Yorumu Giriş

İMANLILAR İÇİN KUTSAL KİTAP YORUMU

Yazar

William MacDonald


Bu kitap, Tanrı Sözü’nün zenginliğini açık ve kolay anlaşılır hale getirmek için hazırlanan bir Kutsal Kitap yorumudur. Samimi, saygılı, adanmış ve ilmi bir şekilde yazılmıştır. Kişisel tapınma zamanlarınızda ve grupça yapılan Kutsal Kitap çalışmalarınızda kullanmak için uygun bir seçenektir.


This is a Bible commentary that makes the riches of God’s Word clear and easy for you to understand. It is written in a warm, reverent, and devout and scholarly style. It is a good choice for your personal devotions and group Bible study.

© 1995 by William MacDonald, Believer’s Bible Commentary
Christian Missions in Many Lands, Inc.
PO Box 13, Spring Lake, NJ 07762
USA
— All Rights Reserved —


ESKİ ANTLAŞMA SERİSİ


Yaratılış · Mısır’dan Çıkış · Levililer

Çölde Sayım · Yasa’nın Tekrarı · Yeşu · Hakimler

Rut · 1,2.Samuel · 1,2.Krallar · 1,2.Tarihler

Ezra · Nehemya · Ester · Eyüp

Mezmurlar  · Süleyman’ın Özdeyişleri  · Vaiz

Ezgiler Ezgisi  · Yeşaya  · Yeremya  · Ağıtlar  · Hezekiel

Daniel  · Hoşea · Yoel  · Amos  · Ovadya  · Yunus  · Mika

Nahum  · Habakkuk  · Sefanya  · Hagay  · Zekeriya  · Malaki

yorumu


İÇİNDEKİLER
Yazarın Önsözü 6
Editörün Önsözü 7
Resimler, Tablolar ve Haritalar 9
Kitapta Kullanılan Kısaltmaların Listesi 10
Eski Antlaşma’ya Giriş 11
Pentatok’a Giriş 21
Yaratılış 27
Mısır’dan Çıkış 91
Levililer 151
Çölde Sayım 189
Yasa’nın Tekrarı 227
Tarih Kitaplarına Girş 265
Yeşu 269
Hakimler 295
Rut 327
1.Samuel 337
2.Samuel 369
1.Krallar 401
2.Krallar 443
1.Tarihler 483
2.Tarihler 507
Ezra 541
Nehemya 555
Ester 571
Şiir Kitaplarına Giriş 585
Eyüp 593
Mezmurlar 21
Süleyman’ın Özdeyişleri 297
Vaiz 393
Ezgiler Ezgisi 441
Peygamberlik Kitapları’na Giriş 455
Yeşaya 461
Yeremya 531
Ağıtlar 571
Hezekiel 579
Daniel 627
Hoşea 649
Yoel 663
Amos 671
Ovadya 681
Yunus 687
Mika 695
Nahum 705
Habakkuk 713
Sefanya 723
Hagay 731
Zekeriya 737
Malaki 759

 

Yazarın Önsözü

Kutsal Kitap Yorumu, Mesih İmanlılarının Tanrı Sözü’nün ciddi bir öğren­cisi olmasına yardım etmek için hazırlanmıştır. Ancak hiçbir açıklama kitabı, Kutsal Kitap’ın yerini tutamaz. Yapmayı umabildiğimin en iyisi, genel anlamı anlaşılır bir biçimde açıklamak ve okuru daha derin bir inceleme için yeniden Kutsal Kitap’a yöneltmektir.

Açıklama, basit ve teknik olmayan bir dille yazılmıştır. Bilgince ya da derin teolojik içerikler taşımak iddiasında değildir. İmanlıların çoğu Eski Antlaş­ma’nın (Tevrat ile Zebur) ve Yeni Antlaşma’nın (İncil) yazıldıkları özgün dille-ri bilmezler, ama bu onları Tanrı Sözü’nün pratik yararlarından mahrum etmez. Kutsal Kitap’ı sistematik bir şekilde inceleyen her imanlının gerçeğin bildirisini doğru kullanarak, “Tanrı’ya makbul ve alnı ak bir işçi” olabileceğinden eminim (2Ti.2:15).

Açıklamalar kısa, öz ve esasa yöneliktir. Okur bir bölüm hakkında ihtiyaç duyduğu yardımı almak için sayfalarca açıklama okumak zorunda değildir. Çağdaş yaşamın hızı, gerçeğin sindirilebilir porsiyonlarda servise sunulmasını gerektirmektedir.

Notlar zor bölümlerden uzak durmamaktadır. Birçok durumda hangisinin metne ve diğer ayetlere uyduğuna karar vermeyi okura bırakan alternatif açık­lamalar verilmiştir.

Kutsal Kitap bilgisi yeterli değildir. Tanrı Sözü, yaşama pratik bir biçimde uygulanmalıdır. Bu yüzden elinizdeki kitap, Kutsal Kitap ayetlerinin Tanrı hal­kının yaşamında nasıl uygulanabileceğini önermeye çalışmaktadır.

Kutsal Kitap Yorumu, başlıbaşına bir hedef olarak kullanılırsa yardımcı ol­maktan çok zararlı olacaktır; kutsal ayetleri kişisel olarak incelemek ve Rab’bin ilkelerine hemen itaat etmek için kişiyi gayretlendirecekse o zaman amacına ulaşacaktır.

Kutsal Kitap’ın yazılmasını esinleyen Kutsal Ruh’un, Kendi Sözü aracılı­ğıyla Tanrı’yı tanıması için okurun düşüncelerini aydınlatmasını dilerim.

yorumu

 

Editörün Önsözü

“Yorum kitaplarını küçümsemeyin.” Bu, Emmaus Bible School’daki (şimdi Üniversite) bir Kutsal Kitap öğretmeninin 1950’li yılların sonlarında öğrencile­rine verdiği öğüttü. En azından bir öğrenci, bu sözleri otuz yıl sonra hatırladı. Öğretmen, Kutsal Kitap Yorumu’nun yazarı William MacDonald’dı. Öğrenci ise o zamanlar toy bir üniversite birinci sınıf öğrencisi olan editör Arthur Farstad’dı. Hayatında bir tek yorum okumuştu: Harry A. Ironside tarafından ya­zılmış olan In The Heavenlies (Efesliler). Yeni yetme bir gençken yorumu bir yaz boyunca her gece okuyup bitiren Arthur Farstad yorumun ne olduğunu öğ­renmişti.

Yorum Nedir?

Yorum tam olarak nedir ve neden onu küçümsemememiz gerekir? Geçen­lerde Mesih İnancı hakkında kitaplar basan ünlü bir yayıncı Kutsal Kitap’la il­gili on beş tür kitap olduğunu söyledi. Bazı insanların, bir yorum kitabının her­hangi bir rehber kitap, bir atlas, bir Kutsal Kitap sözlüğünden ne bakımdan farklı olduğunu bilmemeleri şaşırtıcı olmamalıdır.

Bir yorum kitabı, yorum ya da metin üzerinde ya ayet ayet ya da paragraf pa­ragraf yardımcı olacak gözlemlemelerde bulunur. Bazı imanlılar yorum kitapla­rına dudak bükerler ve, “Ben sadece vaizin vaazını dinlemek ve Kutsal Kitap’ın kendisini okumak isterim” derler. Bu sözler kulağa dindarmış gibi gelir, ama değildirler. Bir yorum kitabı sadece, en iyi (ve en zor) Kutsal Kitap yorumu olan Tanrı Sözü’nün ayet ayet öğretisi ve bildirisini yayımlar. Ironside’ınki gibi bazı yorumlar, aslında basılmış vaazlardır. Dahası, bütün çağların ve dillerin en iyi Kutsal Kitap yorumları İngilizce’de mevcuttur. Ne yazık ki, çoğu o kadar uzun, o kadar eski, kullanılmayan ve zor bir dildedir ki, normal bir imanlının cesareti kırılır, hatta bunalır. Kutsal Kitap Yorumu bu yüzden kaleme alınmıştır.

Yorum Türleri

Teorik olarak Kutsal Kitap’la ilgilenen herkes bir yorum kitabı yazabilir. Bu yüzden yorum kitapları çok fazla liberalinden çok muhafazakâr olanına kadar değişirler. Bunların arasında bütünüyle farklı fikirler içerenleri de vardır. Kutsal Kitap Yorumu, çok muhafazakâr bir yorum kitabıdır. Kutsal Kitap, Tanrı’nın esinlenmiş ve hatasız Sözü olarak iman ve uygulamada tamamıyla yeterli kabul edilir.

Bir yorum kitabı, çok teknik olandan (örneğin, Yunanca ve İbranice söz di­ziminin çok ince detaylarından) çok kısa tariflere kadar değişik içerikler taşıya­bilir. Kutsal Kitap Yorumu bu ikisinin arasında bir yerlerdedir. Gerekli olan tek­nik ayrıntılar çoğunlukla dipnotlara konulmuştur, ama zor bölüm ve uygulama­lardan söz etmekten kaçınmadan metnin ayrıntılarına ciddi bir şekilde inilmiştir. Sayın MacDonald’ın yazıları yorumda zengindir. Kitabın amacı, sadece sıradan, hiçbir özelliği olmayan Mesih İnanlıları değil, İsa için yanıp tutuşan havariler yetiştirmektir.

Yorumlar, muhafazakâr ya da liberal, Protestan ya da Katolik, İsa Mesih’in barış ve huzurun hüküm süreceği bin yıllık dönemden önce geleceğine inanan­lar ya da böyle bir şeyin olmayacağına inananlar olmak üzere teolojik kamplar bakımından birbirlerinden farklıdırlar. Kutsal Kitap Yorumu, muhafazakâr, Pro-testan ve Mesih’in hüküm süreceği bin yıllık dönemden önce geleceğine inanan bir çizgidedir.

Bu Kitabı Nasıl Kullanmalı?

Kutsal Kitap Yorumu’nu kullanırken birkaç yaklaşım olabilir. Biz aşağıdaki yaklaşımı mümkün olduğu kadar aynı sırada öneriyoruz:

Gözden Geçirmek – Kutsal Kitap’tan hoşlanıyor ya da onu seviyorsanız, bu kitabın sayfalarını karıştırmak, bütün kitabın tadına şöyle bir bakmak için, biraz oradan biraz buradan okumaktan hoşlanacaksınız.

Belirli Bir Bölüm – Bir ayet ya da bir paragraf hakkında herhangi bir sorunuz veya bir yardıma ihtiyacınız olabilir. Metinde bununla ilgili yere bakın ve iyi bir şeyler bulabileceğinizden emin olun.

Bir Öğreti – Kutsal Yazılar’daki temel antlaşmalar, sünnet ya da tipoloji gibi bir konuyu inceli­yorsanız, bunlarla ilgili bölümlere bakın. Bu tür konuların birçoğu için kitabın içinde “arasöz” başlıklı yazılar bulacaksınız. Elinizdeki ciltte bulunan dokuz arasözden başka bir konuda inceleme yapmak için bir “ABC Dizini” kullanabilirsiniz.

Kutsal Kitap Kısmı – Belki topluluğunuz Eski Antlaşma’nın bölümlerinden birini incelemektedir. Her hafta işlenecek olan bölümü önceden okursanız hem kendinizi bu konuda zenginleştirecek hem de bölüm üzerinde tartışma olursa ekleyebilecek bir şeyleriniz olacaktır (Tabii eğer incelemeyi yürüten önder de Kutsal Kitap Yorumu’nu kullanıyorsa. Belki iki farklı yorum kitabı kullanmayı isteyebilirsiniz!).

Kitap’ın Tamamı – Her imanlı için Kutsal Kitap’ın tamamını okuduğu bir gün gelmelidir. Kutsal Kitap boyunca serpiştirilmiş zor metinler bulunmaktadır ve Kutsal Kitap Yorumu gibi dikkatli ve güvenilir bir kitap, incelemenizde size büyük ölçüde yardımcı olacaktır.

Kutsal Kitap çalışması başlangıçta yulaf ezmesi gibi “besleyici ama kuru” olabilir, ilerledikçe “çikolatalı turta” tadı alacaksınız!

Sayın MacDonald’ın otuz yıl önce bana verdiği öğüt, “Yorumları küçüm­seme” idi. Kendisinin yazdığı Kutsal Kitap Yorumu’nu baskıya hazır hale ge­tirirken çok dikkatli bir şekilde okuduktan sonra ben bu öğüdü bir adım daha ilerletip size “Zevkine varın!” öğüdünü veriyorum.


Resimler, Tablolar ve Haritalar
Resimler
  Hezekiel’in Tekerlekli Taht Görümü 587
  Hezekiel’in Tapınağı 615
  İştar Kapısı 635
Tablolar
  Mesih’le İlgili Mezmurlar 22
  Yenilenmeye Giden Yol 572
Haritalar
  Mezmurlar’da Adı Geçen Yerler 24
  Ezgiler Ezgisi’nde Adı Geçen Yerler 442
  İsrail ve Yahuda’nın Peygamberleri 464
  Yeremya’nın Mısır’a Yolculuğu 562
  İskender’in Grek İmparatorluğu 642
  Ptolemiler’in Filist’teki Egemenliği 643
  Selevkoslar’ın Filistin Üzerindeki Denetimi (İ.Ö. 190) 644
  Filistin Üzerindeki Roma Denetimi 645
  Amos: Tanrı’nın Yargıladığı Yerler 675
  Asur İmparatorluğu, İ.Ö. 650 688
  Mika’da Geçen Coğrafi Kelime Oyunları 698

Kitapta Kullanılan Kısaltmaların Listesi
ESKİ ANTLAŞMA (“Tevrat” ve “Zebur”)
Yar Yaratılış Vai Vaiz
Çık Mısır’dan Çıkış Ezg Ezgiler Ezgisi
Lev Levililer Yşa Yeşaya
Say Çölde Sayım Yer Yeremya
Yas Yasa’nın Tekrarı Ağı Ağıtlar
Yşu Yeşu Hez Hezekiel
Hak Hakimler Dan Daniel
Rut Rut Hoş Hoşea
1Sa 1.Samuel Yoe Yoel
2Sa 2.Samuel Amo Amos
1Kr 1.Krallar Ova Ovadya
2Kr 2.Krallar Yun Yunus
1Ta 1.Tarihler Mik Mika
2Ta 2.Tarihler Nah Nahum
Ezr Ezra Hab Habakuk
Neh Nehemya Sef Sefanya
Est Ester Hag Hagay
Eyü Eyüp Zek Zekeriya
Mez Mezmurlar (Zebur) Mal Malaki
Özd Süleyman’ın Özdeyişleri    
YENİ ANTLAŞMA (İNCİL)
Mat Matta 1Ti 1.Timoteos
Mar Markos 2Ti 2.Timoteos
Luk Luka Tit Titus
Yu Yuhanna Flm Filimon
Elç Elçilerin İşleri İbr İbraniler
Rom Romalılar Yak Yakup
1Ko 1.Korintliler 1Pe 1.Petrus
2Ko 2.Korintliler 2Pe 2.Petrus
Gal Galatyalılar 1Yu 1.Yuhanna
Ef Efesliler 2Yu 2.Yuhanna
Flp Filipililer 3Yu 3.Yuhanna
Kol Koloseliler Yah Yahuda
1Se 1.Selanikliler Va Vahiy
2Se 2.Selanikliler