyarlanmadıkça bir şeyler kaybettiğimiz düşüncesindedirler. İzlenecek en iyi yol her zaman dürüstlüktür. Komşunuzdan bir şey aldığınızda komşunuzun kaybettiğinden daha fazlasını kaybedersiniz. Hiç kuşkusuz küçük bir kaybı olabilir, ama sizinki korkunç olacaktır. Bu, doğal konular için gerçekse, ruhsal konular için çok daha gerçektir. Kendinizden daha fazlasını vermeksizin, İsrail’i, payının bir parçasından yoksun bırakamazsınız. 1

5’inci ayette Mesih, Davut’un Dalı (ya da Oğlu) olarak anılır. Zekeriya 3:8’de İsa, “Dal adındaki kulum” olarak geçer. Zekeriya 6:12’de Mesih, “Dal adındaki Adam’ ifadesiyle betimlenir. Yeşaya 4:2’de, ‘Rab’bin Dalı’dır. Bunlar, Müjdelerde sunulan Mesih’in dört unvanıyla örtüşmektedir: Kral, Kul, İnsanoğlu ve Tanrı Oğlu.

 “RAB DOĞRULUĞUMUZDUR” ya da Yahve sidkenu (6. ayet) Rab’bin yedi bileşik adından biridir. 2 M’Cheyne, Rab’bin bu unvanını taktir eden harika bir ilahi yazmıştır:

YAHVE SİDKENU
–RAB Doğruluğumuzdur–
Bir zamanlar lütfa ve Tanrı’ya yabancıydım,
İçinde bulunduğum tehlikenin ve sırtımdaki yükün farkında değildim;
Arkadaşlarım coşkuyla çarmıhtaki Mesih’ten söz ederken,
Yahve sidkenu benim için hiçbir şey ifade etmezdi.
Sık sık rahatlamak ya da ilgimi çektiği için okudum,
Yeşaya’nın vahşi, Yuhanna’nın ise basit ifadesinde gezindim;
Ama kan serpilmiş çarmıhı resmettiklerinde
Yahve sidkenu benim için hiçbir şey ifade etmez gibiydi.
Siyon kızlarının gözlerinden dökülen yaşlarla,
Sular, O’nun canını aştığında ağladım;
Ama yine de O’nu çarmıha çivileyenin günahlarım olduğunu düşünmedim.
Yahve sidkenu benim için bir anlamı yoktu.
Karşılıksız lütuf beni uyandırdığında, yukarıdan gelen ışıkla aydınlandım,
O zaman yasal korkularla sarsıldım,
Ölürcesine sendeledim;
Kendime sığınamazdım, kendimde güvenliğim yoktu
Kurtarıcım Yahve sidkenu olmalıydı.
O’nun tatlı adıyla bütün korkularım yok oldu;
Suçluluk duygularım kayboldu,
Yaşam veren, karşılıksız çeşmeden cesaretle içmeye geldim
Yahve sidkenu benim için her şeydi.
Yahve sidkenu! Hazinem ve övüncüm,
Yahve sidkenu! Ben asla kaybolamam;
Seninle sularda ve ateşte galibim
Güvencem, gemi demirim, göğsümdeki doğruluk zırhı ve kalkanım!
Ölüm gölgesinin düştüğü vadiden geçerken bile,
Yahve sidkenu sözcüğü düzensizleşen soluğumu düzenleyecek;
Tanrı beni yaşamın sıkıntısından özgür kılarken,
Yahve sidkenu benim ölüm ezgim olacak.
Robert Murray M’Cheyne

Tanrı, halkı ülkeye geri getiren olarak tanınacaktır.

G. Yahuda’daki Sahte Peygamberlere İlişkin Önbildiri (23:9-40)

23:9-22   23’üncü bölümün geri kalan kısmında hem İsrail hem de Yeruşalim’deki yalancı peygamberlere ağır uyarılarda bulunulur. Esenlik vaat etmeyi sürdürdüler, ama Tanrı’nın sözünü dinlemiş olsalardı, yargının kaçınılmaz olduğunu ve O’nun amaçlarının mutlaka gerçekleşeceğini bileceklerdi. Tanrı’dan görev almadan konuştular.

23:23-29   Varlığı bütün evreni kaplayan ve her şeyi bilen Tanrı, peygamberleri, halkı putperestliğe sürükleyen düşleri nedeniyle suçlar ve bu suçlarını açıklar. Düşleri, besleyici buğday ve aynı zamanda ateş ve balyoz gibi olan Tanrı sözüyle karşılaştırıldığında, samandan farksızdılar.

23:30-32   Rab bu yalancı peygamberlere karşıdır. Yates bu kişileri şöyle tanımlar:

Tanrısal yetkiyle konuştuklarını ileri süren profesyonellerdi, ama aslında ağızlarından yalan sözler çıkıyordu. Yeremya onları üç konuda suçlar: Ahlâksızdırlar, Tanrı’yı tanımazlar ve halka verebilecekleri mesajları yoktur. Kutsal sorumluluklar konusunda özen göstermezler ve günaha katılarak halkın ahlâk ölçülerini düşürürler. Tanrı hakkındaki bilgileri azdır. O’nun kutsal doğasını anlamadıklarından, İsrail’i terk edemeyeceğini düşünüp böyle vaaz ederler. 3

Bu tür kişileri hâlâ aramızda görebiliriz.

23:33-40   Görünüşe göre halk, Yeremya’nın, “Rab’bin bildirisi (kehanet) 4 nedir?” sorusuyla alay etmekteydiler. Peygamberin yanıtı, halkın kendisinin O’nun yükü olduğu ve onları fırlatıp atacağı olmalıydı. Tanrı onlara, “yük” (kehanet) sözcüğünü şaka yollu tekrarlamalarını yasaklamıştı. İtaatsizlik ederlerse onlara ağır bir ceza verecekti.

 

Kutsal Kitap

1 ‹‹Otlağımın koyunlarını yok edip dağıtan çobanların vay başına!›› diyor RAB.
2 Halkımı güden çobanlar için İsrailin Tanrısı RAB şöyle diyor: ‹‹Sürümü dağıtıp sürdünüz, onlarla ilgilenmediniz. Şimdi ben sizinle ilgileneceğim, yaptığınız kötülük yüzünden sizi cezalandıracağım.›› RAB böyle diyor.
3 ‹‹Sürmüş olduğum bütün ülkelerden sürümün sağ kalanlarını toplayıp otlaklarına geri getireceğim; orada verimli olup çoğalacaklar.
4 Onları güdecek çobanlar koyacağım başlarına. Bundan böyle korkmayacak, yılgınlığa düşmeyecekler. Bir tanesi bile eksilmeyecek›› diyor RAB.
5 ‹‹İşte Davut için doğru bir dal
Çıkaracağım günler geliyor›› diyor RAB.
‹‹Bu kral bilgece egemenlik sürecek,
Ülkede adil ve doğru olanı yapacak.
6 Onun döneminde Yahuda kurtulacak,
İsrail güvenlik içinde yaşayacak.
O, ‹Yahve sidkenufş› adıyla anılacak.
7 ‹‹Artık insanların, ‹İsrail halkını Mısırdan çıkaran RABbin varlığı hakkı için› demeyecekleri günler geliyor›› diyor RAB.
8 ‹‹Bunun yerine, ‹İsrail soyunu kuzey ülkesinden ve sürdüğü bütün öbür ülkelerden geri getiren RABbin varlığı hakkı için› diyecekler. Böylece kendi topraklarında yaşayacaklar.››
9 Peygamberlere gelince,
Yüreğim paramparça,
Bütün kemiklerim titriyor.
RABbin yüzünden,
Onun kutsal sözleri yüzünden
Sarhoş gibi,
Şaraba yenik düşen bir adam gibiyim.
10 Çünkü ülke zina edenlerle dolu,
Lanet yüzünden yas tutuyor.
Otlaklar kurumuş.
İzledikleri yol kötü,
Güçlerini haksızca kullanıyorlar.
11 ‹‹Peygamber de kâhin de tanrısız;
Tapınağımda bile kötülüklerini gördüm›› diyor RAB.
12 ‹‹Bu yüzden izledikleri yol
Onlar için kaygan olacak;
Karanlığa sürülecek,
Orada tökezleyip düşecekler.
Çünkü cezalandırılacakları yıl
Başlarına felaket getireceğim›› diyor RAB.
13 ‹‹Samiriye peygamberleri arasında
Şu iğrençliği gördüm:
Baal adına peygamberlik ederek
Halkım İsraili baştan çıkarıyorlar.
14 Yeruşalim peygamberleri arasında
Şu korkunç şeyi gördüm:
Zina ediyorlar, yalan peşindeler.
Kötülük edenleri güçlendirdiklerinden,
Kimse kötülüğünden dönmüyor.
Benim için hepsi Sodom gibi,
Yeruşalim halkı Gomora gibi oldu.››
15 Bu nedenle Her Şeye Egemen RAB peygamberler için şöyle diyor: ‹‹Onlara pelinotu yedirecek,
Zehirli su içireceğim.
Çünkü Yeruşalim peygamberleri
Tanrısızlığın bütün ülkeye yayılmasına neden oldular.››
16 Her Şeye Egemen RAB diyor ki,
‹‹Size peygamberlik eden peygamberlerin
Dediklerine kulak asmayın,
Onlar sizi aldatıyor.
RABbin ağzından çıkanları değil,
Kendi hayal ettikleri görümleri anlatıyorlar.
17 Beni küçümseyenlere sürekli,
‹RAB diyor ki: Size esenlik olacak!› diyorlar.
Yüreklerinin inatçılığı doğrultusunda davrananlara,
‹Başınıza felaket gelmeyecek› diyorlar.
18 RABbin sözünü duyup anlamak için
RABbin meclisinde kim bulundu ki?
Onun sözüne kulak verip duyan kim?
19 İşte, RABbin fırtınası öfkeyle kopacak,
Kasırgası döne döne kötülerin başına patlayacak.
20 Aklının tasarladığını tümüyle yapana dek
RABbin öfkesi dinmeyecek.
Son günlerde açıkça anlayacaksınız bunu.
21 Bu peygamberleri ben göndermedim,
Ama çabucak ortaya çıktılar.
Onlara hiç seslenmedim,
Yine de peygamberlik ettiler.
22 Ama meclisimde dursalardı,
Sözlerimi halkıma bildirir,
Onları kötü yollarından ve davranışlarından
Döndürürlerdi.
23 Ben yalnızca yakındaki Tanrı mıyım?
Uzaktaki Tanrı da değil miyim?›› diyor RAB,
24 ‹‹Kim gizli yere saklanır da
Onu görmem?›› diyor RAB,
‹‹Yeri göğü doldurmuyor muyum?›› diyor RAB.
25 ‹‹Adımla yalancı peygamberlik edenlerin ne dediklerini duydum. ‹Bir düş gördüm! Bir düş!› diyorlar.
26 Kafalarından uydurdukları hileleri aktaran bu yalancı peygamberler ne zamana dek sürdürecekler bunu?
27 Ataları nasıl Baal yüzünden adımı unuttuysa, onlar da birbirlerine düşlerini anlatarak halkıma adımı unutturmayı tasarlıyorlar.
28 Düşü olan peygamber düşünü anlatsın; ama sözümü alan onu sadakatle bildirsin. Buğdayın yanında saman nedir ki?›› diyor RAB.
29 ‹‹Benim sözüm ateş gibi değil mi? Kayaları paramparça eden balyoz gibi değil mi?›› RAB böyle diyor.
30 ‹‹İşte bunun için sözlerimi birbirlerinden çalan peygamberlere karşıyım›› diyor RAB.
31 ‹‹Evet, kendi sözlerini söyleyip, ‹RAB böyle diyor› diyen peygamberlere karşıyım›› diyor RAB.
32 ‹‹Uydurma düşler gören peygamberlere karşıyım›› diyor RAB. ‹‹Bu düşleri anlatıyor, yalanlarla, boş övünmelerle halkımı baştan çıkarıyorlar. Ben onları ne gönderdim, ne de atadım. Bu halka hiç mi hiç yararları yok›› diyor RAB.
33 ‹‹Halktan biri, bir peygamber ya da kâhin, ‹RABbin bildirisi nedir?› diye sorarsa, ‹Ne bildirisi?› diye karşılık vereceksin. Sizi başımdan atacağım›› diyor RAB.
34 ‹‹Eğer bir peygamber, kâhin ya da başka biri, ‹Bu RABbin bildirisidir› derse, onu da ailesini de cezalandıracağım.
35 Her biriniz komşunuza ve kardeşinize, ‹RAB ne yanıt verdi?› ya da, ‹RAB ne söyledi?› demelisiniz.
36 Bundan böyle, ‹RABbin bildirisi› lafını ağzınıza almayacaksınız. Herkesin sözü kendi bildirisi olacak. Yaşayan Tanrının, Her Şeye Egemen RABbin, Tanrımızın sözlerini çarpıtıyorsunuz siz.
37 Bir peygambere, ‹RAB sana ne yanıt verdi?› ya da, ‹RAB ne söyledi?› demelisiniz.
38 Ama, ‹RABbin bildirisidir› derseniz, RAB diyor ki, ‹RABbin bildirisidir› diyorsunuz. Oysa, ‹RABbin bildirisidir› demeyeceksiniz diye sizi uyarmıştım.
39 Bu yüzden sizi büsbütün unutacağım, sizi de size ve atalarınıza verdiğim kenti de önümden söküp atacağım.
40 Sizi hiç unutulmayacak bir utanca düşürecek, sürekli alay konusu edeceğim.››

1. Kelly, Jeremiah, s.48, 49.

2. Diğer adları: Yahve Yire (RAB sağlar – Yar.22:13, 14); Yahve Rafa (Şifa veren RAB – Çık.15:26); YahveNissi (RAB sancağımdır – Çık.17:8-15); Yahve Şalom (RAB esenliktir – Hak. 6:24); Yahve Roi (RAB çobanım­dır – Mez.23:1); ve Yahve Şamma (RAB orada – Hez.48:35).

3. Yates, Preaching, s.146.

4. İbranice’de aynı sözcük olan (massā’), “yük” ya da “vahiy” anla­mına gelebilir. Ryrie bunu, “Ağır bir peygamberlik mesajı için alışılmış bir sözcük” olarak adlandırır (Nah.1:1; Hab.1:1), Ryrie Study Bible, New King James Version, s.1182.