Yeremya 31

B. Yenilenecek Olan Ülke (31:1-30)

31:1-20   Rab, sevgi sözcükleriyle, İsrail’e kuzeydeki ırmakları yenileyeceğine dair söz verir; halk dünyanın her yerinden geri dönecektir; yas tutmak yerine ezgiler söyleyeceklerdir; ağlayan Rahel, sürgüne giden tutsakları izleyenleri simgelemektedir. Ağlayış İsrail tövbe ettiğinde ve Tanrı bağışladığında son bulacaktır. Matta, 15’inci ayetten Hirodes’in çocukları öldürmesiyle ilgili olarak alıntı yapar (Mat.2:18). Kelly şu yorumu yapar:

Kutsal Ruh’un, bu olaya sevinç değil de üzüntüyle ilgili bölümü uyarladığını görmek güzeldir. Yalnızca yerine gelmiş olan belirtilir. Sadakatin doğduğu yerde bile acı ve üzüntü vardı. En büyük sevincin bulunması gereken yerde derin ıstırap bulunuyordu. Mesih’in doğumu İsrail’de evrensel sevincin belirtisi olmalıydı. Eğer Tanrı’ya ve vaadine iman etselerdi bu mümkün olabilirdi, ama iman etmediler. Bunun da ötesinde, halk utanç verici bir imansızlık yaşadığından, başlarında tahtı zorla ele geçirmiş olan Edomlu bir zorba vardı. Ülke vahşet ve aldatmacayla yönetildiğinden, Rahel çocukları için ağladı ve avutulamadı, çünkü onlar artık yoktu… Kutsal Ruh böylece önbildirinin ilk kısmını uyarlamış, ama daha fazla ileri gitmemiştir. 1

31:21,22   Tövbekâr İsrail, işaretler konulmuş ve direkler dikilmiş yollardan geri dönecektir. Sadakatsizlik günleri sona ermiştir, çünkü şimdi Rab yeni bir şey yaratmıştır – kadın erkeği koruyacaktır. Buradaki kadın İsrail, erkekse Rab’dir. Williams şöyle yazar: “Peygamberlik, İsrail’in erden kızının artık putların peşinden koşmaktan vazgeçeceğini ve İmmanuel’i arayarak O’na yapışacağını bildirir.” 2

Güvenilirliğinden kuşku duyulmayan adanmış bir araştırmacı olan Kelly, 22b ayeti hakkında hoşa giden bir yorumun neden geçerli olmadığını açıklar:

Kilise babaları ve kutsallar arasında, bu bölümü, Meryem’in Rabbi’nin doğumuna uyarlamak alışılagelmiştir, ama peygamberliğin bununla uzaktan yakından ilgisi yoktur. Bir kadının bir erkeği korumasıyla, bir oğul taşıyan bakire aynı şey değildir. Bir adamı korumak, bir çocuğun doğumuna işaret etmez. 3

31:23-30   Yahuda yenilenecek ve kentleri yeniden inşa edilecektir. Yeremya bu noktada hoş bir uykudan uyanır. Hem Yahuda hem İsrail yeniden insanlarla dolacaktır. İnsanlar babalarının günahı için değil, kendi günahları için cezalandırılacaklardır.

C. Yeni Antlaşma’nın Açıklanması (31:31-40)

Tanrı’nın İsrail ve Yahuda’yla, yasayla ilgisi olmayan, yeni bir lütuf antlaşması yapacağı günler geliyor. İnsanlara yeni bir ahlâksal doğa verilecek ve Rab bilgisi evrenselleşecektir (İbr.8:8-13; 10:15-17).

Tanrı yeni antlaşmayı öncelikle İsrail ve Yahuda’yla (31. ayet) yaptı. Musa’nın Yasası’nın aksine, bu antlaşma koşulsuzdu. İnsanın değil, Tanrı’nın yapacaklarını vurguluyordu; 33’üncü ayette yer alan, “yapacağım” ifadesine dikkat edin. İsa, Yeni Antlaşma’nın Aracısı’dır, çünkü bereketlerin güvence altına alınması O’nun sayesindedir (İbr.9:15). Antlaşma O’nun kanıyla onaylanmıştır (Luk.22:20). Antlaşma, bir ulus olarak İsrail için, Mesih’in ikinci gelişine kadar etkin olmayacaktır. Ancak bu arada imanlılar bireysel olarak bu antlaşmadan yararlanacaklardır. Örneğin, itaatlerini yönlendiren yasa değil, lütuf olacaktır. Tanrı onların Tanrısı, onlar da Tanrı’nın halkıdır. Tanrı artık onların günahlarını ve fesatlarını anmaz. Bütün evrende Rab’bin tanınması (34.a. ayet) bin yıllık dönemde gerçekleşecektir.

İsrail’i yeryüzünden silmek isteyenler 35 ve 36’ncı ayetleri öğrenseler iyi olur. İsrail’in bir ulus olarak yok olması ancak güneş, ay, yıldızlar ve denizin düzeni ortadan kalktığı taktirde mümkündür. Yeruşalim gelecekte bir gün yeniden inşa edilecek ve şimdi kirli olarak bilinen yerler, “Rab için kutsal” olacaktır.

 

Kutsal Kitap

1 ‹‹O zaman›› diyor RAB, ‹‹Bütün İsrail boylarının Tanrısı olacağım, onlar da benim halkım olacaklar.››
2 RAB diyor ki,
‹‹Kılıçtan kaçıp kurtulan halk çölde lütuf buldu.
Ben İsraili rahata kavuşturmaya gelirken,
3 Ona uzaktan görünüp şöyle dedim:
Seni sonsuz bir sevgiyle sevdim,
Bu nedenle sevecenlikle seni kendime çektim.
4 Seni yeniden bina edeceğim,
Yeniden bina edileceksin, ey erden kız İsrail!
Yine teflerini alacak,
Sevinçle coşup oynayanlara katılacaksın.
5 Samiriye dağlarında yine bağ dikeceksin;
Bağ dikenler üzümünü yiyecekler.
6 Efrayimin dağlık bölgesindeki bekçilerin,
‹Haydi, Siyona, Tanrımız RABbe çıkalım
Diye bağıracakları bir gün var.››
7 RAB diyor ki,
‹‹Yakup için sevinçle haykırın!
Ulusların başı olan için bağırın!
Övgülerinizi duyurun!
‹Ya RAB, halkını, İsrailden sağ kalanları kurtar› deyin.
8 İşte, onları kuzey ülkesinden
Geri getirmek üzereyim;
Onları dünyanın dört bucağından toplayacağım.
Aralarında kör, topal,
Gebe kadın da, doğuran kadın da olacak.
Büyük bir topluluk olarak buraya dönecekler.
9 Ağlaya ağlaya gelecekler,
Benden yardım dileyenleri geri getireceğim.
Akarsular boyunca tökezlemeyecekleri
Düz bir yolda yürüteceğim onları.
Çünkü ben İsrailin babasıyım,
Efrayim de ilk oğlumdur.
10 ‹‹RABbin sözünü dinleyin, ey uluslar!
Uzaktaki kıyılara duyurun:
‹İsraili dağıtan onu toplayacak,
Sürüsünü kollayan çoban gibi kollayacak onu› deyin.
11 Çünkü RAB Yakupu kurtaracak,
Onu kendisinden güçlü olanın elinden özgür kılacak.
12 Siyonun yüksek tepelerine gelip
Sevinçle haykıracaklar.
RABbin verdiği iyilikler karşısında
-Tahıl, yeni şarap, zeytinyağı,
Davar ve sığır yavruları karşısında-
Yüzleri sevinçle parlayacak.
Sulanmış bahçe gibi olacak,
Bir daha solmayacaklar.
13 O zaman erden kızlar, genç yaşlı erkekler
Hep birlikte oynayıp sevinecek.
Yaslarını coşkuya çevirecek,
Üzüntülerini avutup onları sevindireceğim.
14 Kâhinleri bol yiyecekle doyuracağım,
Halkım iyiliklerimle doyacak›› diyor RAB.
15 RAB diyor ki,
‹‹Ramada bir ses duyuldu,
Ağlayış ve acı feryat sesleri!
Çocukları için ağlayan Rahel avutulmak istemiyor.
Çünkü onlar yok artık!››
16 RAB diyor ki,
‹‹Sesini ağlamaktan,
Gözlerini yaş dökmekten alıkoy.
Çünkü verdiğin emek ödüllendirilecek›› diyor RAB.
‹‹Halkım düşman ülkesinden geri dönecek.
17 Geleceğin için umut var›› diyor RAB.
‹‹Çocukların yurtlarına dönecekler.
18 ‹‹Efrayimin inlemelerini kuşkusuz duydum:
‹Beni eğitilmemiş dana gibi yola getirdin
Ve yola geldim.
Beni geri getir, döneyim.
Çünkü RAB Tanrım sensin.
19 Yanlış yola saptıktan sonra pişman oldum.
Aklım başıma gelince bağrımı dövdüm.
Gençliğimdeki ayıplarımdan utandım,
Rezil oldum.›
20 ‹‹Efrayim değerli oğlum değil mi?
Hoşnut olduğum çocuk değil mi?
Kendisi için ne dersem diyeyim,
Onu hiç unutmuyorum.
Bu yüzden yüreğim sızlıyor,
Çok acıyorum ona›› diyor RAB.
21 ‹‹Kendin için yol işaretleri koy,
Direkler dik.
Yolunu, gittiğin yolu iyi düşün.
Geri dön, ey erden kız İsrail, kentlerine dön!
22 Ne zamana dek bocalayıp duracaksın, ey dönek kız?
RAB dünyada yeni bir şey yarattı:
Kadın erkeği koruyacak.››
23 İsrailin Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: ‹‹Yahuda ve kentlerindeki halkı eski gönençlerine kavuşturduğum zaman yine şu sözleri söyleyecekler: ‹RAB sizi kutsasın,
Ey doğruluk yurdu, ey kutsal dağ!›
24 Halk, ırgatlar, sürüleriyle dolaşan çobanlar Yahudada ve kentlerinde birlikte yaşayacak.
25 Yorgun cana kana kana içirecek, bitkin canı doyuracağım.››
26 Bunun üzerine uyanıp baktım. Uykum bana tatlı geldi.
27 ‹‹İsrail ve Yahudada insan ve hayvan tohumu ekeceğim günler yaklaşıyor›› diyor RAB,
28 ‹‹Kökünden söküp yok etmek, yerle bir edip yıkmak, yıkıma uğratmak için onları nasıl gözledimse, kurup dikmek için de gözleyeceğim›› diyor RAB.
29 ‹‹O günler insanlar artık, ‹Babalar koruk yedi,
Çocukların dişleri kamaştı
30 Herkes kendi suçu yüzünden ölecek. Koruk yiyenin dişleri kamaşacak.
31 ‹‹İsrail halkıyla ve Yahuda halkıyla
Yeni bir antlaşma yapacağım günler geliyor›› diyor RAB,
32 ‹‹Atalarını Mısırdan çıkarmak için
Ellerinden tuttuğum gün
Onlarla yaptığım antlaşmaya benzemeyecek.
Onların kocası olmama karşın,
Bozdular o antlaşmamı›› diyor RAB.
33 ‹‹Ama o günlerden sonra İsrail halkıyla
Yapacağım antlaşma şudur›› diyor RAB,
‹‹Yasamı içlerine yerleştirecek,
Yüreklerine yazacağım.
Ben onların Tanrısı olacağım,
Onlar da benim halkım olacak.
34 Bundan böyle kimse komşusunu ya da kardeşini,
‹RABbi tanıyın› diye eğitmeyecek.
Çünkü küçük büyük hepsi
Tanıyacak beni›› diyor RAB.
‹‹Çünkü suçlarını bağışlayacağım,
Günahlarını artık anmayacağım.››
35 Gündüz ışık olsun diye güneşi sağlayan,
Gece ışık olsun diye ayı, yıldızları düzene koyan,
Dalgaları kükresin diye denizi kabartan RAB
-Onun adı Her Şeye Egemen RABdir- diyor ki,
36 ‹‹Eğer kurulan bu düzen önümden kalkarsa,
İsrail soyu sonsuza dek
Önümde ulus olmaktan çıkar›› diyor RAB.
37 RAB şöyle diyor:
‹‹Gökler ölçülebilse,
Dünyanın temelleri incelenip anlaşılabilse,
İsrail soyunu bütün yaptıkları yüzünden
Reddederim›› diyor RAB.
38 ‹‹Yeruşalim Kentinin Hananel Kulesinden Köşe Kapısına dek benim için yeniden kurulacağı günler geliyor›› diyor RAB,
39 ‹‹Ölçü ipi oradan Garev Tepesine doğru uzayıp Goaya dönecek.
40 Ölülerle küllerin atıldığı bütün vadi, Kidron Vadisi’ne dek uzanan tarlalar, doğuda At Kapısı’nın köşesine dek RAB için kutsal olacak. Kent bir daha kökünden sökülmeyecek, sonsuza dek yıkılmayacak.››

1. Kelly, Jeremiah, s.75, 76.

2. George Williams, The Student’s Commentary on the Holy Scriptures, s.552.

3. Kelly, Jeremiah, s.77.