Yeşaya 1

YORUM

I. YEŞAYA’NIN ZAMANINDAKİ CEZA VE BEREKETLERE İLİŞKİN ÖNBİLDİRİLER (1-35. BÖLÜMLER)

A. Yüceliğin Kısa Bir Süre İçin Parladığı, Yahuda ve Yeruşalim Üzerindeki Yargı Zamanları (1-5. Bölümler)

1. Tanrı’nın İsrail’e Karşı Davası (1. Bölüm)

1:1   Yeşaya’nın ilk ayeti daha çok bir unvana benzer; tarihi referansları giriş bölümünde sunulmuştur.

1:2,3   Bütün evren yargıç olan Tanrı’nın mahkemesine çağrılır. Davalılar Yahuda ve Yeruşalim’dir. İddianamede halk, Tanrı’ya başkaldıran inatçı oğullar olarak suçlanır. Bir ev hayvanından beklenebilecek şükran ve bağlılığı bile göstermeyi başaramamışlardır!

1:4,6   Halk, sırtını Kutsal Olan’a dönerek ağır günah işlemiştir. Tanrı’nın verdiği dersler izlenmemiş, bu nedenle beden çürümüş, kokuşmuş yara ve eziklerle dolmuştur.

1:7-9   7’nci ayetten başlayarak peygamber, geleceği daha şimdiden gerçekleşmiş gibi tanımlar. 1 Düşman istilacılar Yahuda’yı harap etmiş, Siyon kızı olan Yeruşalim derme çatma bir kulübe, kuşatılmış bir kent gibi kalakalmıştır. Ancak, Tanrı’nın lütfu küçük bir bakiyeyi sağ bıraktığından, tam olarak Sodom ve Gomora’ya benzeyen bir yıkım olmamıştır.

1:10-15   Yeruşalim’in (Sodom ve Gomora) yöneticileri ve halkı, Tanrı’nın anlamsız törenler, itaat edilmeden sunulan kurbanlar, sahibi olmayan armağanlardan tiksindiğini fark etmelidirler. İnsanlar günah içinde yaşamayı sürdürdükçe, tapınak hizmetlerine katılmaları, Tanrı’nın avlularını hakaretle çiğnemelerinden farksızdır. Tanrı kötülüğün ve kutsal toplantıların bir araya gelmesinden nefret eder. Onların el açıp yakarmalarına kulak asmayacaktır.

W. E. Vine, imanlıları bugün de aynı tehlike konusunda uyarır:

Yalnızca şekilciliğe dayalı din, kötülüğü gizlemek kullanılan bir perde gibidir. Rab bütün bunları Matta 23’teki güçlü uyarılarıyla açıklar. Musevilik’teki suçluluk bileşimi, Hıristiyanlık’ta daha da belirginleşmiştir. Bir imanlının vicdanı öylesine körlenebilir ki, günah içinde yaşarken bile inancının uygulamalarını yerine getirebilir. 2

1:16,17   Yapmaları gereken şey, tövbe ederek ve kötülüğü terk ederek kendilerini temizlemeleri, sonra da doğruluğu ve toplumsal adaleti yerine getirmeleridir.

1:18-20   Eğer bu yolu izlerlerse, günahları onları kana boyamış bile olsa temizlenecek ve Tanrı’nın kendileri için sağladığı bereketlerin tadını çıkaracaklardır. Adı “Rab kurtarır” anlamına gelen peygamberin Müjde çağrısını ilk bölümde vermesi önemlidir:

“RAB diyor ki, ‘Gelin şimdi davamızı görelim. Günahlarınız sizi kana boyamış bile olsa, kar gibi ak pak olacaksınız. Elleriniz kırmız böceği gibi kızıl olsa da yapağı gibi bembeyaz olacak.’”

Bu, günahtan temizlenmenin insan çabasının ürünü olmadığını, bu işin yalnızca Rab İsa’nın çarmıhta kanının dökülmesiyle gerçekleştiğini öğretir. Yeşaya 1:18’in çağrısına kimlerin karşılık verdiğini kim bilebilir? Bu çağrı bugün hâlâ yüksek sesle duyurulmaktadır!

Ama halk reddeder ve başkaldırırsa, o zaman kendilerini savaş ve yıkım bekliyordu.

1:21-23   Yeruşalim artık sadık, adaletle dolu ve doğruluğun barındığı bir kent değildi. Fahişelerin barınağı olmuş, katillerin sığınağı haline dönmüştü. En iyi ürünleri bozulmuştu. Alçak ve hain kişiler tarafından yönetiliyordu. Rüşvet ve adaletsizlik almış yürümüştü.

1:24-31   Tanrı bu nedenle, günah işleyerek kendisine düşman olduklarını gösterenlerin üzerine gazabını gönderecekti. Yargıları, tüm kötülükleri arıtacak ve Yeruşalim’i eski gönencine kavuşturacaktı. Tanrı’nın doğruluğu, tövbe eden kişilerin kurtuluşunu güvence altına alacaktı.

Rab’bin yargısının kaçınılmazlığı kesindir.

Günahkârlar yok edilecekti. Zina edenler altında tapındıkları yabanıl fıstık ağaçlarından ve bahçelerden utanacaklar, yaprakları solmuş yabanıl fıstık ağacına ve susuz bahçeye döneceklerdi. Kendi güçlerine güvenen önderler, kötülüklerinin kıvılcımıyla tutuşarak kav gibi çabucak yanacaklardı.

 

Kutsal Kitap

1 Yahuda kralları Uzziya, Yotam, Ahaz ve Hizkiya zamanında Amots oğlu Yeşayanın Yahuda ve Yeruşalimle ilgili görümü:
2 Ey gökler dinleyin, ey yeryüzü kulak ver!
Çünkü RAB konuşuyor:
‹‹Çocuklar yetiştirip büyüttüm,
Ama bana başkaldırdılar.
3 Öküz sahibini, eşek efendisinin yemliğini bilir,
Ama İsrail halkı bu kadarını bile bilmiyor,
Halkım anlamıyor.››
4 Günahlı ulusun, suç yüklü halkın,
Kötülük yapan soyun,
Baştan çıkmış çocukların vay haline!
RABbi terk ettiler,
İsrailin Kutsalını hor gördüler,
Ona sırt çevirdiler.
5 Neden bir daha dövülesiniz?
Neden vefasızlığı sürdürüyorsunuz?
Baş büsbütün hasta, yürek büsbütün yaralı.
6 Bedeniniz tepeden tırnağa sağlıksız,
Taze darbe izleriyle, yara bereyle dolu,
Temizlenmemiş, yağla yumuşatılmamış, sarılmamış.
7 Ülkeniz ıssız, kentleriniz ateşe verilmiş.
Yabancılar topraklarınızı
Gözünüzün önünde yiyip bitiriyor!
Sanki ülkenin kökünü kazımışlar.
8 Siyon kızı bağdaki çardak,
Salatalık bostanındaki kulübe gibi,
Kuşatılmış bir kent gibi kalakalmış.
9 Her Şeye Egemen RAB bazılarımızı
Sağ bırakmamış olsaydı,
Sodom gibi olur, Gomoraya benzerdik.
10 Ey Sodom yöneticileri,
RABbin söylediklerini dinleyin;
Ey Gomora halkı,
Tanrımızın yasasına kulak verin.
11 ‹‹Kurbanlarınızın sayısı çokmuş,
Bana ne?›› diyor RAB,
‹‹Yakmalık koç sunularına,
Besili hayvanların yağına doydum.
Boğa, kuzu, teke kanı değil istediğim.
12 Huzuruma geldiğinizde
Avlularımı çiğnemenizi mi istedim sizden?
13 Anlamsız sunular getirmeyin artık.
Buhurdan iğreniyorum.
Kötülük dolu törenlere,
Yeni Ay, Şabat Günü kutlamalarına
Ve düzenlediğiniz toplantılara dayanamıyorum.
14 Yeni Ay törenlerinizden, bayramlarınızdan nefret ediyorum.
Bunlar bana yük oldu,
Onları taşımaktan yoruldum.
15 ‹‹Ellerinizi açıp bana yakardığınızda
Gözlerimi sizden kaçıracağım.
Ne kadar çok dua ederseniz edin dinlemeyeceğim.
Elleriniz kan dolu.
16 Yıkanıp temizlenin,
Kötülük yaptığınızı gözüm görmesin,
Kötülük etmekten vazgeçin.
17 İyilik etmeyi öğrenin,
Adaleti gözetin, zorbayı yola getirin,
Öksüzün hakkını verin,
Dul kadını savunun.››
18 RAB diyor ki,
‹‹Gelin, şimdi davamızı görelim.
Günahlarınız sizi kana boyamış bile olsa
Kar gibi ak pak olacaksınız.
Elleriniz kırmız böceği gibi kızıl olsa da
Yapağı gibi bembeyaz olacak.
19 İstekli olur, söz dinlerseniz,
Ülkenin en iyi ürünlerini yiyeceksiniz.
20 Ama direnip başkaldırırsanız,
Kılıç sizi yiyip bitirecek.››
Bunu söyleyen RABdir.
21 Sadık kent nasıl da fahişe oldu!
Adaletle doluydu, doğruluğun barınağıydı,
Şimdiyse katillerle doldu.
22 Gümüşü cüruf oldu,
Şarabına su katıldı.
23 Yöneticileri asilerle hırsızların işbirlikçisi;
Hepsi rüşveti seviyor,
Armağan peşine düşmüş.
Öksüzün hakkını vermiyor,
Dul kadının davasını görmüyorlar.
24 Bu yüzden Rab, Her Şeye Egemen RAB,
İsrailin Güçlüsü şöyle diyor:
‹‹Hasımlarımı cezalandırıp rahata kavuşacağım,
Düşmanlarımdan öç alacağım.
25 Sana karşı duracak,
Kül suyuyla arıtır gibi seni cüruftan arıtıp temizleyeceğim.
26 Eskiden, başlangıçta olduğu gibi,
Sana yöneticiler, danışmanlar yetiştireceğim.
Ondan sonra ‹Doğruluk Kenti›,
‹Sadık Kent› diye adlandırılacaksın.››
27 Siyon adalet sayesinde,
Tövbe edenleri de doğruluk sayesinde kurtulacak.
28 Ama başkaldıranlarla günahlılar
Birlikte yıkıma uğrayacaklar.
RABbi terk edenler yok olacak.
29 ‹‹Sevip altında tapındığınız yabanıl fıstık ağaçlarından utanacaksınız,
Putperest törenleriniz için seçtiğiniz bahçelerden ötürü yüzünüz kızaracak.
30 Yaprakları solmuş yabanıl fıstık ağacına,
Susuz bahçeye döneceksiniz.
31 Güçlü adamlarınız kıtık gibi,
Yaptıkları işler kıvılcım gibi olacak;
İkisi birlikte yanacak ve söndüren olmayacak.››

1. Önbildiriler öylesine kesindir ki, genellikle İbranice’deki tamamlan­mış bir eylemi belirten geçmiş zaman fiiliyle ifade edilmişlerdir.

2. W. E. Vine, Isaiah: Prophecies, Promises, Warnings. s.14.